Mýhınanyń sońǵy saltosy

Elena Vıacheslavovnanyń taǵdyry adam qyzyǵarlyqtaı emes. Máskeýde týyp-ósken ol anasynan eki jasynda aıyryldy. Bárine kináli ákesi. Araqqa syl­qııa toıyp alǵan ol abaısyzda ózderi turyp jatqan úıdi órteıdi. Sharpyǵan jalynnyń qushaǵynda qalǵan anasy mert bolady. Odan keıin-aq ákesi ońal­mady. Vıacheslav basqa bir kelinshektiń eteginen us­tap, bel­gisiz jaqqa ketti. Al kish­ken­taı búldirshinniń tárbıe­simen ájesi aınalysty. Sol Anna Ivanov­nanyń  meıirimi men shapa­ǵatynyń arqasynda Ele­na el qatarly bilim alyp, sport­tyń sıqyrly álemine boılady.

Sporttyq gımnastıkany se­rik etken qarshadaı qyz ýaqyt oza óz qatarynyń aldy boldy. Al­ǵashynda Antonına Olejko men Aleksandr Eglıtanyń qol astynda jattyqsa, keıinnen Mıhaıl Klımenkonyń úıirme­sine aýysty. Kún sanap sheber­ligi shyńdala túsken Mýhı­na kóp uzamaı maıtalman ma­man­dardyń qyraǵy nazaryna ilikti. Tipten onyń 1976 jyly Monrealda alaýy tu­tanǵan Olımpııa oıyndaryna qatysýy da múmkin edi. Biraq «tájirıbesi az» degen jeleýmen Elena Úıeńki japyraqtar elindegi jarystan shet qaldy. Bapkerlerdiń tańdaýy ózge gım­nas­shylarǵa tústi.

Joǵarydaǵy jaǵdaı 16 jasar qyzdyń jigerin jasytqan joq. Ol kúrdeli elementterdi biri­nen keıin birin minsiz oryn­dap, óziniń myqtylyǵyn túbe­geıli moıyndata bastady. Qys­qa ǵana merzim aralyǵynda ha­­lyq­aralyq arenada aýyz tol­tyryp aıtarlyqtaı tabys­tarǵa qol jetkizdi. 1978 jyly Fransııanyń Strasbýrg qala­synda uıymdastyrylǵan álem chempıonatynda úsh al­tyn medaldi moınynda jar­qy­ratyp, barsha jurttyń nazaryn ózine aýdardy. Tarqatyp aıtsaq, Elena kópsaıys pen erkin jattyǵýda aldyna jan salmady. Komandalyq básekede de bas júldeni oljalady. Eki jattyǵýda kúmispen kúpteldi. Nátıjesinde, álemniń absolıýtti chempıony atandy. Atalǵan jarysta Mýhına Monreal Olım­pıadasynda bes ret jeńis tuǵy­ryna kóterilgen aty ańyzǵa aı­nal­ǵan rýmynııalyq gımnasshy Nadıa Komanechıdiń ózin artqa tas­tady.

Jalpy 1977-1978 jyldary Mýhınanyń juldyzy jarqyraı jandy. Joǵarydaǵy tabysynan bólek, ol KSRO men qart qurlyqtyń teńdessizi dep tanyldy. Álem kýbogynda altyn tuǵyrǵa kóterildi. Onyń jeńisti joly osylaı jalǵasyp jatty. Alda – Máskeý Olım­pıadasy men­mundalap turdy. Sol jarys­qa Elena jatpaı-turmaı da­ıyndaldy. Keńes Odaǵynyń bas sha­ha­rynda óte­tin ǵalamdyq dodada Mýhı­na­nyń shoqtyǵy bıik bola­tynyna eshkimniń de kúmáni joq edi.

Elena óte eńbekqor edi. Ol erkinsý, bosańsý degendi bil­meıtin. Zalda janyn salyp jat­­tyǵady. Bapkeri de tym talapshyl ári qatal edi. Ol túr­li eksperımentter jasaýdy una­tatyn. Shákirtteriniń ashy terin ábden syǵyp alǵansha damyl tappaıtyn. Mine, Mýhına sondaı mektepten ótti. Mıhaıl Klı­menko ony áý bastan asa kúrdeli tásilderdi oryndaýǵa beıimdedi. Al oryndalatyn ádis neǵurlym kúrdeli bolsa, jaraqat alý qaýpi soǵurlym joǵary bolatyny tú­sinikti ǵoı. Biraq bapkeri ondaı «maıda-shúıde» nárselerge asa mán bermeıtin. Mysaly, 1975 jyly KSRO halyqtary spartakıadasynda Mýhınanyń moıyn omyrtqalaryna zaqym keldi. Ondaı jaǵdaıda jattyǵý bylaı tursyn, júrip-turýdy ózi qıyn. Oǵan qarap jatqan Klımenko joq. Ol kún saıyn Elenany aýrý­hanadan alyp ketip, jattyǵý jasatatyn.

Ýaqyt oza Elenanyń ózi de anaý-mynaý jaraqattardy elemeıtin boldy. Qabyrǵasy qaıysyp, saýsaqtary synyp, mıy shaıqalsa da myńq etpeıtin. Klımenkonyń qaharynan qo­ryqqany sonshalyq, Mýhına esh­kimge baıqatpaı nashatyr spırtin ıiskep alatyn da túk bolmaǵandaı jattyǵýyn ári qaraı jalǵastyra beretin.

1980 jyldyń 3 shildesi. Máskeý Olımpıadasynyń bas­talýyna eki aptadan asa ýaqyt qaldy. KSRO quramasy óziniń sońǵy oqý-jattyǵý jıynyn Mınskide ótkizip jatty. Birde shuǵyl sharýalardyń shyǵýyna baılanysty Mıhaıl Klımenko dereý Máskeýge ushady. Dál sol kúni Mýhına jalǵyz ózi tomarǵa shyǵyp, asa bir kúrdeli saltony oryndaýǵa bekindi. Ornynan sekirgen Elena áýede 540 gradýske aınalamyn dep, aǵattyq jiberdi. Sonyń saldarynan jerge basymen ońbaı qulady. Zalda únsizdik. Ataqty sportshy es-tússiz edende jatyr. Jattyqtyrýshylar 03 nómirine qońyraý shaldy. Shuǵyl jetken jedel járdem mashınasy ony dereý aýrýhanaǵa alyp ketti. Kóp uzamaı gımnasshy qyz­dyń mo­ıyn omyrtqalary qatty zaqym­danǵan degen sýyt habar jetti.

20 jastaǵy sportshyny ajal tyrnaǵynan aman alyp qalý úshin dárigerler baryn saldy. Áıteýir, Elena kózin ashyp, esin jıdy. Biraq sport ta, basqasy da jaıyna qaldy. Áı­gili sportshy aıaǵynan tik tura almaı, ómir boıy múge­dek­ter arbasyna tańyl­dy. 28 jyl boıy ol tósek tartyp jatyp, 2006 jyldyń 22 jeltoqsanynda qaıtys boldy. Mine, keshe ǵana mıllıondaǵan kórermenniń kózaıymyna aı­nal­ǵan ataqty gımnasshynyń qaı­ǵyly taǵdyry osyndaı.

Al bapkeri she? Shákirti tó­sekke tańylyp jatqanda ol halin surap birde-bir ret ne úıine, ne aýrý­hanaǵa kelmegen desedi. Biraq Elena Mýhına kóz jumǵan soń Mıhaıl Klı­menko da kóp ómir súrmedi. Ol shákirtinen keıin bir jyldan soń, ıaǵnı týǵan kúninde dúnıe­den ozdy. 2007 jyldyń 14 qarashasynda ol 65 jasqa kelgen edi.

ALMATY