QARJYLANDYRÝ QAÝQARY

Bıyldan bastap elimizde údemeli ındýstrııalyq- ınnovasııalyq baǵdarlama aıasynda besjyldyqqa josparlanǵan jumystardyń júrgizile bastaǵany belgili. Qazir bul mindetterdi júzege asyrýmen birneshe opera­tor­lar aınalysýda. Solardyń ishinde Úkimettiń daǵ­darysqa qarsy sharalaryn iske asyrýǵa belsendi atsa­lysyp júrgen “Qazaqstannyń Damý banki” AQ ta bar. Jalpy, álemdik tájirıbege qarasaq, damyǵan elderde ın­dýstrııalyq saıasat kóbine kóp memlekettik damý ınstıtýt­tary­nyń qoldaýy nátıjesinde iske asýda. Mysaly, Japonııa men Germanııa damý ınstıtýttary qoǵamdyq ınfraqurylymdy da­mytýǵa arnal­ǵan jobalardy qarjylan­dyrýdy dástúrge aınal­dyrsa, Ońtústik Koreıa men Qytaı­dyń damý bank­teri negizi­nen ekono­mıkanyń qaıta óńdeý­shi salalaryn qarjylan­dyrýmen aınalysyp keledi. Osy turǵydan alǵanda, “Qazaqstannyń Damý banki” AQ-tyń otandyq eko­no­mıkany damy­tý­­ǵa, elimizde qabyl­danǵan ın­dýstrııalyq-ın­no­va­sııalyq baǵ­dar­la­many, Pre­zı­dentttiń jyl saıynǵy joldaý­larynan týyn­daǵan mindetterdi oryndaýda alar orny úlken. Búgin­de bank aldyna el ekonomıka­syn ár­­tarap­tandyrý­ǵa qatysty maqsat­tar qoıylyp otyr. Ol úshin bank energetıka, kóliktik ınfra­qury­­lymdy damytý, metal­lýrgııa, hımııa jáne munaı-hımııa óner­kásibin, qurylys ma­terıal­dary óndirisin, AО́K kesheninde qosyl­ǵan quny joǵary ónim shyǵarý men týrızm salasyn damy­týǵa ar­nal­ǵan jobalar boıyn­sha jumys isteýde. Osyǵan oraı, bank ónerkásiptiń shıki­zatqa jatpaı­tyn salalarynda básekege qabi­let­ti jáne eksportqa arnal­ǵan óndiris­terdi, ónerkásip­tik, ener­getıkalyq, kóliktik jáne tele­kom­mýnıka­sııa­lyq ınfra­qury­lym nysan­daryn qurýǵa jáne olardy jańǵyrtýǵa arnal­ǵan jobalardy uzaq merzimdi qarjy­lan­dyrý boıynsha qyzmet­tiń túr-túrin usyný­da. Atalmysh banktiń máli­met­terine qaraǵanda, ol qar­jy­landyratyn ınvestı­sııa­lyq joba­lardyń kóbi Qazaq­standa al­ǵash ret júzege asyrylý­da. Olar­dyń ishinde Aqtaý halyq­aralyq teńiz portyn keńeıtý, Astana jáne Almaty qalalaryn­daǵy kó­lik­tik-logıs­tı­kalyq orta­lyqtar, О́zen – Aqtaý magıstral­di rezervtik jelisi, As­tana-Almaty óńirindegi baıla­nystyń talshyq­ty-optıkalyq jeli­si, metall-krem­nıı óndirý zaýy­­ty­nyń qury­lysy men Shym­bulaq taý-shań­ǵy keshenin damytý jáne Ońtústik Qazaqstan oblysy boıynsha keramogranıt óndirisi zaýytynyń jumysyn iske asyrý sııaqty iri jobalar bar. О́tken jyly “Qazaqstannyń Damý banki” AQ-tyń ınves­tısııasy nátıjesinde bes joba iske qosyldy. QDB-nyń nesıe portfeli byl­tyr 200 mln. dollarǵa ósip, 2 mlrd. AQSh dollaryn qurap otyr. О́tken jyly QDB 8 kommer­sııa­­lyq bank boıynsha 19 joba­ny 345 mln. AQSh dollary kó­leminde qarjylandyrdy. Bank­tiń basqarma tóraǵasy Ǵalı Is­qalıevtiń aı­týyn­sha, bul ekinshi deńgeıli bank­terdiń ótimdiligin turaqtan­dyrýǵa kómektesti. Al QDB-nyń sheteldik áriptesteri­men otandyq ekono­mı­kany damy­tý maqsatynda jasasqan kelisim­derine keler bolsaq, byltyr álem­dik daǵdarysqa qaramastan, Qytaı EksımBankimen nesıe alý týraly kelisimge qol qoıyl­dy. Bul qujat boıynshe elimi­zge 5 mlrd. dollar kóleminde qarjy keletin bolsa, banktiń Qytaıdyń Memle­­ket­tik damý bankimen jasas­­qan mámilesine baılanysty elimizge taǵy 400 mln. dollar kóleminde ınvestısııa tarty­la­tyn bolyp sheshildi. Budan basqa QDB Reseı­diń, Eýroodaq elderi men Japonııa­nyń damý ınstı­týttarymen qarym-qatynasty nyǵaıtyp, elimizdiń turaqty eko­nomıkalyq damýyn qamtamasyz etý maqsatynda birne­she nesıelik kelisim-sharttar jasas­ty. Banktiń málimetterine qaraǵan­da, elimizge tartylatyn bul qarjy qaıta óńdeý salasynyń barlyq negizgi baǵyttaryna jáne óndiristik ınfraqurylymnyń kóptegen jobalaryna baǵyttalatyn bolady. Dastan KENJALIN.