Qoǵam • 20 Qańtar, 2021

Tońazytqyshta tunshyqqan taǵdyr

1900 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Jaryq dúnıe esigin ashqan ár pendeniń ómir súrýge quqy bar. Alaıda ana qursaǵynda terbelgen náresteniń ómirge kelmeı jatyp, muz qursanǵan tońazytqyshta tunshyǵatynyn kim bilgen? Aıaq-qoly jybyrlap, tiri jannyń belgisin bergen sharananyń taǵdyry adam janyna arasha bolatyn aq halattylardyń qolymen úzildi.

Tońazytqyshta tunshyqqan taǵdyr

 

Atyraý oblysynyń qylmystyq ister jónindegi mamandandyrylǵan aýdanaralyq sotynda tońazytqyshta tunshyqqan sábıdiń ólimine qatysty is qaraldy. Aıyp oryndyǵynda «Atyraý oblystyq  perınataldyq ortalyǵy» kásipornynyń dırektory, kezekshi dáriger men akýsher, eki neonatolog-dáriger otyrdy. Aldyńǵy úsheýine  Qylmystyq Kodekstiń 99-babynyń 2,3-bóliginiń 7,14 tarmaqtarymen aldyn ala sóz baılasý arqyly adamdar toby bolyp, dármensiz kúıdegi kámeletke tolmaǵanǵa qatysty adam óltirý degen aıyp taǵyldy. Al sońǵy ekeýine taǵylǵan aıyp Qylmystyq Kodekstegi 434-bapta qarastyrylǵan. Naqtysynda, eki neonatolog-dáriger qylmys týraly habarlamaǵan dep tanyldy.  

Sotta isti qaraý kezinde birneshe epızod anyqtalyp otyr. Máselen, kisi óltirý jáne qylmys týraly ha­bar­lamaý epızodyna toqtalar bol­saq, 2019 jylǵy 29 qyrkúıekte jábirlenýshi N.T. mer­zi­mi­nen buryn bosanyp qalyp, áıel jynysty tiri náresteni dúnıege ákelgen. Ke­­zekshi dáriger balaǵa tekserý júr­­gizgen. Biraq ol dırektordyń  ýa­qy­tynan buryn týǵan nárestege rea­nı­masııalyq kómek kórsetýdi toq­tatý, keıinnen uryqtyń qaıtys bolýy týraly medısınalyq qujat­tarǵa ádeıi jalǵan aqparat en­gi­zý arqyly onyń anasynyń qursa­ǵyn­da qaza bolǵandyǵy jóninde sharalar qabyldaý, jumys statıstıkasyna áser etkizbeý týraly aýyz­sha nus­qaý­laryn zańsyz ekenin bile tura oryndap, bosaný bólim­shesiniń akýsherlerine nárestege qatysty qu­jat­tar antenataldy bolyp toltyrylatynyn aıtqan.

Sodan keıin bala basqa bólmege ornalastyrylyp, oǵan medısınalyq kómek kórsetilmegen. Kezekshi dá­ri­ger náresteniń anasyna sábıdiń shetinegeni týraly habarlaǵan. Eki saǵattan keıin akýsher (aıyptalǵan)  bólmege kelip, nárestede tirshilik belgileri bar ekenin kórip, bul týra­­ly kezekshi dárigerge habarlaǵan. Kezekshi dárigerdiń ózi de balanyń tiri ekenin kórip, neonatolog-dárigerlerdi shaqyryp, bul týraly dırektorǵa da habarlaǵan eken. Alaıda dırek­tor perınataldyq ortalyqtyń statıs­tık­alyq kórsetkishterin buzbaý maq­sa­tynda kezekshi dárigerge shala týǵan balany tońazytqyshqa salýdy tapsyrypty. Kezekshi dárigerdiń tapsyrmasymen akýsher balany tońazyt­qysh­qa salyp, sonyń saldarynan bala she­tinep ketedi. Al eki neonatolog-dá­ri­ger qylmys týra­ly quqyq qorǵaý or­gan­d­aryna habar­lamaǵan.

Sottalýshylardyń óltirý jáne qylmys týraly habarlamaǵany zerttelgen dáleldemeler jıyntyǵy, kýá­gerlerdiń jaýaptary, telefon ar­qyly sóılesken áńgimelerdiń stenogrammasy, sondaı-aq jasyryn tergeý áreketteri nátıjesinde alynǵan dırektor men kezekshi dárigerdiń jańa týǵan náresteni óltirý ádisin talqylaýy jazylǵan aýdıojazbalar men beınetaspalar arqyly tolyqtaı dáleldengen. Aýdıojazbadaǵy da­ýys­tar­dyń sottalýshylarǵa tıe­si­ligin sarapshylar rastaǵan. Sot-medısınalyq sarapatamanyń qory­tyn­dysy boıynsha tómen temperatýraly tuıyq ke­ńis­tikte bolǵan kezde balanyń ottegi je­tis­peýshiliginen qaı­tys bolǵany anyq­taldy.

Sotta anyqtalǵan taǵy bir epızod – laýazymdyq ókilettigin teris paıdalaný. Bul oqıǵada 2019 jyldyń 13 qyrkúıeginde saǵat 13:20 shamasynda jábirlenýshi M. bala­syn tiri týǵan. Biraq náreste perınataldyq ortalyqtyń jansaqtaý bóliminde shetinegen. Munda da dırektordyń nusqaýymen bosaný jýrnalyna balanyń óli týǵany týraly jazba engizilgen. Perı­na­taldyq ortalyq basshysynyń kiná­si kýágerlerdiń aıǵaqtarymen, dırektor men patologoanatomııalyq bıýronyń bas dárigeri arasyndaǵy telefon áńgimeleriniń aýdıojazbasymen rastalǵan. Sot-medısınalyq saraptamanyń qorytyndysy da  M.-nyń sábıi tiri týǵanyn anyqtaǵan.

Úshinshi epızod – para  berýge oqtalý. 2019 jylǵy 19 tamyzda perınataldyq ortalyqtyń basshysy aldyn ala kelisim boıynsha kýáger T.-men  kezdesip, perınataldy ortalyqta óli bosanǵan áıelge qatysty sot-medısınalyq saraptama qorytyndysyn oń sheshkeni úshin 300 000 teńge salynǵan konvert bergeni anyqtaldy. Alaıda T. ony alýdan bas tartqan. Bul jaǵdaılar da kýágerdiń aıǵaqtary jáne telefon áńgimeleriniń aýdıojazbasy arqyly dáleldengen.

Atyraý oblysynyń qylmystyq ister jónindegi mamandandyrylǵan aýdanaralyq soty perınataldyq ortalyq dırektoryn, kezekshi dáriger men akýsherdi asa aýyr qylmys – kisi óltirý, sonymen qatar dırektordyń laýazymdyq ókilettigin teris paıdalanyp, para berýge oqtalýy úshin kináli dep tapty. Al eki neonatolog-dáriger qylmys týraly habarlamaǵany úshin kináli dep tanyldy. Sot jaza ta­ǵaıyndaý kezinde aýyrlatatyn mán-jaılar retinde dárigerlerdiń qabyldaǵan antynyń buzylýyn, qylmys jasaýdaǵy árkimniń rólin, sondaı-aq dırektordyń birneshe qylmys jasaǵanyn eskeripti. Sot úkimimen perınataldyq ortalyqtyń dırektoryna 18 jyl, kezekshi dáriger­ge 16 jyl, akýsherge 15 jyl bas bos­tandyǵynan aıyrý jazasy kesildi. Sondaı-aq eki neonatolog-dárigerdiń bas bostandyǵy 3 jylǵa shekteldi.

Ras, adam óltirý – aýyr qylmys. Teginde qylmystyń jeńili bola ma? Árıne, aıyptalýshylar sot úkimimen ke­lispeıtinin bildirdi. Endi olar apel­lıasııalyq shaǵym túsire alady. О́ıtkeni sot úkimi áli kúshi­ne engen joq. Sol sebepten aıyp­talý­shy­lardyń aty-jónin ataýdy jón dep tappadyq.

 

Atyraý oblysy