Rýhanııat • 25 Aqpan, 2021

El qorǵaǵan erdiń esimi jańǵyrdy

810 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Keshe Qyzyljardaǵy Abylaıdyń aq úıinde «Qos batyrdyń biri – Quleke» atty ǵylymı-tájirıbelik konferensııa bolyp ótti, dep habarlaıdy Egemen.kz.

El qorǵaǵan erdiń esimi jańǵyrdy

Quleke batyr Abylaı hannyń oń tizesin basyp otyrǵan senimdi serikteriniń biri. El men jerdi qorǵaýda ushy-qıyrsyz eńbek sińirgen batyr. Ol týraly halyq aýzynda túrli ańyzdar da kóp. Qalmaqtyń batyry Baǵanatyny jekpe-jekte jeńip, ata-jurtty jaýdan bosatqan. Abylaıdyń tapsyrmasymen elshilik qyzmetter de atqarǵan. Batyr degen tek jaýǵa shapqandaǵy qaırat qana emes, eldi basqaryp, bılik aıtýdaǵy ádildik, tapqyrlyq, sheshendik. Quleke osynyń bárine sheber bolǵan. Qulekeni qos batyrdyń biri deıtin sebebi onyń esimi únemi óziniń aǵaıyny Qulsary batyrmen qatar atalady. Qulsary áýlıe adam bolǵan, ol da Abylaı hannyń tapsyrmalaryn oryndaǵan elshisi.

Quleke týraly tarıhı qujattarda derekter mol.  Onyń Orynbor qalasyna baryp, qupııa-keńesshi I.Neplıýevpen kezdeskendigi týraly da qujat bar. Bul týraly «Rýssko-kazahskıe otnoshenııa v HVI-XVIII vekah» degen qujatta kórsetilgen.

Quleke batyrdyń ata-tegi Arǵyn ishindegi Atyǵaı. Onyń ishinde Báıimbetten taraıdy. Qulekeniń Bábeke, Móńke, Tileýke (Shal aqyn), Shardaq, Qazaqbaı, Júsip esimdi alty uly da belgili adamdar bolǵan. Sonyń ishinde Shal aqyn atanǵan balasy Tileýkeniń óleńderi men ánderi qazaqtyń keń dalasyna taraǵan. Quleke batyr Túrkistandaǵy Qoja Ahmet Iаssaýı kesenesine qazaqtyń ataqty adamdarynyń qataryna jerlengen.  

Qulekeniń bertingi urpaqtary da osal emes, sonyń ishinde belgili ekonomıst, Memlekettik syılyqtyń laýreaty, akademık Qoshan Amanjolovtyń esimin barsha qazaqstandyqtar jaqsy biledi.  

Ǵylymı-tájirıbelik konferensııaǵa batyrdyń urpaǵy Amanjol Qoshanov, tarıh ǵylymdarynyń doktory, general-leıtenant Abaı Tasbolatov, M.Qozybaev ýnıversıtetiniń professory Zarqyn Taıshybaı, batyrdyń taǵy bir urpaǵy, Almaty qalasynyń turǵyny, tanymal jýrnalıst, Bostandyq aýdany ardagerler keńesiniń tóraǵasy Hamıt Birjanov, Petropavl qalalyq ardagerler alqasynyń tóraǵasy Jangeldi Tájın jáne basqalar qatysyp, sóz sóıledi.

Jıynda sóılegen Shal aqyn aýdanynyń ákimi Rahat Smaǵulov aýdan ortalyǵy Sergeevka kentinde Qulekeniń esimine bir kóshe jáne salynyp jatqan sport kesheni berilgeni týraly habardar etti. Konferensııa jumysyna Abylaı han rezıdensııasy mýzeı kesheniniń dırektory Aıan Sadaev moderatorlyq etti. Zýýmermen bolǵan konferensııaǵa oqytýshylar, stýdentter, ólketanýshylar qatysyp otyrdy.