Reseıden orystar aýyp kelip, Tór Altaıdyń tósin jaılaı bastaǵan jyldary Pokrov shirkeýi retinde salynǵany ras. Odan beri ǵasyrdan astam ýaqyt ótti. Dálirek aıtsaq, qaraǵaı úı 1882 jyly boı kóteripti. Biraq 1930 jyldardan beri aýrýhana, mektep bolǵanyn eshkim joqqa shyǵarmaıdy. Ásirese, ádebıet súıer qaýymnyń esinde shyǵar, Oralhan Bókeıdiń «Saıtan kópir» povesiniń jelisi boıynsha túsirilgen fılmdegi keıbir epızodtar sol tarıhı ǵımarattyń ishinde taspalanǵan.
Keıin Keńes ókimeti ydyraǵan soń ǵımarat buzyldy, esik-terezeleri talan-tarajǵa tústi. Bórenelerin bólip alyp tası bastaǵan turǵyndar túrli oqys jaǵdaıǵa ushyramaǵanda, qos qabatty qońyr úı túp-ornymen joq bolar ma edi, kim bilsin?! Áıteýir, tylsym kúshti baıqaǵan el qońyr úıdiń mańyn baspaıtyn bolǵan.
Endi mine, aýdan basshylyǵy esik-terezesi úńireıip, neshe jyl turǵan úıdiń túpnusqasyn saqtaı otyryp, qaıta qalpyna keltirýdi kózdep otyr. Ol úshin aýdandy damytý qorynan 150 mln teńge jumsalady. Restavrasııa jasaý úshin qajetti 150 tekshe metr qaraǵaı ázirlenip te qoıdy. Alaıda aýdan turǵyndarynyń pikiri ár túrli. Biri «shoqynatyn ǵımarattyń qajeti ne?» dese, endi biri «mádenı mekeme retinde jóndep qoısa, týrısterge qyzyq bolar edi» deıdi.
– Shirkeýden buryn Katonqaraǵaı aýylynyń ortasynda eki qabatty bos turǵan úıler kóp. Aldymen solardy jóndeý kerek. Ulttyq qundylyqtarymyzdy dáripteıik. Al shirkeýdi qorshap qoıdy, endi eshkim tıispeıdi. Keıin basqa máseleler sheshilgen soń kóre jatady, – deıdi ardager jýrnalıst Jánibek Qyzyr.
Aýdandy damytý qorynyń atqarýshy dırektory Serik Júnisovtiń aıtýynsha, shirkeý qulshylyq orny emes, tarıhı qundylyǵy bar ǵımarat.
– Tatarstannyń Qazan qalasynda dál osy sııaqty ǵasyrlar synynan ótken aǵash shirkeýler bar. Ol jerlerdiń tabaldyryǵy týrısterden bosamaıdy. Katondaǵy shirkeýdi jóndeýdegi maqsatymyz sol, – deıdi Serik Júnisov.
Katonqaraǵaıda týrızmdi damytý úshin qolǵa alynǵan sharýa kóp. Halyq úshin jasalyp jatqan múmkindik te az emes. Mysaly, óziniń turyp jatqan úıin týrısterge jalǵa berip, kásip ashqysy keletin aýyldyqtarǵa 2 mln 300 myń teńge kóleminde grant usynyldy. Bul jobada ásirese Katonqaraǵaı, О́rel jáne Berel aýyldarynyń turǵyndaryna basymdyq beriledi. Aıta ketsek, bir jyl ishinde ǵana úıin týrısterge jalǵa bergen bes azamatqa grant usynyldy. Tór Altaıdy betke alatyn týrıster sany artqan saıyn, aýdanda olardy qabyldaý múmkindigi azaıyp barady. Sondyqtan turǵyndarǵa kásip ashý úshin mol múmkindik berilip otyr.
Shyǵys Qazaqstan oblysy,
Katonqaraǵaı aýdany
