Týra mereke kúni kóshege shyqqan áıelder teńdik surap júr. «Femınızm bostandyqqa jetkizedi», «Qyzǵa 40 úıden bostandyq», «Skajıte spasıbo, chto my hotım svoıh prav...» deı me, nebir qısynsyz urandardy kóterip alypty. Olardyń janushyrǵan júrisine syrttaı qarasań, Qazaqstanda áıel bitken qor bolyp, quldyqta júrgendeı áser qaldyrady.
Olar «áıelge teńdik ber» dep qandaı teńdikti surap júr? Jalpy áıel teńsizdigi degen bar ma ózi bizde? Onyń kórinisteri qandaı? Qaı áıel alańsyz alshań basyp júre almaı júr? Bizdiń eldiń áıelderi arabtar sııaqty qap-qara oranyp alyp, tumshalanyp júrgen joq. Jat dinge kirip ketken biren-sarandary bolmasa, barlyq áıel qalaı kıinemin dese de óz erkinde. Shashtaryn jaıyp, etegin qysqartyp, ashyq-shashyq júrse de olarǵa eshkim «táıt» demeıdi. Iran, Aýǵanstan elderiniń áıelderi sekildi oshaq qasynan uzaı almaı, pushaıman kúı keship júrgen áıelderdi de kórmedik. Qazaqstandyq áıelder bılikke de aralasyp, kásipkerlikti de júrgizip, emin-erkin júr. Mysaly, álemdegi barlyq kásipkerdiń jartysyna jýyǵy áıelder bolsa, Qazaqstandaǵy jeke bıznesmenderdiń 47%-y – názik jandylar. Bul degenińiz jarty mıllıonnan astam adam degen sóz. Bilim jáne densaýlyq saqtaý salalarynda, óńdeýshi ónerkásipte (48%-y), qyzmet kórsetý salasynda (59%-y) áıelderdiń pozısııasy myqty. Saýda salasynda jumys isteıtinderdiń 61%-y – áıel qaýymy. Budan bólek, elimizde tasy órge domalap turǵan kásiporyndardyń 144-in áıel basqarady. Mine, osy sandardyń ózi-aq Qazaqstanda áıelderdiń «aq degeni alǵys» bolyp turǵanyn, qaı jaǵynan da názik jaratylys ıesi kemdik kórip otyrmaǵanyn aıǵaqtaıdy.
Ol ol ma, elimizde áıederdiń erkektermen teń quqyly bolýyn qadaǵalap otyratyn bútin bir ulttyq komıssııa bar. Genderlik saıasatpen aınalysatyn bul komıssııa qoǵamnyń qaı salasynda da áıeldiń úles salmaǵy bolýyn baqylap otyrady.
Ágárákı, áıel adam qandaı da bir zorlyq-zombylyqqa urynyp, tıran kúıeýinen zábir kórse, olardy qorǵaıtyn daǵdarys ortalyqtary da jumys isteıdi. Tipti oń jaqta otyryp, júkti bolǵan kelinshekterge qoldaý kórsetetin, quqyqtyq kómek beretin arnaıy Analar úıi de bar. Osynyń bárin kóre tura «áıelderge teńdik berińder» dep baıbalam salý shekten shyqqandyq der edik.
Álbette, essiz erkeginen zorlyq-zombylyq kórip, taǵdyr taýqymetin tartyp júrgender baryn joqqa shyǵarmaımyz. Ondaı áıelderge qamqorlyq tanytyp, zań júzinde kómek kórsetýge tıispiz. Biraq muny áıel teńsizdigi deýge kelmeıdi. Jazmyshtan eshkim qutyla almaıdy. Bul – jeke adamnyń basyna túsken aýyrtpalyq. Ony áıeldiń teńsizdigine balaý qısynsyz.
Keıingi kezde urandatyp, kóshege shyǵýy jıilep ketken áıelderdi kórgende «bulardyń er azamattary qaıda, áıelderin jiberip qoıyp, ózderi qalaı qarap otyr?» degen oıda qalasyń. Otaǵasy degen óz otbasyn qyzǵyshtaı qorǵap, onyń baqyty men jaqsy ómiri úshin kúrespeýshi me edi? Álde keıbir azamattarda jaýapkershilik pen namys qalmaǵan ba?!
Bizdiń qazaq qoǵamy eshqashan áıeldi kemsitpegen, olarǵa kemdik te kórsetpegen. Qaıta áıeldi otbasynyń, tipti Otannyń bereke, uıytqysy dep, qurmet tutqan. Qyzdy tórge shyǵaryp, álpeshtep ósirgen.
Qazaq áıeliniń obrazy tek meıirim men mahabbatqa, ádemilik pen ásemdikke qurylǵan. Áıel – ulttyń saqtaýshysy. О́ıtkeni ol eń aldymen – ana. Al álgi kóshege urandatyp shyqqandar «áıel bala týýǵa mindetti emes» depti. Bul – qazaqtyń bitim-bolmysyna, mentalıtetine múlde jat qylyq. Jalpy áıeldiń jaratylysyna kereǵar uǵym.
Mundaı kóterilisterdiń bolýyna syrttaı múddeli toptar bar ma degen oı da qylań beredi. Olaı deıtinimiz, keıbir áleýmettik jeli qoldanýshylary sherý kezinde LGBT týyn kózimiz shalyp qaldy degendi aıtyp jatyr. Bul sherýdiń astarynda ultymyzdyń birligin shaıqaltqysy kelgenderdiń aram pıǵyly jatpasyn. Arandap qalmaıyq.
