Sýretti túsirgen Erlan OMAR, «EQ»
Keıbir el qulaq aspaı júrgen negizgi ereje tym qarapaıym – maska taǵý, ara qashyqtyqty saqtaý. Bar bolǵany osy. Densaýlyq árkimniń ózi úshin kerek. Mundaı eskertýdi aıtýdaı-aq aıtyp jatyr. Biraq tártipti saqtaıyn dese de, saqtalmaıtyn jaǵdaılar bar. Máselen, qalalyq avtobýstar ishindegi ıin tiresken jolaýshylar maska taqqanymen ara qashyqtyqty qaıtip saqtaıdy? Oblys ákimi Danıal Ahmetov te vırýstyń qoǵamdyq kólikterde juǵatynyn aıtqan. Ras, bul jerde sanıtarlyq talaptardy saqtaý múmkin emes.
– Qoǵamdyq kólikterde ara qashyqtyq týraly aıtýdyń ózi kúlkili. Avtobýstarda tańerteń jáne keshke ıne shanshar oryn bolmaıdy. Jolaýshylardyń ishinde jótelip-jótkirinip kele jatatyndary qanshama?! Qyzyq, aýa joq avtobýspen jumysqa jetkende dene temperatýramyzdy tekseredi. Bank sııaqty qyzmet kórsetý mekemelerinde ara qashyqtyq ustaýymyzdy suraıdy. Beınebir vırýs qoǵamdyq kólikte júrmeıtin sııaqty. Bári kózboıaýshylyq, – deıdi О́skemen qalasynyń turǵyny Rınat Ádilbek.
Keıbir jaǵdaıǵa kóz juma qaraǵannyń ózinde sońǵy táýlikte 30-dan astam tártip buzýshylyq tirkelgen. Eldiń berekesin qashyrǵan keseldiń aldyn alý úshin oblystyq sanıtarlyq dáriger bekitken shekteý rejiminiń saqtalýy kúndelikti monıtorıngtik toptyń nazarynda. Al arnaıy qurylǵan monıtorıngtik toptyń jumysyn «Shyǵys – adaldyq alańy» jobalyq keńsesiniń ókilderi qadaǵalaıdy.
– «Shyǵys – adaldyq alańy» jobalyq keńsesiniń nómirine kún saıyn ereje buzylǵandyǵy jóninde aqparattar túsedi. Biz monıtorıngtik toptyń jumysynda «barmaq basty, kóz qystylyqtardyń» bolmaýyn qadaǵalaımyz. Al dalada, shaǵyn dúkenderde maska taqpaǵany úshin aıyppul salýdy quptamaımyn. Biz qoǵam ókili retinde úlken kásipkerlik nysandaryndaǵy zańbuzýshylyqty mindetti túrde tirkep, qandaı aıyppul salynǵanyn tekserip otyramyz. Bul bir jaǵynan jemqorlyqtyń da aldyn alady, – deıdi «Shyǵys – adaldyq alańy» jobalyq keńsesiniń jetekshisi Marjan Baqytqyzy.
Oblys ortalyǵy О́skemende monıtorıngtik top 6 aqpanda dúkenderde maskalyq rejimdi buzý boıynsha 6 jaǵdaıdy tirkegen. Al Semeı qalasynyń saýda úılerinde, bazarlar men qoǵamdyq kólikterde maskalyq rejimniń saqtalmaýyna baılanysty 21 tártip buzýshylyq anyqtalǵan. Sonymen qatar, 12 hattama toltyrylyp, 393 795 teńge kóleminde 9 aıyppul salyndy.
Rıdder qalasynda kelýshilerge maskasyz qyzmet kórsetkenderi úshin 4 tártip buzýshylyq tirkelgen. Zaısan qalasyndaǵy saýda úıinde 12 adamǵa arnalǵan semınar uıymdastyrylyp, sanıtarlyq talaptar buzylǵany belgili bolyp, jaýapty azamat 15 AEK kóleminde aıyppul arqalady.
Endi myna máselege mán bereıik: Kúrshim aýdanynda maskalyq rejimdi saqtamaý faktileri tirkelip, tártip buzǵandarǵa qatysty hattamalar toltyryldy. Glýbokoe aýdanynda V.Gýlıashev esimdi turǵynǵa maskasyz júrgeni úshin 43 755 teńge kóleminde aıyppul salyndy. Olar qarapaıym turǵyndar bolsa kerek, qaltasy 43 755 teńgeni kótere me, joq pa? Al Tarbaǵataı aýdanynda aýdandyq máslıhattyń birinshi sessııasynda depýtattar men aýdan ákimi maskasyz, ara qashyqtyqty saqtamastan estelik sýretke túsken. Sýret aýdandyq gazetke jarııalanǵan. Demek sanıtarlyq talaptar buzyldy. Ereje birdeı, zań ortaq. Qarapaıym turǵynǵa salynǵan aıyppul depýtatqa da salyný kerek emes pe?
Oblystyq sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamenti mamandarynyń habarlaýynsha, sanıtarlyq-epıdemıologııalyq salamattylyǵy salasyndaǵy zańnama talaptaryn, sondaı-aq áleýmettik qashyqtyq pen maskalyq rejimdi saqtamaı, gıgıenalyq normatıvterdi buzǵany úshin QR ÁQBtK-niń 425-babynyń 1-bóligi boıynsha 21 adam ákimshilik jaýapkershilikke tartylǵan. Atalǵan adamdar óz kinásin moıyndap, zańda belgilengen merzimde erikti túrde ákimshilik aıyppul tólegen. Olaı bolsa, tarbaǵataılyq depýtattarǵa da shara qoldanylýy tıis.
– Barlyq jeke jáne zańdy tulǵalar sanıtarlyq shekteýlerdi saqtaýy kerek. Keminde 2 metr qashyqtyqty, maskalyq rejimdi saqtaý jáne qoǵamdyq oryndarǵa barǵannan keıin qoldy óńdeý qajettiligi týraly taǵy bir márte esterińizge salamyz, – deıdi Sanıtarlyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamentiniń jurtshylyqpen baılanys jónindegi bas mamany Baǵlan Taýanova.
Olaı bolsa, qarapaıym ereje este júrsin. Aýyryp em izdegenshe, aýyrmaýdyń jolyn ustanǵan jón. Vırýs shendi-shekpendi dep talǵamaı juǵatynyna kóz jetkizdik emes pe?! Túptep kelgende, aıyppuldan emes, indetten saqtanǵanymyz durys.
Shyǵys Qazaqstan oblysy
