Djokovıch Federerden oza ala ma?

Eń alǵashqy bolyp álemniń birinshi raketkasy ataný qur­metine bólengen oıynshy Ilıe Nastase. Bul ataqqa ol 1973 jy­­­ly qol jetkizdi. 27 jas­ta­ǵy Rýmynııanyń ókili sol maý­sym­da Rolan Garrosta bas júl­deni oljalaǵan edi. Onyń aldynda AQSh-tyń ashyq birinshiliginde aldyna jan salmaı, Ýımbldonnyń fınalynda oınady. Barlyǵy 88 týrnırde top jardy. Nastaseniń juldyzdy sáti týra 40 aptaǵa sozyldy. Sodan keıin rýmynııalyq tennısshi óz tuǵyryn Djon Nıýkombke bosatty. Alaıda Aýstralııanyń óreni mártebeli ataqty uzaq saqtap tura almady. Segiz aptadan keıin Nıýkomb tuǵyrynan taıdy.

Jetpisinshi jyldardyń ekin­shi jartysynda amerıkalyq Djım­mı Konnors pen shve­sııalyq Born Borgtiń dańqy dúrkiredi. AQSh-tyń Illınoıs shta­tynyń týmasy 268 apta boıy aldyna jan salmady. Bir ǵajaby, shırek ǵasyr boıy túrli týrnırlerde kúsh synasqan Konnors 45 jasqa qaraǵan sha­ǵynda ǵana úlken sporttan qol úzdi. Sol aralyqta ol AQSh-tyń ashyq birinshiliginde – bes, Ro­lan Garrosta – tórt jáne Ýım­bldonda eki ret teńdessiz dep ta­nyldy. Djımmı barlyǵy 120 jarysta jeńimpaz atandy. Bul rekordty áli eshkim jańarta al­ǵan joq. Skandınavııalyq sań­­laq 109 apta úzdikter kóshin ba­s­­tady. Borg AQSh-tyń ashyq birin­­­shiligi men Rolan Garrosty tórt retten utty. Eki márte Ýım­­­bldonda qarsylas shaq kel­tir­medi.

Sekseninshi jyldary álemniń birinshi raketkasy ataný baqyty úsh tennısshige ǵana buıyrdy. Olar – amerıkalyq Djon Makın­roı, chehoslovakııalyq Ivan Lendl jáne shvesııalyq Mats Vı­lander. Makınroı – 170, Lendl 270 apta boıy óz tuǵyrlaryn bosat­qan joq. Kóptegen dúbirli doda­larda daralanǵan aıtýly oıynshylardyń esimderi álem­dik sport tarıhynda altyn áripter­men jazýly. Al Vılander 20 apta ǵana myqtylar tiziminiń aldyńǵy leginde turaqtaı aldy.

Toqsanynshy jyldary turaq­tylyq bolmady. Kóshbasshy­lar birinen keıin biri aýysty. Olar – shvesııalyq Stefan Edberg (72 apta), germanııalyq Borıs Bekker (12 apta), amerıkalyqtar Djım Kýre (58 apta), Pıt Sampras (286 apta), Andre Agassı (101 apta), aýstrııalyq Tomas Mýster (6 apta), chılılik Marselo Rıos (2 apta), ıspanııalyq Karlos Moııa (2 apta), reseılik Evgenıı Kafelnıkov (6 apta) jáne aýstralııalyq Patrık Rafter (1 apta).

Ǵasyrlar toǵysynda Marat Safınniń juldyzy jarqyraı jandy. 1980 jyly Máskeýde týǵan tatar jigiti 20 jas­tan asqan shaǵynda AQSh-tyń ashyq birinshiliginde qarsylas shaq keltirmeı, álemniń birinshi raketkasy atandy. Biraq bul tu­ǵyrda ol uzaq turaqtaǵan joq. Nebári toǵyz apta ǵana al­dyń­ǵy lekten kórindi. Soǵan qa­ra­­mastan, onyń esimi osyndaı deń­geıge kóterilgen tuńǵysh mu­sylman retinde tarıhta qaldy. 2009 jyly Marattyń týǵan qaryndasy Dınara Safına da WTA reıtınginde kósh bastady. 2000 jyldardyń alǵashqy jartysynda brazılııalyq Gýstavo Kýerten (43 apta), aýstralııalyq Lleıton Hıýıtt (80 apta), ıspanııalyq Hýan Karlos Ferrero (8 apta) jáne amerıkalyq Endı Roddık (13 apta) alma-kezek birinshi satyǵa kóterildi.

Sońǵy 17 jyl kóleminde dú­nıe­júzilik reıtıngte kósh bastaý baqyty tórt tennısshige ǵana buıyrdy. Solardyń arasynda eń az merzim kósh bastaǵan Endı Marreı. 2016 jyly álemniń birinshi raketkasy atanǵan uly­brıtanııalyq oıynshy 41 apta aldyna jan salmady. Al ózge tennısshilerdiń kórsetkishi tip­ten keremet. Máselen, Rodjer Federer 310 apta boıy teńdessiz dep tanyldy. Bul – rekordtyq kór­setkish! Shveısarııanyń maq­tanyshy «Úlken dýlyǵa» sa­natyndaǵy jarystarda 20 márte top jardy. Ýımbldon dodasynda segiz ret dara shyqty. Bul da rekordtyq nátıjeler! Asa iri halyqaralyq týrnırlerde Fe­derer 103 ret bas júldeni oljalady.

Ispanııalyq Rafael Nadal 209 apta shashasyna shań ju­tyrmady. Pıreneı túbeginiń túlegi Rollan Garrosty 13 márte utty. «Masters» týrnırlerinde 35 ret jeńiske jetti. Osy kór­setkishter jaǵynan jer be­tin­degi eshbir tennısshi Nadal­men teńese almaıdy. Búgingi tań­da ATR reıtınginde birinshi oryndy ıelenip otyrǵan Novak Djokovıch 306 apta boıy eshkim­ge ese jibermeı keledi. Iаǵnı ol rekord­tyq kórsetkishti ja­ńar­tý­­ǵa shaq qaldy. Eger 33 jas­­taǵy Serbııanyń sańlaǵy osy baǵy­tynan jańylmasa, jasy 40-qa taıap qalǵan Rodjer Federerdi aldaǵy naýryz aıynda basyp ozýy ábden múmkin. Taǵy bir aıta keterlik jaıt, Federer, Nadal jáne Djokovıch  – «Úlken dýlyǵa» týrnırleriniń bar­lyǵynda top jarǵan jer-ja­han­daǵy sanaýly ǵana tennıs­shiler.

Baıyptap qarasańyzdar, jarty ǵasyrǵa jýyq ýaqyt ara­ly­ǵynda nebári 25 ten­nısshige ǵana álemniń birinshi raketkasy ataný baqyty bu­ıyrǵan eken. Osy oraıda, AQSh-tyń kóshi ózgelerden ilgeri ekenin aıta ketken abzal. Ár jyldary amerıkalyq alty óren ATR reı­tınginde aldaryna jan salmady. Sońǵy ret olar osydan 18 jyl buryn sondaı qur­metke bólendi. Shvesııa, Aýs­tra­lııa jáne Ispanııanyń saıyp­qy­randary úsh retten teńdessiz dep tanyldy.

Qazaqstan qurama komanda­synyń músheleri jaıynda aıtar bolsaq, eń úzdik nátıje Andreı Golýbevke tıesili. Ol 2010 jyldyń qazan aıynda ATR tiziminde 33-satyǵa deıin kóterildi. Biraq jerlesimiz «Úlken dýlyǵa» dodalarynda ekinshi aınalymnan ári asa alǵan joq. Oǵan qaraǵanda Mıhaıl Kýkýshk­ınniń aıaqalysy táýir boldy. Ol 2012 jyly Aýstralııanyń ashyq birinshiligi men 2019 jy­ly Ýımbldonnyń tórtinshi kezeńinde óner kór­setti. Desek te álemdik reıtıngte Kýkýshkın 39-oryndy enshileýmen shekteldi. Bul ná­tıjege otandasymyz 2019 jyl­dyń aqpan aıynda qol jet­kizgen edi.