Nıý-Iork bıligi iri megapolıstiń ekonomıkasyn qalpyna keltirýdi indetti birden anyqtaýǵa arnalǵan ekspress-testter óndirisin jolǵa qoıý arqyly sheshýdi josparlap otyr. Jobany qaladaǵy ekonomıkalyq damýdy qoldaýǵa baǵyttalǵan Nıý-Iorktiń Ekonomıkalyq damý korporasııasy Kolýmbııa ýnıversıtetiniń zertteýshilerimen birlesip júzege asyrady. Bólinetin qarjynyń kólemi de qomaqty. Uıym zertteý úshin ýnıversıtet qyzmetkeri doktor Devıd Hoǵa 164 myń dollar berýdi josparlap otyr. Indetti 10-15 mınýttyń ishinde anyqtaıtyn qurylǵy dárihanada satylatyn júktilikke arnalǵan testke uqsaıtyn bolady.
Uıym ókili indetti anyqtaýdyń jańa ınnovasııalyq úlgileri jetilgen saıyn, qalanyń burynǵy tirshiligine qaıta oralýyna jáne ekonomıkanyń qalpyna kelýine múmkindik arta túsetinin aıtady. Onyń aıtýynsha, jabylýǵa májbúr bolǵan jumys oryndary qaıta ashylyp, adamdar jappaı jumysyna orala bastaıdy. Zertteýshiler tobynyń aldyndaǵy basty mindet, eń aldymen, AQSh-tyń Azyq-túlik jáne dári-dármekter basqarmasynan ruqsat alý bolyp tur. Bul kelisimnen keıin test federaldy nemese memlekettik organdarǵa tirkelmeı-aq, qala aýmaǵynda qoljetimdi bolady.
Nıý-Iorktaǵy tirshilik bir jyldan keıin qaıta jandana bastady. Sporttyq is-sharalardy tamashalaý múmkindigi men ózge de oıyn-saýyq oryndarynyń ashylýy uzaq ýaqyttan beri jaǵdaıdyń jaqsarǵanyn kórsetse, ekinshi jaǵynan naǵyz synaq bolaıyn dep tur. Jaqynda Nıý-Iorktegi memlekettik mektepterdegi keıbir oqýshylar kúndizgi oqýǵa qaıta oralǵan. Naýryzdyń ortasynda qala turǵyndaryna úılený toılaryna barýǵa ruqsat etiledi, sondaı-aq gýbernator Endrıý Kýomo jazǵy lager jumysyn josparlaı berýge bolatynyn aıtqan. Keńsege oralǵan qyzmetkerlerdiń de sany kúrt artýy múmkin.
Dese de óńirdegi epıdemııalyq ahýal máz emes. Wall Street Journal taldaýyna sáıkes, turǵyndardyń shamamen 13,3 paıyzy vaksınanyń bir dozasyn alyp úlgerse de, Nıý-Iork ózge shtattarmen salystyrǵanda ekpe boıynsha artta keledi. Qaladaǵy indetti anyqtaý qarqynyna keler bolsaq, memlekettik Densaýlyq saqtaý departamenti ókiliniń aıtýynsha, kúnine 200 myńnan astam adam tekseriledi. Alaıda memleket COVID-19-dy anyqtaý úshin kúnine 350 myńnan astam adamdy testten ótkizýge qaýqarly. Laboratorııalyq PTR taldaýmen qatar, naýqastardyń 20 paıyzy ekspress-test tapsyrady. Indetti jyldam anyqtaıtyn testke suranystyń baryn ańǵarǵan mamandar bul ádisti nazarsyz qaldyrýǵa bolmaıtynyn aıtady. Árıne, laboratorııalyq taldaý vırýs juqtyrǵandardy, onyń ishinde sımptomsyz kelgenderin dálirek anyqtaıdy. Degenmen, saladaǵy zertteýler jyldam ádistiń juqpaly naýqastardy anyqtaýǵa kómektesetinin kórsetip otyr. Onyń ústine densaýlyq saqtaý salasynyń mamandary bul testti indetti jappaı anyqtaýdyń arzan ári qoljetimdi túri retinde qoldaný kerektigin alǵa tartqan. Sondaı-aq bul jumys berýshiler men is-shara uıymdastyrýshylary úshin óte yńǵaıly bolmaq. Garvardtyń epıdemıology Maıkl Mına úıde jıi jasalatyn jedel testterdiń tıimdi ekenin osyǵan deıin de aıtqan. Nıý-Iork pen ózge de shtattardyń jetekshileri ekspress-testti kóptep alǵylary kelgenimen, oǵan jaýapty organnyń maquldaýynsyz qol jetkize almaıdy. Kolýmbııa ýnıversıtetinen bólek, úı jaǵdaıynda jasaýǵa bolatyn test óndiretin 20-dan astam kompanııa tirkeýden óte almaı júr. Qan taldaýynyń dáldigin aıtyp, jedel testti qoldamaıtyn mamandar da bar. Olarǵa doktor Devıd Ho dál qazir bizge indet juqtyrǵandardyń 100 paıyzyn emes, adam kóp jınalatyn oryndardaǵy naýqastardy anyqtaý mańyzdy ekenin aıtady.
Melanı Greıs ÝEST,
Wall Street Journal
