Onyń ózinde «besqonaǵy», «otamalysy» bar... Áli qaıda, aýyldaǵy aǵaıyn ot jaǵyp, pesh túbinde otyr. Al semeılik turǵyndar jylýǵa taǵy jarymady. Jylý qazandyǵynyń qurylysy bastalmaı, kópshiliktiń kótergen bul máselesi, áı, sheshile qoımas...
Esterińizde shyǵar, 2015 jyly Semeıdiń jylý júıesin jóndeý úshin memlekettiń qazynasynan baqandaı 35 mlrd teńge bólingen edi. Az qarjy emes. Alaıda másele túbegeıli ońalmady. Bıyl qosymsha 5 mlrd teńge bólý kózdelgen. Táýelsiz sarapshylardyń pikirinshe, Semeıdegi 17 qazandyq tolyǵymen jańartylmaı, kóp qabatty turǵyn úılerge jylý jóndi taramaıdy, al murjalardan shyǵatyn zııandy qaldyqtardyń mólsheri arta beredi.
– Qazandyqtardy jóndeý maqsatynda qarjy bólingenimen, másele sol kúıinde qalyp otyr. Bári qaýsap bitken. Tozyp tur. Al onyń sheshimi baıaǵydan belgili: qalanyń oń jaǵalaýyna irgetasynan bastap zamanaýı jylý qazandyǵyn kóterý qajet. Bul usaq-túıek qazandyqtardyń jumysyn bir ózi-aq atqaratyndaı bolýy tıis, – deıdi qoǵamdyq keńestiń múshesi Nıkolaı Isaev.
Qoǵam belsendileriniń aıtýynsha, 1980 jyldary jylý elektr stansasynyń qurylysy bastalǵanymen, aıaqsyz qalǵan. Jalpy, jylý stansasyn salý jospary bertingi jyldary da qarastyrylǵan. Aýqymdy jobany júzege asyrý úshin bılik ókilderi ınvestor izdestirip, Energetıka mınıstrligi túrkııalyq kompanııamen kelisimshart jasasqan eken. Alaıda belgisiz sebepterge baılanysty oblys basshylyǵy odan bas tartqan kórinedi. Ne sebepti ekenin eshkim túsindirgen joq. Áıteýir, Semeıdiń jylýyn jylda jyr etip kelemiz.
– Kóktem kelgenimen, úı salqyn. Qystyń aıazyna da shydadyq qoı, shydaımyz. Gazet-jýrnalǵa jazǵanmen, úı jylyna qoıady deısiń be?! Qabat-qabat kıinip otyra beremiz, – deıdi T.Rysqulov kóshesindegi №87 úıdiń turǵyny Márııam Qyzyrbekqyzy.
Sondaı-aq ol jylýǵa jarymasa da, az-maz zeınetaqylarynyń kommýnaldyq tólemge ketetinin kóldeneń tartyp otyr.
Turǵyndardyń sózine qarasaq, kóbi jylý júıesiniń qalpyna keltirilýinen úmit úzgenge uqsaıdy. Alaıda oblys ákimi Danıal Ahmetov jylý júıesindegi másele túbegeıli sheshiletinin aıtyp sendirgen. Jýyqta Semeıge jumys saparymen barǵan óńir basshysy «Jylýkommýnenergo» MKK-ge tıesili «Ǵabbasov», «Ortalyq» jáne «103-103A» qazandyqtaryna arnaıy at basyn burǵan. Ondaǵan jyldan beri oń sheshimin tappaı kele jatqan máseleniń mán-jaıyn kórip qaıtqan ákim tıisti mekemelerge qysqa merzimde jobalyq-smetalyq qujattama ázirleýdi tapsyrypty. Soǵan sáıkes «Ortalyq» jylý qazandyǵyna qosymsha taǵy bir qazandyqtyń qurylysy bastalatynyn aıtqan.
Áıtpese Semeıdegi qazandyqtardyń bólgen jylýynan aıyppulǵa bólgen qarjysy kóp bolyp tur. Máselen, zııandy qaldyqtardy mólsherden 30 ese kóp shyǵarǵany úshin Ekologııa mınıstrligi 40 mln teńgeniń aıyppulyn salǵan. Zııandy shyǵaryndylar kómirdi kóp jaqqandyqtan emes, tehnıkalyq aqaýlarǵa baılanysty durys janbaǵandyqtan aýaǵa taraǵan.
– Jylý qazandyǵynyń máselesi jańa úılerdiń qurylysyna da kedergisin keltirýde. Negizinen, 2014 jyly qazandyqtyń jobalyq-smetalyq qujaty ázir bolýy tıis edi. Endi ábden jaýyr bolǵan bul máseleni sozbaı sheshý kerek. Bile bilsek, 2013 jyly Semeıge jumys saparymen kelgen Elbasy da tapsyryp ketken. Odan beri on jylǵa jýyq ýaqyt ótti, – dedi Semeı qalalyq máslıhatynyń depýtaty Qaırat Smaǵulov.
Ne de bolsa, oblys ákimi Danıal Ahmetov qaladaǵy qazandyqtardyń máselesi birjola sheshiletinin tilge tıek etti. Biraq jobanyń júzege asý ýaqyty taǵy belgisiz. Bıyl qystan áýpirimdep shyqqan biraz turǵyn keler qysta da dirdektep otyrmasa ıgi.
