Dúzenniń quladúzdegi kesenesi

Sandybaı batyrdyń úl­ken uly Dúzen zamanynda ólkedegi Qoqan-Jyryq-Baı­nazar bolysynyń bıi bolǵan belgili adam. Tarıhı derekter boıynsha, 1840 jyly Anna lentasy jáne kúmis medalmen marapattalǵan eken. Dúzen Sandybaıuly týraly Jezqazǵanda turatyn Qazaqstannyń qurmetti jýr­nalısi Batyrbek Myrzabekov «Dúzen» atty hıkaıat jazǵan.

Dúzen qaıtys bolǵannan keıin balasy Januly onyń kesenesin týra Alashahannyń mazaryndaı qylyp salýdy oıǵa alyp, halyq sheberi Seraly qoja Elamanulynyń kómegine júgingen. Keıbir de­rekter boıynsha, keseneni salý úshin sheber bir qys Túrkistanda kirpish kúıdirýdi, ony qalaýdy úırenip, jazda eline oralǵan. Sodan keıin janyna alpys jigit alyp, keseneni úsh jyl salyp, 1866 jyly bitirgen.

Kúrdeli peshtaqty-kúm­bezdi tekshelengen qurylys bolyp keletin bul keseneniń bıik­tigi 10 metr bolady. Irgesiniń syrtqy ólshemi 8,5h10,2 metrdi jáne ishki ól­shemi 5,4h5,4 metrdi quraıdy. Ǵımarattyń ońtústik-batys jaǵyndaǵy ishki buryshynda tóbege alyp shyǵatyn bas­paldaǵy bar.

Alashahan mazarynan 25 shaqyrymdaı jerde salynǵan bul kesenege qajetti qurylys materıaldary sol jerdiń ózinde daıyndalǵan degen derek bar. Kirpishteri qalyń maıbalshyqpen órilip, birik­tirilgen. Edenine sharshy taq­tasha kirpish tóselgen. Búr­meli kúmbezdiń ushar basynda bir-birimen qıylysa ornatylǵan aǵash dińgekteri bar. Bir ókinishtisi, kesene irgetassyz salynǵan eken. Sol sebepti de mamandar ǵı­marattyń ýaqyt óte kele buzylýy múmkin degen boljam aıtady.

Oblystaǵy «Tarıhı-má­denı murany saqtaý or­talyǵy» MM basshysy Túlkibaı Tóleýovtiń máli­metine saı, Dúzen kesenesinde 2017-2018 jyldary res­pýb­lıkalyq bıýdjetten bó­lingen qarajatqa restavrasııa jumystary júrgizilgen.

Qaraǵandy oblysy,

Ulytaý aýdany