Keshe kórsem, úsh qabatty úlken ǵımarattyń qas betine «Shabyt» balalar shyǵarmashylyq ortalyǵy» degen jazý ilinip qalypty. Qyzyl-jasyl kıingen, sómke asynǵan ul-qyzdar emin-erkin kirip shyǵyp júr.
– Bul ǵımarat meıramhana retinde 2017 jyly ashylǵan edi. Byltyr naýryz aıynda pandemııaǵa baılanysty bir kúnde jumys toqtady. Birneshe aı jumyssyz otyrdyq. Qyzmetkerlerimiz qysqardy. Sodan bir kúni memlekettik portaldan Oral qalalyq bilim bólimi balalar shyǵarmashylyq ortalyǵy úshin ǵımarat izdep jatqany týraly aqparatty kórdim. Sóıtip, bilim bólimine arnaıy baryp, baıqaý sharttarymen tanystym. Bizdiń ǵımarattyń tehnıkalyq sıpattamasy baıqaý shartyna sáıkes keledi eken. Sóıtip, ǵımaratqa qaıta jóndeý júrgizip, balalar shyǵarmashylyǵy ortalyǵy úshin qaıta jabdyqtadyq. Barlyq kerek-jaraqty, fıtnes quraldaryn óz qarajatyma satyp aldym. Osylaısha, baıqaýǵa qatysyp, utyp shyqtyq. Mine, endi «Shabyt» balalar shyǵarmashylyǵy ortalyǵy retinde qaıta ashylyp otyrmyz. Oral qalalyq bilim bólimimen arada úsh jylǵa kelisimshart jasap, ǵımaratty jalǵa berip otyrmyn, – deıdi kásipker Nurjan Ábdirahmanov.
Nurjannyń taǵy bir meıramhanasy bar eken. Ol da ázirge jumyssyz bos tur. «Osyndaı baıqaý taǵy da bolsa, qatysar edim. Árıne, toı bıznesindeı bolmasa da, tabyssyz emes. Pandemııadan zardap shekken kásipkerlerge barynsha qoldaý bildirip jatqan jergilikti ákimdik basshylaryna rahmet aıtamyz», deıdi kásipker.
Jalpy aýmaǵy 1723 sharshy metrlik ǵımarattyń ishinde qazirdiń ózinde 20 shaqty úıirme ashylyp úlgeripti. Olar – «Shabyt medıa» stýdııasy, «Jas tilshi», «Sóz zergeri» úıirmeleri, «Volonterler akademııasy», «Kóshbasshylar mektebi», «Kúnshýaq» bastaýysh synyp oqýshylaryna arnalǵan til, bı úıirmeleri, sonymen qatar ıntellektýaldyq, sport baǵytyndaǵy túrli seksııalar. Tipti asyq atý, toǵyzqumalaq, qamshy órý, dombyra syndy ulttyq boıaýy ańqyǵan toptar da kishkentaı dostaryn mańyna jınap alǵan.
– Biz osy úıirmeler arqyly balalardyń sanasyna ulttyq mádenıetti, salt-dástúrdi sińirip, sonymen birge ómirge qajetti daǵdylardy alýyna atsalysamyz. Túrli aksııalar, dıalogti kezdesýler arqyly izgi úlgilerdi jas urpaqqa ónege etýdi kózdep otyrmyz, – deıdi Oral qalalyq bilim berý bólimi Mektepten tys jumys ortalyǵy mekemesiniń dırektory Shattyq О́tebálıeva.
Jańa ortalyq Oral qalasynyń eń úlken quramdas bóligi – Zachagan kentinde ashylyp otyr. Bul kentte 60 myńǵa jýyq halyq tursa, onyń 13 myńnan astamy mektep oqýshylary eken.
– Zachagan turǵyndary balalardyń mektepten tys ýaqytyn tıimdi paıdalanyp, úlgili isterge úıretetin osyndaı ortalyqty ashýdy kópten surap júrgen edi. Mundaı ǵımaratty jańadan salsa, kóp qarjy jáne ýaqyt keter edi. О́ńir kásipkerleriniń áleýmettik jaýapkershiligi de kórinip, pandemııa qıyndyǵyna qaramastan, balalarymyzǵa osyndaı tamasha tartý jasap otyrmyz. Mine, el Táýelsizdiginiń 30 jyldyq toıyn balalardy qýantýdan bastaǵanymyz óte jaqsy boldy. Bul Memleket basshysynyń tikeleı tapsyrmasymen, oblys ákiminiń qoldaýymen jasalyp otyrǵan jumys, – deıdi Oral qalasynyń ákimi Abat Shynybekov.
Qala basshysy jergilikti kásipkerlerdi osyndaı memlekettik baǵdarlamalarǵa belsendi qatysýǵa shaqyrdy. Tek qana bilim emes, sport, medısına, mádenı demalys salasynda bolsyn, qyzmet kórsetýge jeke kásipkerler kelse, memleket olarǵa barynsha kómektesedi. «Biz olardyń keıbirine jan basyna shaqqanda qarjylandyrý esebinen, keıbirine memlekettik tapsyrys esebinen tıisti qoldaý kórsetemiz», dedi qala ákimi.
«Shabyt» ortalyǵynda qazirdiń ózinde 500-deı bala tirkelip, túrli úıirmege qatysa bastaǵan. Oral qalalyq bilim berý bóliminiń basshysy Aqjarqyn Temirhanovanyń aıtýynsha, úıirme sany áli de kóbeıedi. Sóıtip, bul jerge keletin ul-qyzdardyń sanyn 1 myńǵa deıin jetkizý kózdelgen. Sondaı-aq ata-analardyń suranysyna sáıkes munda aqyly úıirmeler de ashylady.
Joǵaryda aıtqanymyzdaı, Zachagan kentinde oqýshylarǵa arnalǵan mundaı ortalyqtarǵa suranys joǵary. Jańadan ashylǵan osy «Shabyt» ortalyǵynyń aınalasynda ǵana №10, 30, 47, 50 mektepter, №38 mektep-lıseı ornalasqan. Sondyqtan bul halyq suranysyn tolyq qanaǵattandyra almaıtyny anyq. Biz qalalyq bilim bólimi basshysynan osyndaı ortalyqtardy taǵy da ashý jospary týraly suradyq.
– Qazirgi kezde qosymsha bilim berýdi jan basyna qarjylandyrý máselesi sóz bolyp, qoldanysqa engizilgeli jatyr. Ondaı jaǵdaıda osyndaı ǵımarat ıeleri memlekettik tapsyrys alý úshin baıqaýlarǵa qatysa alady, – deıdi Aqjarqyn Mútıǵollaqyzy.
Biz jańa ortalyqtyń jumysy týraly bilim salasynyń belgili mamany, pedagogıka ǵylymdarynyń doktory, Jahansha Dosmuhameduly atyndaǵy Oral pedagogıkalyq kolledjiniń dırektory, Oral qalalyq máslıhatynyń depýtaty Svetlana Baqyshevanyń pikirin suraǵan edik.
– Jańadan ashylǵan «Shabyt» saraıynyń orny da, joly da bólek. Kezinde toı saraıy bolyp ashylǵan ǵımarat zaman aýanyna qaraı oı saraıyna aınaldy. Bul – kásipker sheshimi men shahar qajettiligine saı qala basshylyǵynyń múddesi toǵysqan jaǵdaıdyń kórinisi. Biraq bul máseleniń taǵy bir jaǵyn aıtqym keledi. Qazirgi tańda balalar saraıynyń ishki mazmunyna kóńil bólip, zamanaýı trendtermen tolyqtyrý kerek. Shyn máninde, balalardyń qyzyǵýshylyǵyna arnalsa ǵana jasóspirimderdiń qýsa ketpeıtin ortalyǵyna aınalady. Buǵan bilim salasynyń qarjysy ǵana emes, demeýshiler, kásipkerler qoldaýy kerek. HHI ǵasyrdyń suranysy, balalarǵa zamanaýı daǵdylar: art-dızaın, baǵdarlamalaý, grafıkalyq dızaın, robottehnıka, 3D modeldeý, mýzykaly kıno men anımasııa jasaý, sıfrly daǵdylar, foto, beınestýdııalar, zamanaýı sán óneri, ulttyq ónerdi jańa formatta ıgerý sekildi úıirmelerdi kórgim keledi, – deıdi tájirıbeli pedagog.
Svetlana Meńdiǵalıqyzy Armenııanyń álemge tanymal bola bastaǵan brendi – balalar men jasóspirimderge arnalǵan TUMO kreatıvti tehnologııa ortalyǵy týraly aıtyp ótti. Bul joba armıan ultynyń kásipkerleri bas qosyp, oqýshylardyń damýyna demeýshi bolýynan bastalǵan eken. Sondaı-aq Germanııadaǵy mektepke deıingi baladan bastap stýdentterge deıin aqyl-oı, izdenis-zertteý áreketterin damytatyn óte qarapaıym qurylǵylarmen jabdyqtalǵan ExperiMinta ortalyǵynan da kóp nárse úırenýge bolar edi.
Árıne, bilikti mamannyń pikirine tıisti oryndar, ortalyq basshylyǵy kóńil aýdarar degen oıdamyz. Eń bastysy, qazirdiń ózinde qundylyqtar ózgerýde – toı-tomalaqqa tyıym salynǵan pandemııa keziniń ózinde de jas urpaq tárbıesinen aıanatyn eshteńe joǵy aıqyn kórinis tapty. Belgili aqyn, jubantanýshy Úzildik Eleýbaeva aıtqandaı, toı saraıynyń oı saraıyna aınalýy jańalyqtyń jarshysy, jańa istiń basshysy bolǵaı!
Batys Qazaqstan oblysy
