Baýyrlas memleketterdiń basshylary ortaq máselelerdi talqylaýǵa ýaqyt tapqany kóńilge qýanysh uıalatady. Ásirese, koronadaǵdarys pen geosaıası, geoekonomıkalyq máseleler týyndap turǵanda bul óte ózekti.
«Step by Step» túrki ıntegrasııasynyń ádisi de osymen erekshelenedi. 1993 jyldyń basynda mádenı-gýmanıtarlyq yntymaqtastyq baǵytynda TÚRKSOI quryldy. Sodan keıin 2008 jyly parlamentshiler arasyndaǵy yntymaqtastyq retinde TúrkPA paıda boldy. 2009 jyly Túrkitildes memleketterdiń yntymaqtastyq keńesi paıda boldy. Sol jyly ǵylymı yntymaqtastyq baǵytyn damytý maqsatynda Halyqaralyq Túrki akademııasy quryldy. 2012 jyly Túrki mádenıeti men murasynyń qory quryldy. Qazir túrki keńistigin ınstıtýsııalaýdy ekonomıkalyq jáne qarjylyq baǵyttar turǵysynan da damytyp, jetildirý kerek.
Instıtýttyq qurylymdar qurý jónindegi usynys ýaqyt talaby. Atap aıtqanda, Qazaqstan Prezıdenti usynǵan Túrkistanda «Arnaıy ekonomıkalyq aımaq» qurý bastamasy Túrki ınvestısııalyq-ıntegrasııalyq qor qurýdy tezdetedi. Sondaı-aq О́zbekstan Prezıdenti Shavkat Mırzııoevtiń Túrki memleketteri Damý bankin qurý jónindegi usynysy memleketter basshylarynyń kózqarastary uqsas ekenin kórsetedi. Sonymen qatar Ázerbaıjan Prezıdentiniń atap ótken, búkil túrki memleketterin qamtıtyn jańa tranzıt dálizi de mańyzǵa ıe.
Daǵdarystan keıingi jańa álemde tek pragmatıkter ǵana myqty bolatynyn túsine otyryp, túrkitildes memleketter Prezıdentteri sıfrlandyrý, bilim berý, logıstıka, saýda máselelerin ózekti sanap otyr. Árıne, mádenıet, ǵylym jáne óner de umytylmaıdy. Pragmatızmdi ıdeıalar qoldaýy kerek. «Túrkistan deklarasııasy» qujatynyń ataýynda qypshaqtar, oǵyzdar, qarluqtar, barlyq túrki taıpasy ómir súrgen, Batys jáne Shyǵyspen yntymaqtas bolǵan kóne Túrkistan ólkesi jatyr. Munda kóptegen zamanaýı mádenıet úshin negiz bolǵan qaıtalanbas túrki qalalyq órkenıeti dúnıege keldi.
Asqar ÝMAROV,
«QazAqparat» HAA AQ basqarma tóraǵasy
