Qazaqstan – 2010 jyly eýropalyq uıymda tóraǵalyq etken postkeńestik keńistiktegi tuńǵysh memleket, Ortalyq Azııanyń birinshi ókili jáne alǵashqy musylman eli boldy. Qazaqstannyń EQYU-ǵa tóraǵalyq etýiniń bastamashysy – Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy Nursultan Nazarbaev. Qazaqstannyń 57 memlekettiń basyn biriktirip otyrǵan irgeli uıym – Eýropadaǵy qaýipsizdik jəne yntymaqtastyq uıymyna tóraǵalyq etýi elimizdiń halyqaralyq qoǵamdastyq aldyndaǵy bedelin ósirip, álem elderimen seriktestigine serpin bergeni anyq. Elimiz tóraǵalyq etken kezeńniń nátıjeli belesi dep EQYU-nyń onjyldyq úzilisten keıingi basqosýy – Astana sammıtin aıtýǵa bolady. Oǵan deıin joǵary deńgeıdegi kezdesý 1999 jyly Ystanbulda ótken bolatyn. Osylaısha tuńǵysh ret Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymynyń sammıti Ortalyq Azııadaǵy elde ótken-di. Sammıt barysynda EQYU-ǵa múshe jáne áriptes 68 eldiń resmı delegasııalarynyń basshylary Eýrazııadaǵy qaýipsizdiktiń qaterleri men synaqtaryn talqylap, uıymnyń qyzmetin jetildirý joldaryn sóz etti. Basqosý nátıjesinde «Qaýipsizdik qaýymdastyǵyna aparar jolda» atty Astana deklarasııasy qabyldanyp, uıymǵa múshe-memleketter EQYU-nyń qaýipsizdikke qatysty ustanymyn aıqyndaǵan edi.
Elbasynyń halyqaralyq konferensııaǵa qatysýshylarǵa arnalǵan quttyqtaý sózin Tuńǵysh Prezıdenttiń keńesshisi Ádil Tursynov oqyp berdi. «Elordada 2010 jyly jeltoqsanda ótken Eýropadaǵy qaýipsizdik pen yntymaqtastyq uıymy sammıtiniń 10 jyldyǵyna arnalǵan halyqaralyq konferensııanyń qatysýshylaryna ystyq yqylasymdy bildiremin. Atalǵan joǵarǵy deńgeıdegi sammıt Eýropa, Ortalyq Azııa jáne Soltústik Amerıkadaǵy 57 memleketti biriktiretin iri ári mańyzdy transkontınentaldy uıym – EQYU-daǵy Qazaqstan Respýblıkasy tóraǵalyǵynyń asa aıtýly oqıǵasynyń biri boldy. О́zderińiz biletindeı, Uly dala eli – postkeńistikte EQYU-ny basqarý mártebesine ıe bolǵan alǵashqy memleket. Ádiletti de ornyqty álemdi, sondaı-aq Atlant muhıtynan Tynyq muhıtyna, Soltústik Muzdy muhıttan Úndi muhıtyna deıingi «tórt muhıt» keńistigindegi strategııalyq turaqtylyq pen qaýipsizdikti qalyptastyrý isinde Qazaqstannyń tóraǵalyǵy men EQYU-nyń Astana sammıti óz qundylyǵyn joǵaltpaıtynyna senimdimin», degen Nursultan Nazarbaev óz quttyqtaýynda.
Premer-Mınıstrdiń orynbasary – Syrtqy ister mınıstri Muhtar Tileýberdi óz sózinde Qazaqstan men EQYU-nyń ózara seriktestigindegi basty basymdyqtardy atap ótip, bizdiń eldiń 2020 jyly Azııadaǵy ózara is-qımyl jáne senim sharalary jónindegi keńeske (AО́SShK) tóraǵalyq etkenin eske saldy.
«Biz EQYU men AО́SShK arasynda tájirıbelik yntymaqtastyqty ornatý úshin járdemdesýge daıynbyz, óıtkeni bul eki alań Eýrazııanyń negizgi máselelerin sheshýde birdeı maqsattar qoıyp, uqsas tásilderge súıenedi. Osyǵan baılanysty áriptesterimizdi AО́SShK pen EQYU dıalogynyń, sondaı-aq AО́SShK-ni Azııadaǵy qaýipsizdik jáne damý uıymyna aýystyrý ıdeıasyn qoldaýǵa shaqyramyz. Astana sammıtiniń negizgi taqyryptary – Eýroatlantıkalyq jáne Eýrazııalyq keńistiktegi dıalog pen turaqty qaýipsizdik máseleleri, Aýǵanstan máselesi, «qatyp qalǵan» qaqtyǵystardy sheshý búgingi kúnge deıin ózekti», dedi Muhtar Tileýberdi.
Konferensııanyń moderatory bolǵan Elbasy kitaphanasynyń dırektory Baqytjan Temirbolat el Táýelsizdiginiń mereıtoılyq 30 jyldyǵynda Qazaqstan el basqarýda jáne kúndelikti ómirde demokratııa qaǵıdalaryn berik ustanyp kele jatqanyn málimdedi. «Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev demokratııany odan ári damytýǵa baǵyttalǵan jańa saıası reformalardyń úsh iri paketine bastamashylyq etti. Qazirdiń ózinde Memleket basshysynyń birqatar bastamasy zań deńgeıinde bekitilip, qoldanysqa endi. Bul – osydan birneshe jyl buryn bastalǵan demokratııa jolyndaǵy áreketterdi Qazaqstan basshylyǵynyń jańa legi jalǵastyryp jatqanynyń dáleli. Árıne, alda áli de kóp jumys kútip tur, biraq bizdiń EQYU-men baılanysymyz burynǵydaı Qazaqstannyń ilgerileýine ǵana emes, EQYU-nyń damýyna, sondaı-aq Eýrazııalyq keńistiktegi qaýipsizdikti nyǵaıtýǵa da oń yqpal etetinine senimdimin», dep atap ótti Baqytjan Temirbolat.
Alqaly jıyn barysynda arnaıy daıyndalǵan qysqametrajdy beınefılm kórsetildi. Onda Elbasy Nursultan Nazarbaev pen jetekshi saıası kóshbasshylardyń EQYU sammıtin ótkizýge daıyndyq barysy kórsetilgen jáne sol jyldardaǵy resmı hronıkanyń kadrlarynan tys qalǵan uıymǵa qatysýshy elder arasyndaǵy kúrdeli dıplomatııalyq kelissózder týraly estelikter ortaǵa salynǵan.
Sondaı-aq EQYU-nyń qazirgi tóraǵasy, Shvesııa Koroldiginiń Syrtqy ister mınıstri Ann Lınde men EQYU-nyń Bas hatshysy Helga Shmıd beınekonferensııa baılanysy arqyly sóz arnady.
Qatysýshylar aldynda baıandama jasaǵandar qatarynda EQYU-nyń burynǵy tóraǵasy (2010 j.) Qanat Saýdabaev, Halyqaralyq qylmystyq sottyń sýdıasy, EQYU-nyń bas hatshysy bolǵan (2005-2011) Mark Perren de Brıshambo, belgili memleket jáne qoǵam qaıratkeri Qýanysh Sultanov, jaqynda taǵaıyndalǵan EQYU-nyń Az ulttar isteri jónindegi Joǵarǵy komıssary Qaırat Ábdirahmanov, 2014-2018 jyldary EQYU Adam saýdasyna qarsy kúres jónindegi arnaıy ókili men úılestirýshisi bolǵan Mádına Jarbosynova, Qazaqstan Respýblıkasynyń Vena qalasyndaǵy halyqaralyq uıymdar janyndaǵy Turaqty ókili Qaırat Omarov, EQYU baǵdarlamalary keńsesiniń basshysy Derd Sabo jáne ózge de bilikti halyqaralyq jáne otandyq sarapshylar boldy.
Konferensııaǵa qatysýshylar EQYU men onyń qurylymdary uıymǵa múshe elder qazirgi ózekti máseleler men syn-qaterlerdi jeńý jolynda belsendi ári jan-jaqty zerttelgen sharalar qabyldaýy kerek degen ortaq uıǵarymǵa keldi.
