Alaıda ken orny jabylǵanymen, óndiris nysandaryndaǵy tirshilik toqtap qalmaıdy, kásiporyn jumysshylarynyń kóbi Eýrazııalyq topqa qarasty basqa ken oryndaryna ornalastyryldy. Qalǵan kenshiler buǵan deıin óndirilgen otqa tózimdi sazdy tıep jóneltý, tehnıka men jabdyqtardy demontajdaý jáne ǵımarattardy kúzetý jumystaryn atqara bermek. Qazir TBKB aktıvterin qaıtarymsyz negizde Arqalyq qalasy ákimdiginiń balansyna jáne jergilikti kásipkerlerdiń menshigine tapsyrý jumystary júrip jatyr.
Arqalyq boksıt kenishiniń tarıhy sonaý 1956 jyldan bastaý alady. Naryqtyń alǵashqy jyldary turalap, jabylýǵa shaq qalǵan kásiporyndy 1994 jyly Arqalyqqa ınvestor bolyp kelgen ERG qaıta jandandyrǵan bolatyn. 1996 jyldyń tamyz aıynda Torǵaı boksıt ken basqarmasy «Qazaqstan alıýmınııi» aksıonerlik qoǵamyna qarap, Eýrazııalyq Toptyń quramyna endi.
ERG 26 jyl boıy óz mindetin múltiksiz atqaryp keldi: eńbekaqy, salyqtar turaqty tólenip, kóptegen áleýmettik baǵdarlamalar júzege asyryldy.
Kenish 60 jyl ishinde 1,5 mlrd m³ taý ken massasyn ıgerip, odan 80 mln tonnadan astam boksıt pen 20 mln tonnadan astam otqa tózimdi saz aldy.
- Torǵaı boksıt ken basqarmasyn jabý týraly sheshim qabyldaý bizge ońaı bolǵan joq. TBKB – elimizdegi alıýmınıı dıvızıonynyń negizin qalaýǵa bastaý bolǵan kásiporyn. Alaıda kenishtegi qor tolyq ıgerilip, sarqyldy. Sondyqtan biz 2017 jyldan bastap, kásiporyn jumysyn toqtatý isin qolǵa aldyq jáne bul sheshimge asa jaýapkershilikpen qaradyq. Kenish birden jabyla salǵan joq: 2016 jyldyń ózinde boksıt pen otqa tózimdi sazdyń óndiris kólemi 2 esege azaıǵan. О́zimizdiń mıssııamyz ben qundylyqtarymyzdy basshylyqqa ala otyryp, biz qyzmetkerlerimizdi dalada qaldyrýdy jón kórmedik. Osydan tórt jyl buryn áriptesterimizdi basqa jumystarǵa ornalastyrý jáne kásiporyn aktıvteri men jer qoınaýyn qalpyna keltirý isimen qatar aınalystyq, - dedi Eýrazııalyq Toptyń basqarma tóraǵasy Serik Shahajanov.
2020 jyldyń birinshi qańtaryndaǵy málimet boıynsha, Torǵaı boksıt ken basqarmasynda 681 adam jumys istegen. Bul - ERG kásiporyndary qyzmetkerleriniń 1%-y nemese 41 myńnan astam halyq turatyn Arqalyq turǵyndarynyń 1,4 paıyzy. Ken basqarmasynyń ókilderi áýeli «Atameken» UKP-men birlesip áleýmettik zertteý júrgizip, jumysshylardyń kenish jabylǵannan keıingi josparyn surastyryp bilgenderin aıtty. Osylaısha, olarǵa «Bastaý Bıznes» jobasy aıasynda kásipkerlik negizderin meńgerý kýrstary usynylǵan. Nátıjesinde, TBKB qyzmetkeri Vıktor Sýrovsev jóndeý jumystarymen aınalysatyn «Arqalyqremservis» seriktestigin ashyp, 87 kenshini jumyspen qamtyǵan.
- Men ERG tarapynan qoldaý taptym. Jańadan qurylǵan «Arqalyqremservic» JShS búginde turaqty túrde jumys istep jatyr. Tek maǵan ǵana emes, munda burynǵy áriptesterime de jumys tabyldy. TBKB jabylǵanymen jumysshylar ádettegi jumysyn jalǵastyra beredi, - dedi Vıktor Sýrovsev.
Kásipkerge qoldaý kórsetken Eýrazııalyq top jóndeý mehnıkalyq jabdyqtary ýchaskesiniń negizgi ǵımaraty men ashanasyn, segiz tehnıkasyn «Arqalyqremservic» JShS ıeligine qaıtarymsyz bergenin de aıta ketken jón.
Boksıt kenishiniń taǵy bir qyzmetkeri Janat Kıikbaev arnaıy oqý kýrsyn támamdaǵan soń, tehnıkalyq qyzmet kórsetý beketin ashý úshin 5 mln teńge grant qarjysyn utyp aldy.
Munyń syrtynda, byltyr Arqalyq qalasynda kenshiler úshin arnaıy bos oryndar jármeńkesi uıymdastyrylyp, qaladaǵy 15 kompanııa men ózge óńirlerdegi ERG kásiporyndary jumyssyz qalǵandarǵa jańa jumys oryndaryn usynǵan. Osynyń nátıjesinde 84 maman jańa jumysqa ornalassa, 123 adam ERG-ge qaraıtyn Krasnooktıabr boksıt ken basqarmasyna, Sarybaı ken oryn men Shubarkól kómir, Pavlodar alıýmınıı zaýytyna aýysty. Jańa jumys ornyna aýysqandardyń biri - Asqar Smaǵulov. Kezinde TBKB-da júk qyzmetiniń bastyǵy mindetin atqarǵan maman qazir Krasnooktıabrde vahtalyq ádispen jumys istep júr.
- Eńbek jolymdy osy kásiporynda 2002 jyly taý-ken jabdyǵyn jóndeý jónindegi temir jonýshy bolyp bastaǵam. О́mir boıy osy salada eńbek etýdi armandadym. Jer qoınaýynan paıdaly qazbany óndirý prosesi unaıdy. Muny alyp tehnıkalardyń jumysyn kózben kórgen adam ǵana túsinedi. Ken basqarmasy jabylǵan soń súıikti kásibimnen birjola qol úzip qalamyn ǵoı dep oılaýshy edim. Alaıda kompanııa bizdiń ómirlik kásibimizden ajyrap qalmaýymyzdyń qamyn oılastyryp qoıypty. Qazir kenshilik jumysymdy jalǵastyryp jatyrmyn, - dedi Asqar Smaǵulov.
Birjola jabylǵan Torǵaı boksıt kenishi 326 jumysshymen eńbek kelisim shartyn toqtatyp, 126 qyzmetkerdi ken basqaramasyndaǵy óndiristi aıaqtaý jumystaryna qaldyrǵan. Kompanııa 180 gektar jerdi qaıta qalpyna keltirý jumystaryn júrgizýde. О́ndiris aýmaǵyndaǵy 75 gektar jerdi «Arqalyqremservis» kompanııasy óńdep, qalpyna keltirmekshi.
Kásiporyn óz aktıvterin Arqalyq qalasy ákimdigi men jergilikti kásipkerlerdiń balansyna tegin berýdi kózdep otyr. Máselen, ken basqarmasynyń ǵımaraty jóndelip, onda aımaqtyq aýrýhana ashý josparlanǵan. Budan ózge taǵy bes ǵımarat kásibin keńeıtkisi kelip otyrǵan «Alıýmınstroı» seriktestigi men birneshe jeke kásipkerge berilmek. Al temirjol jabdyǵyn jóndeý ýchaskesi qazir ony jalǵa alyp otyrǵan «Arqalyqremservic» seriktestiginiń ıeligine tegin ótedi.
