Atalǵan maqalada táýelsizdiktiń negizgi tiregi til ekeni ashyq aıtyldy. Ana tildiń aınalasyna kúsh biriktirmesek, yntymaqtaspasaq, ymyralaspasaq syrttan kóz alartqan kóp dushpan tarpa bas salýy ábden múmkin. «Elimizdiń basty nyshandarynyń biri – memlekettik til. Qazaqstannyń memlekettik tili qazaq tili ekeni Ata zańymyzda 90-jyldardaǵy kúrdeli kezeńniń ózinde naqty jazylǵan. Biz táýelsizdik dáýirinde ana tilimizdi damytý úshin barlyq jaǵdaıdy jasadyq», dedi Prezıdent.
Tek qana til emes, tarıhymyzdy, ádebıetimiz ben mádenıetimizdi de jańa urpaq kózimen qaıta qarap, azat rýhtyń altyn qalamymen qazaq júrip ótken joldy qaıta tańbalaýymyz kerek. Kók túrikterdiń kóne dáýirinen tamyr tartatyn tereńdegi baı tarıhymyzdy qaıta saralaýymyz qajet. Bizdiń shekaramyz – bizdiń tarıhymyz. Osynaý otyz jyldyń oń qadamdary bizdi jańa beleske shyǵardy.
Prezıdent myrza sóz basynda kıno jaıly da beker aıtpaǵany belgili. Sebebi búgingi urpaq kóbine aqparattar aǵynyn sol kógildir ekrannan kóredi. Ǵalamtordyń ǵalamat kúshiniń aldynda kez kelgen ult qaýqarsyz ekenin kórsetip otyr. Árıne, onyń oń áserin ıgilikke jumsasaq durys. Kınematografııa arqyly ulttyq ıdeologııany qalyptastyrýmyz kerek. Búginde álemdi aýzyna qaratyp otyrǵan joıyttar áldeqashan ólip qalǵan ıvrıt tilin tiriltip aldy. Bul jolda olar eń aldymen joıylyp bara jatqan joıyt tragedııasyn kıno salasynda aldyǵa shyǵara otyryp, úlken josparly jumystardy asa bir qajyt-qaıratpen kóterip shyqty.
Qulazyp, quldyraıtyn kez bul emes. Tom-tom tarıhymyz bar, baı, qunarly tilimiz tiri, shegendelgen shekaramyz baıtaq. Bul – Táńirdiń bizge bergen basty syıy, Táýelsizdiktiń jemisi. Osy qundylyqtardy quldyratpaı jumyla jumys isteýmiz kerek. Bizdiń kezeń totalıtarlyq júıeniń taptaýynda ótti. Al búgingi jas býyn ondaı ozbyrlyqtan ada, sanasy erkin urpaq. Kemel keleshekten úlken qadam kútemiz.
Maqaladaǵy myna suraqtar shynymen bizdi qatty oılandyryp tastady. Bul suraqtar jáne ár qazaqtyń júrek sózi bolýǵa tıis. «Azattyǵymyzdyń aıshyqty belesine shyqqanda, árbir sanaly azamatty «Otyz jylda biz qandaı jetistikterge jettik?», «Keler urpaqqa qandaı eldi amanattaımyz?», «Memlekettigimizdi nyǵaıta túsý úshin taǵy ne isteımiz?» degen saýaldar tolǵandyrary anyq. Osy turǵydan alǵanda, bul – arman-maqsattarymyzdy toǵystyryp, bolashaqqa tyń serpinmen qadam basý úshin ótkenge taǵy bir márte oralatyn, jetistikterimiz ben kemshilikterimizdi oı eleginen ótkizetin mańyzdy mezet».
Mine, keler urpaqqa qandaı eldi amanattaımyz degen sózdiń astarynda nendeı aýyr júktiń turǵanyn seziner kez jetti dep oılaımyn. Bul – amanat júgin arqalaǵan úlken sóz. Azattyqtyń otyz jyldyǵynyń alǵashqy kúnderinde oqyǵan ozyq maqalaǵa oıymyzdy áli de qosa jatamyz. Alash ataýyn aıtýdyń zor máni bar. Ult ardaǵy Álıhan Bókeıhannyń «Qazaq topyraǵyndaǵy ár asyl tas qazaqtyń óńirine túıme bolyp taǵylýy kerek» degen sıpattaǵy ulaǵatty sózi bar. Memleket basshysynyń búgingi maqalasynan da osy ádilet jolyn anyq sezemiz. «Qazaq úshin toqymdaı jerdiń ózi qymbat, bir ýys topyraqtyń ózi altyn. Biraq biz sony baǵalaı bilemiz be?! Jer qadirin bilý jalań uranmen ólshenbeıdi», dedi Q.Toqaev.
Maqalanyń ón boıynda Abaı rýhymen sýǵarylǵan ulttyq múdde andaǵaılap tur.
Serik AQSUŃQARULY,
aqyn, Abaı atyndaǵy Memlekettik syılyqtyń laýreaty
