Baýyrlas elder yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa múddeli

Osy oraıda, Qazaqstan Respýb­lı­ka­sy­nyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń bas­tamasymen qu­rylǵan Túrki­til­des memleketterdiń yn­ty­­maq­tastyq keńesiniń (TMYK) beı­res­mı sammıtin ótkizý, onda Túrki keńe­­si­niń mártebesin kóterý týra­ly máse­le­ler­di qarastyrý óte ma­ńyzdy. О́kinishke qa­­raı, Sam­mı­tti josparlaǵandaı, Túrki álemi­­niń rýhanı ortalyǵy Túrki­stan qa­­la­­synda ótkizý pandemııa ja­ǵdaıy­na baı­la­nysty múmkin bol­mady. Degen­men, TMYK-ǵa múshe elderdiń barlyǵy­nyń – Ázerbaıjan, Qazaqstan, Qyr­ǵyz­stan, Túrkııa, О́zbekstan, sonymen birge ba­qy­­­laýshy memleket Vengrııa jáne kele­shek­­te múshelikke qabyldanýy yqtı­mal Tú­rik­menstan memleketteriniń basshy­la­ry qa­tysyp, múddelilik tanytýy Túr­ki keńesiniń áleýeti joǵary ekendigin kórsetedi.

Túrki keńesine múshe elderdiń máde­nı-tarıhı jaqyndyǵy keńes­tiń basty qundylyqtarynyń biri deýge bolady. Ortalyq Azııanyń tórt memleketi, Ázer­baıjan men Túrkııa – ortaq tamyry bar, túrki tilderinde sóıleıtin jáne múd­deleri men maqsattary jaqyn elder. Túrkitildes memleketter arasyn­daǵy kópjaqty qatynas­tar ekonomıka­lyq yntymaqtas­tyq pen ıntegrasııany damytý úshin múmkindikter ashyp, saıası-dıplomatııalyq baılanystardyń qalyptasýyna yqpal etedi jáne gýmanıtar­lyq saladaǵy tereń baılanystardyń negizin qalaıdy.

Halyqaralyq uıymnyń bas­ty maqsattary men mindetteri­niń arasynda ózara senimdi, dos­tyq pen tatý kórshilikti, beıbit­shilik pen qaýipsizdikti nyǵaı­tý, halyqaralyq terrorızm men separatızmge, ekstremızmge, adam saýdasyna, esirt­ki bıznesine qar­sy kúrestegi is-qımyldardy keli­sý, sondaı-aq eki jaqty jáne aımaqtyq deńgeıde saıası, saý­da-ekonomıkalyq, mádenı-bilim berý, ǵylymı-tehnıkalyq yn­ty­maqtastyqqa járdemdesý ma­ńyzdy.

Túrkitildes memleketter ara­syn­­da­ǵy saıası, ekonomıkalyq jáne mádenı-gýmanıtarlyq salalar­da­ǵy ynty­maqtastyq Qazaqstan­­nyń syrtqy saıasaty úshin árqa­shan mańyzdy baǵyt bolyp keldi. Halyqaralyq arenada jáne múshe elder arasyndaǵy yn­tymaqtastyq keńeıdi. Ekono­mıkadan týrızmge, jas­tar men sporttan bilimge deıingi yn­ty­maqtastyqtyń 20 túrli salas­yn qamtıtyn Túrki keńesiniń kele­shegin nyǵaıtý mindeti – búgingi kún tártibindegi basty taqyryp.

Eske salsaq, 2019 jylǵy 15 qa­zanda Bakýde ótken TMYK VII sam­mıtinde Nursultan Nazar­baev «Túrki keleshegi – 2040» baǵdarlamasyn ázirleý jóninde usynys engizgen-di. Osy baǵdar­lamaǵa saýda-ekono­mı­kalyq sııaqty mańyzdy sa­lalar­dan bólek, bilim berý sala­syndaǵy yntymaqtastyq máse­lelerin de qosý oryndy dep sanaı­myz, óıtkeni jalpy túrki­lik bolashaqtyń jańa kókjıek­terin jáne ortaq qundylyqtar­dy qalyptastyrýǵa oqý-tárbıe sharalary sheńberinde mektep jáne ýnıversıtet aýdıtorııalarynda tıimdi jumys júrgizýdiń múmkindigi joǵary.

Ásel NAZARBETOVA,

Prezıdenti janyndaǵy QSZI halyqaralyq zertteýler bóliminiń basshysy