Jaqynda Bilim jáne ǵylym mınıstri Ashat Aımaǵambetov mınıstrliktiń keńeıtilgen alqa otyrysynda pedagogıkalyq ýnıversıtetterde pedagog mamandaryn daıyndaǵanda qashyqtan bilim berýdiń ádis-tásilderi boıynsha mindetti pán jáne mindetti modýl engiziletinin, sondaı-aq biliktilikti arttyrý kýrstarynda da osy máselege qatysty tıisti modýl qosylatynyn aıtty. О́te oryndy sheshim. Desek te bir mańyzdy másele eskerýsiz qalyp ketti. Muǵalimder pandemııa kezindegi shuǵyl sheshimge baılanysty qashyqtyqtan oqytý boıynsha qysqa merzimdi kýrstardan ótti. Osyndaı kýrstarmen mektepke deıingi uıymdardyń pedagogteri de qamtamasyz etilýi qajet. О́ıtkeni balabaqshanyń mektepke daıarlyq jáne eresek toptarynda balalar mektepke daıyndalady, keıbiri tipti oqýshy retinde 0 synypty mektepke deıingi uıymnan bitiredi.
Shyny kerek, pandemııa kezinde balabaqshalar jabylyp, mektepke deıingi tárbıe men bilim berý prosesi toqtaǵanda soǵan deıingi eńbegimizdiń esh ketetinine alańdadyq. Rasymen de uzaq úzilisten keıin kelgen balalar bilgenin umytyp qalǵan. 3-4 kúnge sozylatyn merekelik demalystardan keıin de balalar biraz ýaqytqa deıin balabaqshaǵa úırene almaı, burynǵy taqyryptardy esine túsire almaı júretinin óz tájirıbemizden anyq bilemiz. Al balabaqshalar aılap jabylǵanda jaǵdaıdyń qandaı bolǵanyn ózderińiz paıymdaı berińizder. Sondaıda tym bolmasa joǵary toptyń tárbıeshileri men tárbıelenýshileri qashyqtyqtan oqytýmen mektepte bilim alýǵa qajetti eń negizgi (býyndaý, oqý, jazý, sýret salý, sanaý sekildi) daǵdylardy ıgerýdi jalǵastyra bergende keıin 1 synypty úıden oqýǵa daıyn bolar edi.
Keıbir oblystarda epıdemııalyq ahýaldyń nasharlyǵyna baılanysty 1 synypty qashyqtyqtan oqyǵandar bar. Obal-aq. Al sol balalarda bilimniń irgetasy qalaı qalandy? Biz olardyń bolashaǵyna qııanat jasaǵan joqpyz ba? Mine osy suraq mazalaǵan kezde shynymen de shuǵyl iske kirisýge týra keletinin túsinemiz.
Eń aldymen árıne, mektepke deıingi uıym pedagogterin qashyqtyqtan bilim berý boıynsha biliktilik kýrstarynan ótkizgen abzal. Mamandar jańa jaǵdaıdaǵy jańa talapqa saı bolsa, balalardy ózderi-aq tárbıeleıdi. Bul álbette bárimizge tanys ekinshi bir máseleni týdyrady. Mektepter qashyqtyqtan oqytýǵa kóshkende oqýshylarǵa tehnıka tappaı qınaldyq. Sondaı túıtkil balabaqsha balalarynda da bolatyny zańdy. Degenmen eń bolmaǵanda áripterdi taný men sanaýǵa qatysty 1-2 tapsyrmany 10-15 mınýt ata-anasynyń nemese úıdegi bir eresektiń smartfonynan oryndap jiberýge múmkindik qalaıda tabylady.
Qansha jyldyq tájirıbemizden jáne sońǵy ýaqyttaǵy ata-analardyń alańynan osyndaı múmkindikke olardyń da múddeli ekenin bildik. Sebebi balabaqshalar ýaqytsha jabylyp, tárbıelenýshiler kelmeı qalǵanda ata-analary tynymsyz habarlasyp, balalaryna tapsyrmalar suratty. Balalarǵa arnalǵan elektrondy oqýlyqtar bar, sondaı-aq tanymdyq turǵyda oıyn quraldary da jetkilikti. Mine, sondaı kómekshi kórnekilikterdiń kómegimen taqyryptardy túsindire berýge bolady. Sózsiz, munyń bári de mamannyń kásibıligine kelip tireledi. Degenmen bilikti kadrdyń ózin árdaıym jańa júıe boıynsha oqytyp otyrý qajet. Biz kóbine oqýshylardyń sabaǵyna, oqýyna alańdaımyz. Biraq balaǵa balabaqshada durys tárbıe men bilim berilse, mektepke barǵanda muǵalim men ata-anaǵa salmaq salmaı, ózdiginen oqyp ketetinin esten shyǵaryp alamyz. Biz osy olqylyqtyń ornyn toltyrýǵa tıispiz.
Qazaqstannyń ǵana emes, álem elderiniń bilim berý júıesi jańa mindet júkteıtin jańa baǵytqa bet aldy. Biz óz qalaýymyzdan tys qashyqtyqtan oqytý formatyna kóshkenimizdeı, bul baǵytqa beıimdelýge májbúrmiz. О́ıtkeni túptiń túbinde qashyqtyqtan oqytý tehnologııasy zaman talabyna aınalady. Al bilim berý júıesi qashan da jańa zamannyń talabyna saı bolýy kerek.
Gúlsim BAIJANOVA,
«Begim ana» balabaqshasynyń ádiskeri
QYZYLORDA