Aımaqtar • 18 Naýryz, 2021

Qar qalyń, qaýqar shamaly

640 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Kókshetaý men Qaraótkeldiń arasyn jaılaǵan el qalyń qardyń qursaýynda. Naýryz aıynyń basynda qar eresen mol jaýdy. Alystaǵy aýylǵa qaraǵanda qoly uzyn oblys ortalyǵynyń ózi qar tazalaýǵa qaýqarsyz bolyp shyqty. Qalyń qar eldiń ókpe-nazyn kóbeıtýde.

Qar qalyń, qaýqar shamaly

Aryz-shaǵym Stansıonnyı, Beıbitshilik shaǵyn aýdandary men oblys ortalyǵynyń irgesindegi Nurlykósh, Birlik eldi meken­derinen de kóp túsýde. Máseleniń mánisin bil­mek bolyp ha­barlasqanymyzda, qalalyq turǵyn úı-kom­mý­naldyq sharýashylyǵy bólimi qol qýsyryp qarap otyrmaǵandyqtaryn, tıisti kompanııalar táýlik boıy qar tazalap jatqandyǵyn aıtyp aqtaldy.

Oblystyq «Jol aktıvteriniń ulttyq sapa ortalyǵy» fılıaly men «Aqmola – adaldyq alańy» jobalyq keńsesiniń ókilderi qala turǵyndarynyń aryz-shaǵymdaryn zerdelep, ókpe-nazdyń týyndaýyna ne sebep bolyp otyrǵandyǵyn anyqtaýǵa tyrysýda. Máselen, qala shetindegi shaǵyn aýdandarǵa «Kókshe tazalyq» kompanııasy qyzmet kórsetedi. Áıtse de aýmaǵy keń pishilgen shaǵyn aýdanǵa jalǵyz ǵana qar tazalaıtyn tehnıka bólinipti. Qazir taý bolyp úıilip qalǵan qasat qardy tazalaýǵa qaýqary jetpeı jatyr. Qarjy bólý mehanızminiń ózi kúmán týǵyzady. Oqyrmannyń kóz aldyna elestetý úshin táptishtep aıtýǵa týra kelip tur. Bul shaǵyn aýdanǵa aınalma jol jáne Ýálıhanov kóshesi arqyly kirýge bolady. Bir túsiniksizi J.Mýsın atyndaǵy Kókshetaý joǵary qazaq pedagogıkalyq kolledjin jıekteı ótetin jol esepke alynbaǵan. Esepke alynbaǵan soń qarjy da qarastyrylmaǵan. Qarjy qarastyrylmaǵan soń qasat qarǵa meldektep qalǵan joldy kim tazalamaq?   

Al qarjy az emes. Bıyl oblys ortalyǵyn qardan tazalaýǵa 210 mln teńge qarajat bó­linip otyr.

«Kókshe tazalyq» pen «Zeren-2006» mer­digerlik uıymdary qar tazalaýda. Bul kompanııalarmen jasalǵan kelisimshartta Nurlykósh pen Birlik eldi mekenderi qarastyrylmaǵan», deıdi Kókshetaý qalalyq turǵyn úı-kom­mýnaldyq sharýashylyǵy bóliminiń sektor meńgerýshisi Erbolat Serikpaev.

Aldyn-ala egjeı-tegjeıli eskerilme­gendikten, qar basqan shaǵyn aýdandardaǵy eresekter jumystaryna, oqýshylar mektepterine jete almaı qınalýda. Jedel járdem de jete almaıdy. Kelisimshart boıynsha merdigerler boran basylǵan soń 4-6 saǵat ishinde joldy tazartýǵa tıis. Biraq bul talap saqtala bermeıdi. Qar basqan kóshelerge qarap oblys or­talyǵynda joldardy qysqy kútimin baqy­laıtyn mekeme múlde joq dep te aıtýǵa bolady.

– Eger jergilikti ákimdik bizben kelisimshart jasasa, biz óz kómegimizdi usynýǵa ázirmiz, – deıdi «Jol aktıvteriniń ulttyq sapa ortalyǵy» oblystyq fılıalynyń ınjeneri Igor Stefan, – qalanyń shet jaqtaǵy kóshelerinde qardyń kóptigi óz aldyna, kóktaıǵaqpen kúresý sharalary talapqa saı atqarylmaı jatyr. Onyń eń basty sebebi, arnaıy tehnıkanyń jetispeıtindiginde.

Tyǵyryqtan shyǵar jalǵyz jol, tapsyrys berýshiniń merdigerlerdi mindetteý tetigin jetildirýinde. Turǵyn úı-kommýnaldyq sha­rýashylyǵy mamandary apta saıyn ár kósheniń qardan tazalanýyn qadaǵalaǵanymen, jumys talapqa saı emes. Búgingi tańda 70 tehnıka jumyldyrylǵan. Biraq tabıǵattyń tosyn minezimen beldesýge kúsh jetimsiz. Ár jyldyń óz ereksheligi bolady. Máselen, byltyr oblys ortalyǵynan 140 myń tekshe metr qar shyǵarylsa, bıyl 270 myń tekshe metr qar tasy­maldanypty. Demek kún qabaǵyna oraı qar ta­zalaıtyn tehnıkalar sany kóbeıtilýi kerek edi.

Alda taǵy bir úlken syn bar. Ol – kóktemgi qyzyl sýdyń júrer ýaqyty. Taý-teńiz qar astynda jatqan oblys ortalyǵyn kún jylynysymen topan sý basyp qalmas pa eken?!

 

KО́KShETAÝ