Indetke qaramastan ilgeri jyljý bar

Oblys basshysynyń aıtýynsha, bir aı ishinde barlyq deńgeıdegi ákimder turǵyndarmen 423 kezdesý ótkizipti. Oǵan 44 myńǵa jýyq adam qatysqan.

Atqarýshy bıliktiń aldynda turǵan mańyzdy mindettiń biri – turǵyndardy jumyspen qam­tý. Osy oraıda óńir basshysy byltyr memlekettik baǵ­dar­la­malar arqyly oblysta 35 myń jańa jumys orny ashylǵanyn málim etti. Bul jumyssyzdyq deńgeıin 4,6% kórsetkish muǵdarynda ustap tu­rý­ǵa múmkindik bergen.

Onlaın-eseptik kezdesýde Jeńis Qasymbek densaýlyq saq­taý salasyn da­my­­tý máse­le­si­ne k­eńinen toqtaldy.

– О́tken jyly Qarqaraly aýda­nynyń Qaraǵaıly kentinde jáne Nura aýdanynyń Shahter aýylynda jańa aýyldyq dárigerlik ambýlatorııalar salyndy. Abaı jáne Shet aýdandarynda ortalyq aýdandyq aýrýhanalar jóndeldi. Osy jyly Aqtoǵaı men Nuradaǵy ortalyq aýdandyq aýrýhanalar da osyndaı ózgeristerdi kútip otyr. Aq­­­adyr kentine jumys saparymen barǵanymda aq­sa­qaldar aýrýhana ǵımaratyn jóndeý týra­ly ótinish aıtty. Bıyl mindetti túr­de ol jumysty bastaımyz, – dedi ol.

О́ńir basshysy onkologııalyq dıs­pan­ser­diń Jezqazǵandaǵy fı­­lıalyn uıym­dastyrý máse­le­sin sheshýge ýáde berdi. Son­daı-aq Qaraǵandyda eresekterge ar­­nalǵan oblystyq kóp­ beıindi aýrý­ha­na­nyń, ob­lys­­tyq onkologııalyq dıs­­pan­­­ser­diń operasııalyq-rea­nı­ma­sııa­lyq kor­pý­synyń qury­ly­sy bastal­ǵa­nyn atap ótti. Sáýlelik dıagnostıka jáne terapııa orta­­­ly­ǵy úshin ǵımarat salý josparda bar. Uzaq ýaqyt ki­d­iristen keıin oblystyq ba­la­lar aýrýhanasynyń qurylysyn aıaq­taý da kezek kúttirmeıtin min­dettiń biri ekenin til­ge tıek etti.

– Jıhazben jáne qajetti tur­mystyq tehnıkamen jab­dyq­talǵan qyzmettik pá­ter­lerdi be­rý esebinen dárigerler men jas mamandardy tartý máselesin sheshemiz. Eki jyl ishinde 227 dáriger baspanamen qamtyldy. Aldaǵy eki jylda bizdiń oblys­­qa jumys isteýge kelgen kem degen­de 300 maman páter alady, – dedi ol.

Jeńis Qasymbek Qaraǵandy óńirinde jańa oqý jylynan bastap mektepterde tegin tamaqtanatyn balalar sany artatynyn málimdedi.

– О́tken jylǵy eseptik kez­de­­sýde ýáde etkendeı, bıyl­dan bastap barlyq 1-2-synyp oqýshylaryn tegin ystyq ta­maq­pen qamtamasyz ettik. Endi qyrkúıek aıynan bastap 3-shi jáne 4-synyptardy da qam­tı­tyn bolamyz, – dedi oblys ákimi.

Byltyr oblysta jańa jab­dyq­tarmen jaraq­tan­dy­ryl­ǵan 26 qosymsha bilim berý ortalyǵy ashyldy. Jańa mektepter Jez­qaz­ǵanda, Qaraǵandyda jáne Uly­taý aýdanynda salyndy. Bıyl Shet aýdanynyń Kıikti aýylynda, Jezqazǵan qalasynyń Terekti stansasynda, Jańaarqa aýdanynyń Jańaarqa kentinde jáne Qaraǵandyda qurylysy júrip jatqan tórt mektepti tapsyrý josparda tur.

Oblys basshysy úsh jasqa deıingi jáne erekshe qajet­ti­likteri bar balalardy balabaq­sha­larmen qamtamasyz etýdiń basty mindet ekenin aıtty. Osy jyl aralyǵynda 1500 oryn­dyq 15 jekemenshik mektepke deıingi uıym ashylypty. Bul úsh jasqa deıingi balalardy qamtýdy 61%-ǵa deıin arttyrýǵa múmkindik bergen.

J.Qasymbek Qaraǵandy oblysynda týrıs­ter úshin jańa demalys oryn­da­rynyń paıda bolatynyn málim etti. Mysaly, Balqash kýrorttyq aımaǵyn da­my­týǵa shamamen 30 mlrd teńge jum­salatynyn aıtty.

– Bizde úsh týrıstik klaster bar. Olar­dyń qataryna 50 óńirlik joba tizimi­niń ondyǵyna ki­re­tin Balqash, Qar­qa­raly jáne Ulytaý bar. Jeke ınves­­tı­­sııalar esebinen toǵyz jańa de­ma­lys aımaǵynyń qury­lysy bas­talady. Rezervte jaǵa­laý aı­­maǵyndaǵy týrıstik ınfra­qu­ry­­lym úshin taǵy 60 ga bos jer bar, – dedi oblys ákimi.

Týrıstik salanyń aıa­sy Bal­qash­ta ǵana emes, Qarqaralyda da keńeıýde. Mundaǵy bes jeke demalys aımaǵyn ashý­ǵa 1 mlrd teńgeden asatyn ın­ves­­tısııa salynbaqshy. Uly­taý­da týrısterge arnalǵan vızıt-or­ta­lyq­­tyń qurylysy aıaq­taldy. Aý­danda qasıetti oryn­dar men kórikti jerlerdiń jol­dary jón­delýde. Bıyl Joshy han­nyń tarıhı-mádenı kesheni­niń qu­ry­l­y­sy aıaq­talýǵa tıis.

Eseptik kezdesýde oblys áki­mi óńir­de aýqymdy qurylys ju­mys­tarynyń jalǵasatynyn m­á­lim­dedi.­ Bıyl kezekte tur­­ǵan 3 myńnan astam adam áleý­mettik turǵyn úımen qamta­ma­syz etilmekshi. Budan bólek áleý­­mettik qorǵalatyn sanat­­ta­ǵy kezekte turǵan 2 500 adam da baspanaly bolǵan. Jeńis Qasymbek áleýmettik jalǵa beri­letin jáne nesıelik turǵyn úı berý qarqyny bir jylda 40%-ǵa óskenin atap ótti.

Oblys ákimi Qaraǵandy oblysynda 2021 jyly 14 jańa óndiristi iske qosyp, 2 600 ju­mys ornyn ashý josparda bar ekenin aıtty. Al ınvestısııa kóle­mi 700 mlrd teńgeden asady de­gen boljam bar.

Jaqyn arada Jáıremdegi baıy­tý fabrıkasy, ferro­qoryt­pa zaýyty jáne Qaz Car­bon aglomerasııalyq fabrıkasy sııaqty jobalardy júzege asyrý josparda bar eken. Saran qala­synda qytaılyq Yutong kom­panııasynyń qatysýymen avto­býstar men arnaıy tehnıka shyǵaratyn kásiporyn iske qosyldy jáne jaqyn arada shaǵyn torapty qurastyrý iske qosylatyn bolady. Sondaı-aq bıyl reseılik «Tatneft» kompanııasynyń qatysýymen shına shyǵaratyn zaýyttyń qurylysy bastalatynynan habardar etti oblys ákimi.

Qaraǵandy oblysynda bıyl kásipker­lik­ti qoldaýdy qar­jy­lan­dyrý 2,5 ese ósken eken.

– 2020 jyly «Bıznestiń jol kartasy» boıynsha jeńildikti shart­tarmen oblystyń 420 ká­sip­orny óńir ekonomıkasyna 48 mlrd teńge salyp, óz jobalaryn iske asyra aldy. Bul 2019 jylmen salystyrǵanda eki ese kóp. Bıyl kásipkerlikti qol­daýǵa bıýdjetten 7 mlrd teńge qa­ras­ty­rylǵan. Ol ótken jyl­ǵy­dan 2,5 ese artyq, – dedi oblys ákimi.

Shaǵyn jáne orta bıznesti mem­lekettik qoldaý 2 400 tu­raq­ty jumys ornyn qurýǵa múm­kin­dik bergen. Bir jyl ishinde óz isin ashýǵa 1900 óteýsiz grant berilipti. Oblys ákiminiń júz grantyn jas kásipkerler aldy. Sondaı-aq túrli memlekettik baǵ­darlamalar boıynsha qarjy­lyq qoldaýdy 3700 kásipker paıda­lanǵan. Bızneske tegin oqytý kýrs­tarynan 2 800 adam ótti.

Esep berý kezdesýinde sport salasyna aıryqsha kóńil bóli­nip otyrǵany atalyp ótti. Ási­rese aýyldaǵy sport ınfra­qu­ry­ly­myn damytýdyń jiti nazarda ekendigi aıtyldy. Mysaly, búginde óńirde alty birdeı dene shynyqtyrý-saýyqtyrý kesheniniń (DShSK) qurylysy júrip jatyr.

– 2020 jyly sport nysandaryn salýǵa jáne jóndeýge 11 mlrd teńgeden astam qara­jat bólindi. Qarqaraly men Temirtaýda jańa dene shynyq­ty­rý-sa­ýyq­ty­rý keshenderi ashyl­dy. Bıyl taǵy altaýyn qalalarda ǵana emes, shalǵaı aýyl­darda da salyp jatyrmyz, – dedi oblys ákimi.

Búginde Qarqaraly aýdanyn­da­ǵy Egin­di­­bulaq kentinde «Aýyl – el besigi» arna­ıy jo­ba­sy aıasynda 100 oryndyq DSK qurylysy bastalyp, kelesi jyly aıaqtalady. Bul máse­leni kent turǵyndary kóp­ten beri kóterip kelgen edi.

Sondaı-aq Ulytaý aýda­nyn­daǵy Qar­saqbaı kentinde júr­gizilip jatqan DSK qury­ly­sy da aıaqtalýǵa jaqyn. Bul nysan­nyń qurylysy «Ju­mys­pen qam­tý­dyń jol kartasy» baǵdarlamasy boıynsha qar­jy­landyryldy. Sátin salsa, qury­lysy byl­tyr bastalǵan keshen bıyl ashylady dep jos­par­lan­ǵan.

Sonymen qatar oblys bas­shy­­sy esep­­tik kezdesýde alda­ǵy eki jylda jańa sport nysandary ashylatynyn málim etti. Atap aıtqanda, Shahtınsk qalasynda, Ulytaý aýdanynyń Jezdi aýylynda, Buqar jyraý aýdanynyń Botaqara ken­tin­de dene shynyqtyrý-saýyqtyrý keshen­de­riniń qurylysy bıyl aıaqtalady. Al Jezqazǵandaǵy DShSK qurylysyn bitirý kelesi jyldyń enshisinde.

Eseptik kezdesýde oblys ákimi bu­qara­lyq sportty damytýdyń ne­gizgi ındı­ka­­torynyń biri ha­lyq­ty qoljetimdi sport­­­­tyq ınfra­qurylymmen qamtamasyz etý ekendigin atap ótti. Búginde ob­lysta ja­sandy jabyndysy bar 333 sport alańy, 262 kóp ­sa­laly hokkeı korty jáne 34 strıt-vorkaýt alańy bar eken­di­gi aıtyldy. Sondaı-aq bıyl Nura men Ja­ńaar­qa­da 2 júzý basseınin tapsyrý josparda bar.

Sonymen birge óńir basshysy oblys­ta­ǵy sport nysandaryn salýǵa qarajat bıýd­­jet­ten ǵana emes, demeýshiler ese­bi­nen de qarastyrylǵanyn atap ótti.

Oblys ákiminiń onlaın-esep berýi ke­zin­de turǵyndardan myń­­ǵa jýyq su­raq ke­lip tús­ken. J.Qasymbek bul suraq­­­­­­­­­tar­dyń bir de bireýi nazardan tys qal­maı­ty­nyna, tıisti jaýaby bolatynyna ýáde berdi.

QARAǴANDY