Infografıkany jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»
6 mln-ǵa jýyq adam vaksınalanady
Otyrysta eldegi sanıtarlyq-epıdemııalyq jaǵdaı qaraldy. Densaýlyq saqtaý mınıstri Alekseı Soı, Ishki ister mınıstri Erlan Turǵymbaev, Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Aıda Balaeva, Nur-Sultan qalasynyń ákimi Altaı Kólginov, Pavlodar oblysynyń ákimi Ábilqaıyr Sqaqov, Aqmola oblysynyń ákimi Ermek Marjyqpaev, Qostanaı oblysynyń ákimi Arhımed Muhambetov, Atyraý oblysynyń ákimi Mahambet Dosmuhambetov baıandama jasady.
Eldegi sanıtarlyq-epıdemııalyq jaǵdaı týraly Densaýlyq saqtaý mınıstri Alekseı Soı baıandady. Vedomstvo basshysy atap ótkendeı, búgingi tańda álemniń 220 elinde KVI-diń 95 mln-nan astam jaǵdaıy tirkelgen. 2 mln-nan astam adam qaıtys boldy, jahandyq ólim kórsetkishi 2,1%-dy quraıdy. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń alty óńiriniń úsh óńirinde (Amerıka, Tynyq muhıttyń batys bóligi jáne Afrıka) halyqtyń COVID-19 vırýsymen syrqattanýynyń udaıy ósýi jalǵasýda. Eýropa jáne Shyǵys Jerorta teńizi óńirlerinde tómendeý belgilerinsiz syrqattanýdyń turaqty túrde joǵary deńgeıi baıqalady. Tómendeý úrdisi tek Ońtústik-Shyǵys Azııa elderine tıesili.
Syrqattanýdyń taralý kórsetkishi men deńgeıi boıynsha Qazaqstan Túrkııa sııaqty táýekeli ortasha aımaqta nemese sary aımaqta tur. Táýekeli joǵary aımaqta, ıaǵnı qyzyl aımaqta Ýkraına, Reseı Federasııasy, Belarýs, Germanııa, Italııa, Fransııa, Birikken Arab Ámirlikteri sııaqty elder tur. Ońtústik Koreıa men Sıngapýr jasyl aımaqta. «Qazaqstanda pandemııa bastalǵannan beri COVID-19-ǵa oń nátıjemen 170 098 naýqas jáne 46 866 KVI-jaǵdaıy tirkelgen. Al KVI+ 154 449 naýqas jáne KVI- 34 656 naýqas emdelip shyqty. Qaıtys bolǵan adamdar sany – KVI+ 2 423 adam jáne KVI- 542 adam. Keıingi táýlikte KVI+ 999 jaǵdaı jáne KVI- 18 juqtyrý jaǵdaıy tirkeldi, onyń ishinde 9 – ólim jaǵdaıy», dedi A.Soı.
A.Soıdyń aıtýynsha, jalpy alǵanda, respýblıka boıynsha qarasha aıynan bastap KVI-men syrqattanýdyń ósýi baıqalady, qazan aıymen salystyrǵanda qarasha aıynda syrqattaný 4,5 ese, qarashamen salystyrǵanda jeltoqsan aıynda 1,2 ese ósti.
«Birqalypty ósý úrdisi qańtar aıynda da saqtalyp otyr. Bul – jeltoqsan men qańtar aılarynda uzaq mereke kúnderi halyqtyń barlyq profılaktıka sharalaryn saqtamaýynyń saldary. Máselen, qańtardyń 19 kúni ishinde KVI-diń 14 625 jaǵdaıy tirkeldi. Syrqattanýdyń ósýi Shyǵys Qazaqstan oblysynan basqa barlyq óńirde baıqalady», dedi mınıstr.
Epıdemııalyq jaǵdaıdy eskere otyryp, birqatar óńirde, onyń ishinde Aqmola, Qostanaı, Pavlodar, Atyraý oblystarynda jáne Nur-Sultan qalasynda halyqtyń kóp jınalatyn oryndarynda qarym-qatynasty azaıtýǵa baǵyttalǵan shekteýlerdi kúsheıtý boıynsha sharalar qabyldandy. Vırýstyń mýtasııaǵa beıimdiligin eskere otyryp, mınıstrlik turaqty negizde Qazaqstanda bólingen vırýs shtammdaryna molekýlalyq-genetıkalyq sekvenırleý júrgizedi. Taldaý kórsetkendeı, zerttelgen synamalar genetıkalyq jaǵynan Germanııa, Ispanııa, Ýkraına, Reseı Federasııasy, AQSh jáne Qytaıda anyqtalǵan shtammdarǵa jaqyn; aýrýdyń sımptomdyq jáne sımptomsyz túrleri, sondaı-aq vırýstyń kontagıozdylyǵy jáne aýrýdyń aýyr ótýi vırýstyń qandaı da bir genetıkalyq syzyqqa jatatyndyǵyna baılanysty emes; barynsha kóp anyqtaý jıiligimen mýtasııalar anyqtaldy; zerttelgen synamalarda koronavırýstyń «Brıtandyq» shtammy anyqtalǵan joq. Osy baǵyttaǵy jumys jalǵasýda.
A.Soıdyń aıtýynsha, Memleket basshysynyń KVI-ge qarsy vaksınalaýdy jedeldetip bastaý jónindegi tapsyrmasyn iske asyrý maqsatynda jumystar júrgizilýde. 2021 jylǵy 19 qańtarda Qaraǵandy farmasevtıkalyq kesheni men Reseı tikeleı ınvestısııalar qory arasynda «Spýtnık V» vaksınasynyń 20 myń dozasyn jetkizýge arnalǵan shartqa qol qoıý josparlandy. Bıylǵy 20 qańtarda arnaıy tártip boıynsha satyp alýdy júrgizý úshin bir jolǵy ákelýge ruqsat berý jáne SQ-Farmasııaǵa hat jiberý josparlanyp otyr.
Vaksınalaý vaksınanyń kelip túsýin eskere otyryp, kezeń-kezeńimen júzege asyrylady. Bul rette kontıngentter mynadaı túrde bólingen: 2021 jylǵy 1 aqpannan bastap I kezeń – ınfeksııalyq aýrýhanalar, jedel medısınalyq járdem, reanımasııa jáne qarqyndy terapııa bólimi, medısınalyq-sanıtarııalyq alǵashqy kómek, aýrýhanalardyń qabyldaý bólmeleriniń medısına qyzmetkerleri, sanepıdqyzmet qyzmetkerleri jatady. Olardyń jalpy sany – 100 myń adam.
Bıylǵy naýryzdan bastap II kezeń – jalpy bilim beretin mektepterdiń, arnaýly orta oqý oryndarynyń, joǵary oqý oryndarynyń pedagogteri, vedomstvolyq medısınalyq qyzmetiniń medısına qyzmetkerleri, barlyǵy – 150 myń adam.
Bıylǵy sáýirden bastap III kezeń – mektep-ınternattar, balalardyń mektepke deıingi mekemeleri pedagogteri, stýdentter, sozylmaly aýrýlary bar adamdar – 600 myń adam.
Bıylǵy mamyrdan bastap IV kezeń – Ishki ister mınıstrligi, Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligi, Qorǵanys mınıstrligi, Ulttyq qaýipsizdik komıteti qyzmetiniń qyzmetkerleri, basqa stasıonarlardyń medısına qyzmetkerleri, BMDM personaly jáne sozylmaly aýrýlary bar adamdar. Barlyǵy – 600 myń adam.
Bıylǵy maýsymnan bastap V kezeń – medısınalyq-áleýmettik mekemelerdiń kontıngenti men personaly, balalardyń jabyq mekemeleriniń qyzmetkerleri jáne sozylmaly aýrýlary bar adamdar. Barlyǵy – 600 myń adam.
Bıylǵy shilde aıynan jeltoqsanǵa deıin VI kezeń – táýekel tobyndaǵy qalǵan kontıngent. Barlyǵy – 600 myń adam.
Osylaısha, jyl sońyna deıin 6 mln qazaqstandyqqa vaksına egý josparlanǵan.
Túsindirý sharalary kúsheıtildi
Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Aıda Balaeva birqatar óńirde koronavırýs taqyryby boıynsha aqparattyq-túsindirý jumystary kúsheıtilgenin aıtty. Atap aıtqanda, aldyńǵy aptamen salystyrǵanda ótken jetide barlyq quraldar arqyly koronavırýs taqyrybyndaǵy aqparattyq materıaldar 27%-ǵa artyp, jyl basynan beri shyqqan telesıýjetterdiń, baspa óniminiń, ınternet-materıaldyń sany 6 myńǵa jýyqtady. Halyqty aqparattandyrý máselesinde arnaıy ashylǵan coronavirus2020.kz saıtynyń orny erekshe. Qazirgi tańda oǵan kúnine 80 myńnan asa paıdalanýshy kirip, tıisti aqparat alýda.
Ishki ister mınıstri Erlan Turǵymbaev mınıstrliktiń karantındik jáne shekteý sharalaryn qamtamasyz etý boıynsha densaýlyq saqtaý organdaryna kómek kórsetýdi jalǵastyryp jatqany týraly baıandady. Bas sanıtarlyq dárigerlerdiń qaýlysyna sáıkes elimiz boıynsha 15 sanıtarlyq (Almaty oblysy – 9, Qostanaı oblysy – 4 jáne Aqtóbe oblysy – 2) jáne 4 blok-beket (Atyraý oblysy – 4) qoıylǵan. Karantındik is-sharalarǵa 10 myńnan astam polısııa men Ulttyq ulannyń áskerı qyzmetshileri jumyldyrylǵan. 290 karantındik obekti baqylaýǵa alynǵan. Sondaı-aq kólik obektilerinde sanıtarlyq dárigerlerge jolaýshylardy fıltrasııadan ótkizýge járdemdesý qamtamasyz etiledi. Osy maqsatta elimizdiń halyqaralyq áýejaılarynda 18 baqylaý-qadaǵalaý pýnkti, temirjol vokzaldarynda 16 baqylaý-qadaǵalaý pýnkti ornatyldy. Bul obektilerdegi kún saıynǵy jolaýshylar aǵyny tıisinshe 31 myń jáne 17 myń adamdy quraıdy.
Mınıstr E.Turǵymbaev qazirgi ýaqytta «qyzyl» aımaqqa kirgen oblystardaǵy toptardyń jumysynyń nasharlyǵyn aıtty. «Atalǵan toptardyń jumys belsendiliginiń tómendeýine baılanysty, azamattar adamdar kóp jınalatyn jerlerde maska rejimin jıi buza bastady. Turǵyndar arasynda vırýstyń qaýipsizdigi jáne vaksınalardyń tıimsizdigi týraly jalǵan aqparattyń taralý faktileri bar», dedi Ishki ister mınıstri. Osyǵan baılanysty E.Turǵymbaev óńirlerdiń ákimdikterimen jáne bas sanıtarlyq dárigerlerimen birlesken jumys aıasynda mobıldi toptardyń saýda ortalyqtarynda, mádenı mekemelerde aldyn alý jumystaryna basa nazar aýdarýyn, osy mekemelerdiń ıelerimen shekteý sharalaryn buzýǵa jol bermeý týraly qatań túsindirý jumystaryn júrgizýdi uıymdastyrýdy usyndy.
Pavlodar oblysynyń ákimi Ábilqaıyr Sqaqov ótken aptada Pavlodar oblysynda KVI-diń 616 jaǵdaıy tirkelgenin habarlady. Aýrýshańdyqtyń ósýi 5,8% qurady. Sońǵy táýlikte 155 jaǵdaı, 396 baılanysta bolǵan adam anyqtaldy. Barlyq úı oshaqtarynda epıdemııalyq zertteýler júrgizilip, jańa oshaqtar oqshaýlandy. «О́ńirdiń densaýlyq saqtaý júıesi shtattyq rejimde jumys isteıdi. Infeksııalyq tósekterdiń júktelýi 37,7%-dy quraıdy.
Aqmola oblysynyń ákimi Ermek Marjyqpaev óz kezeginde oblysta epıdemııalyq jaǵdaıdy turaqtandyrý boıynsha jumystar júrgizilip jatqanyn baıandady. Sońǵy aptada, jalpy aýrýdyń ortasha ósýi 0,8%-dy qurady, sońǵy táýlikterde – 1,2% nemese 99 jaǵdaı. 526 adam stasıonarda emdelýde, onyń ishinde: aýyr jaǵdaıda 41 adam jatyr. Aýrýdyń artýyna jol bermeý jáne karantın sharalaryn kúsheıtý úshin barlyq qajetti shara qoldanylady. Qajetti dárilik zattardy qosymsha satyp alý úshin oblystyń turaqtandyrý qorynda 500 mln teńge qarastyryldy. О́ńirdegi epıdemııalyq jaǵdaı erekshe baqylaýda.
Qostanaı oblysynyń ákimi Arhımed Muhambetov pandemııa bastalǵannan beri óńirde 672 COVID-19 jaǵdaıy tirkelgenin aıtty. Qazirgi ýaqytta 1 096 stasıonarlyq tósektik oryn qamtamasyz etilgen, júktemesi 39,5%-dy quraıdy. Qajet bolǵan jaǵdaıda tósektik oryn sanyn
3 myńǵa deıin arttyrýǵa daıyn. Oblystyń dárihanalary men stasıonarlarynda dári-dármekter men jeke qorǵanysh quraldarynyń azaıtylmaıtyn eki aılyq qory bar.
Jappaı vaksınalaý 1 aqpanda bastalady
Otyrysty Úkimet basshysy Asqar Mamın qorytyndylady. Onyń aıtýynsha, qazirgi tańda Covid-19 taralý qarqyny boıynsha elimizdiń 6 óńiri «qyzyl aımaqta» tur. Atap aıtsaq, Aqmola, Atyraý, Qostanaı, Pavlodar, Soltústik Qazaqstan oblystary jáne Nur-Sultan qalasy. «Sary aımaqta» – Batys Qazaqstan, Almaty jáne Qaraǵandy oblystary. Respýblıka boıynsha vırýstyń reprodýktıvtik kórsetkishi 1,1-di quraıdy. Infeksııalyq tósektik oryndardyń júktemesi – 32%, reanımasııalyq tósektik oryndar – 23%.
QazCovid-in otandyq vaksınasy klınıkalyq synaqtardyń III kezeńinen ótýde (aldyn ala tıimdiligi – 96%).
«Spýtnık V» vaksınasynyń sapasyn attestattaý jumystary júrgizilip jatyr. GMP standarty bar vaksınalar shyǵaratyn bıofarmzaýyt salynýda. «Búgingi tańdaǵy eń mańyzdy mindet – halyqty jappaı vaksınalaýdy uıymdastyrý», dedi A.Mamın.
Úkimet basshysy Densaýlyq saqtaý mınıstrligine ákimdiktermen birlesip, 1 aqpannan bastap medısınalyq uıymdardyń halyqty «Spýtnık V-men» jappaı vaksınalaýdy bastaýǵa daıyn bolýyn qamtamasyz etýdi tapsyrdy. Osy jylǵy 1 aqpanda egýge jatatyn halyq toptaryn KVI-ge qarsy vaksınalaýdy bastaý kózdelgen.
Premer-Mınıstr óńirlerdiń ákimderine epıdemııalyq ahýal nasharlaǵan jaǵdaıda aldyn ala shekteý sharalarynyń josparyn ázirleýdi, halyq pen bıznes sýbektileriniń belgilengen sanıtarııalyq normalardy qatań saqtaýyn qamtamasyz etýdi, bir apta merzimde ınfeksııalyq stasıonarlar men alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek uıymdarynda jeke qorǵanysh quraldary men koronavırýsqa qarsy dári-dármek qorlaryna tekseris júrgizýdi tapsyrdy. Ishki ister mınıstrligine ákimdiktermen birlesip, monıtorıngtik toptardyń jumysyn kúsheıtý, Aqparat mınıstrligimen birlesip túsindirý jumystaryn kúsheıtý tapsyryldy.