Álem • 18 Aqpan, 2021

EAEO men Iran Islam Respýblıkasy arasynda erkin saýda aımaǵy qurylady

136 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

EAEO-ǵa múshe memleketter men Iran Islam Respýblıkasy arasyndaǵy saýda-ekonomıkalyq qatynastar Erkin saýda aımaǵyn qurýǵa alyp keletin ýaqytsha kelisimmen retteledi. Mundaı kelisim boıynsha kelissózderdi bastaý týraly sheshim 2016 jyly qabyldandy, 2018 jylǵy 17 mamyrda qol qoıyldy, al 2019 jylǵy 27 qazanda Ýaqytsha kelisim kúshine endi.

EAEO men Iran Islam Respýblıkasy arasynda erkin saýda aımaǵy qurylady

Osylaısha, ýaqytsha kelisimge sáıkes Iran tarapy 360 taýarǵa (97 aýyl sharýashylyq jáne 263 ónerkásiptik) ımporttyq baj salyǵynyń tómendeýin qamtamasyz etti. О́z kezeginde, EAEO elderi 502 taýarǵa (126 aýyl sharýashylyq jáne 376 ónerkásiptik) ımporttyq baj salyǵyn tómendetti.

Anyqtamalyq aqparat: Iran sıyr men qoı eti (baj salyǵyn 26% -dan 5-10% -ǵa deıin tómendetý), burshaq tuqymdastar (55% -dan 5-10%), ósimdik maılary (20% -dan
10% -ǵa deıin), makaron jáne kondıterlik ónimder (55% -dan 14-20% -ǵa deıin), prokat (20% -dan 15% -ǵa deıin), relster (5% -dan 4% -ǵa deıin), akkýmýlıatorlar (32-55% -dan 10% -ǵa deıin), armatýra, qubyrlar (32% -dan 4% -ǵa deıin) jáne t.b taýarlarǵa baj salyǵyn azaıtty. Tutastaı alǵanda, aýyl sharýashylyq taýarlary boıynsha Irannyń EAEO elderi úshin, onyń ishinde Qazaqstan úshin ımporttyq baj salyǵy 32,2% -dan 13,2% -ǵa deıin tómendedi, al ónerkásiptik taýarlar úshin ımporttyq baj mólsherlemeleriniń ortasha deńgeıi 22,4% -dan 15,4% -ǵa deıin tómendedi.

EAEO piste, qurma, injir, meıiz, asshaıan, kondıterlik ónimder, ydys-aıaq, jýǵysh zattar, kilemder jáne plastmassa buıymdary sııaqty taýarlarǵa ımporttyq baj salyǵyn tómendetti.

Taraptar Kelisim sheńberinde ýaqytsha kelisim kúshine engen kúnnen bastap bir jyl ishinde tolyq formatty erkin saýda kelisimi boıynsha kelissózder prosesin bastaý mindettemesin qamtamasyz etkenin atap ótý mańyzdy. Sonymen birge, Taraptar mundaı kelissózderdi ýaqytsha kelisim kúshine engen kúnnen bastap úsh jyldan keshiktirmeı aıaqtaýy nemese ýaqytsha kelisimniń qoldanylý merzimin uzartý týraly sheshim qabyldaýy kerek ekenin atap ótemiz.

EAEO memleketteriniń basshylary kelissózderdi bastaý týraly tıisti sheshimdi 2020 jylǵy 11 jeltoqsanda Joǵary Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq otyrysynda qabyldady.

Tolyq formatty erkin saýda kelisimin jasaý týraly kelissózder 2021 jyldyń ekinshi jartysyna josparlanǵan, al alǵashqy konsýltasııalar osy jyldyń 17 aqpanynda ótkizilgen.

Irannyń EAEO-ǵa kirýine qatysty, qazirgi ýaqytta EAEO-ǵa múshelikke qabyldaý jáne ony toqtatý máseleleri belgili bir Rásimmen retteletinin atap ótemiz. Sonymen, EAEO-ǵa kirýge ótinish berý úshin memleket belgili bir prosedýralyq qadamdardan ótýi kerek, onyń ishinde Joǵarǵy Eýrazııalyq ekonomıkalyq keńes tóraǵasynyń atyna ótinish berip, keıinnen ol ótinish múshe memleketterdiń qaraýyna jiberilýi tıis.

2021 jylǵy 17 aqpandaǵy jaǵdaı boıynsha Iran Islam Respýblıkasynan tıisti ótinish túsken joq. Osylaısha, Irannyń EAEO-ǵa kirýi týraly sóz qozǵaý áli erte.

Anyqtamalyq aqparat: 2020 jyly Qazaqstan men Iran arasyndaǵy taýar aınalymy 237,0 mln AQSh dollaryn qurady, bul ótken jylmen (377,4 mln. AQSh dollary) salystyrǵanda 37,2% -ǵa tómen. 2020 jyly Qazaqstannan Iranǵa eksport 129,0 mln. AQSh dollaryn qurady, bul ótken jylmen (295,9 mln. AQSh dollary) salystyrǵanda 56,4% -ǵa tómen. 2020 jyly Irannan Qazaqstanǵa ımport 2019 jylmen salystyrǵanda (81,5 mıllıon dollar) 32,5% ósip, 108,1 mıllıon dollardy qurady.