Saı-salaly saıyn dalanyń tósinde bir-birinen shalǵaılaý ornalasqan shókim-shókim aýyldardyń aınalasyn áli de bolsa qalyń qar basyp jatyr. Onyń ústine, osydan bir jarym aı buryn ǵana apta boıy alasurǵan aqpannyń aqtútek borany jaǵdaıdy tipti kúrdelendirip jiberdi. Taıaq tastam jerdi kósetpeı tastaǵan dúleı boranda óńirge birneshe kúnniń ishinde bir aılyq mólsherden 3-4 ese kóp qar túsken.
Endi kún uzarǵan saıyn qyzyl sýdan qaýip kúsheıip keledi. Sondyqtan bıyl oblysta kóktemgi sý tasqynyna daıyndyq erte bastalyp, azamattyq qorǵanys kúshteri 3 naýryzdan bastap tolyqtaı joǵarǵy daıyndyq rejimine kóshirildi. Búginge deıin sý basyp qalý qaýpi bar eldi mekenderdiń mańynda 20 shaqty taktıkalyq arnaıy oqý-jattyǵý sharalaryn ótkizgen oblystyń tótenshe jaǵdaı qyzmeti qutqarýshylar men tehnıkalyq qural-jabdyqtardyń múmkindigin pysyqtap aldy. Oqý-jattyǵý barysynda oblystaǵy qutqarý qyzmetteriniń, jergilikti ákimdikterdiń aldaǵy sý tasqynyna daıyndyǵy tekserildi. Ár aýyldan turǵyndar sanaǵy alynyp, úı janýarlary tizimge tirkeldi. Sonymen qatar, sý tasqyny bola qalǵan jaǵdaıda evakýasııalanǵan azamattardy ornalastyratyn eki júzge jýyq ýaqytsha baspana daıyndalyp, eldiń qora-jaıyndaǵy maldy aıdap aparatyn qaýipsiz oryndar anyqtaldy.
Oblystyq tótenshe jaǵdaı departamentiniń basshysy, azamattyq qorǵanys polkovnıgi Birjan Kárimovtiń aıtýynsha, bıyl óńirde qardyń ortasha qalyńdyǵy qalypty mólsherden 23 sm joǵary. Al ádette bul kezderi mólsheri 54 mm bolatyn qar quramyndaǵy ylǵal 74 mıllımetrdi kórsetedi. Iаǵnı qazirdiń ózinde ortasha klımattyq shamadan asyp ketken. Sondyqtan qar kúrt erı bastasa, ózender arnasynan asyp ketýi ǵajap emes.
– Bıylǵy gıdrometeorologııalyq málimetter 2017 jylǵymen sáıkes keledi. Ásirese topyraq qyrtysyndaǵy tońnyń jibý qarqyny alańdatyp otyr. Bizdegi málimetterdi eskersek, 2016-2017 jylǵy sý tasqyny bıyl da qaıtalanýy ábden múmkin, – dedi B.Kárimov.
Al sınoptık mamandardyń aıtýynsha, sáýir aıynda aýa raıy byltyrǵy jylǵa qaraǵanda jyly bolady. Sondyqtan olar da kóktemgi sý tasqyny erte bastalyp ketýi múmkin dep boljaıdy. Qazir tótenshe jaǵdaı departamentiniń mamandary oblys aýmaǵyndaǵy iri sý qoımalaryn jiti baqylap, kún saıyn monıtorıng júrgizip otyr.
– Nátıjesinde Joǵarǵy Tobyl sý qoımasy 41%, Qaratomar 61%, Jelqýar sý qoımasy 23%-ǵa deıin sý qabyldaı alatyn deńgeıde ekenine kóz jetkizdik. Qazir iri sý qoımalaryndaǵy sý deńgeıin tómendetetin qurylǵylar men aryq-arnalardy qar men qoqystan tazartý jumystary aıaqtalyp qaldy. Sondaı-aq ózen-kólderge jaqyn ornalasqan eldi mekenderde qar shyǵarý, aryqtardy, sý ótkelderin, sýaǵar qubyrlardy tazalaý sharalary júrip jatyr. Bul baǵyttaǵy jumystardyń 97 paıyzy eńserildi, aldaǵy 2-3 kún ishinde tolyq aıaqtalady, – dedi departament basshysy B.Kárimov.
Aımaqta kóktemgi sý tasqyny bola qalǵan jaǵdaıda myńnan astam tehnıka, 3 myńǵa jýyq adamnan turatyn arnaıy jasaq toby jedel qutqarý sharalaryna kirisýge daıyn. Munyń syrtynda 174 tonna JJM, 10 myń tonnadan astam ınertti materıal, 66 254 qap qum daıyndalyp, sý basyp qalýy yqtımal eldi mekenderge azyq-túlik jetkizý jóninde nıet-sharttar jasalǵan. Oblysta qazir sý tasýy yqtımal óńirlerdi áýeden barlaý sharalary júrip jatyr.
Sý tasqynynan keletin qaýiptiń beti qaıtqansha oblysta tótenshe jaǵdaılar qyzmeti men azamattyq qorǵanys qyzmetteriniń apatqa qarsy birlesken shtaby jumys isteıtin bolady. TJ departamenti basshysynyń aıtýynsha, eger tasqyn tosqynǵa boı bermeı bara jatsa, ózge óńirlerden qutqarýshylardyń qosymsha kúshi kómekke keledi. Tótenshe jaǵdaı mınıstrligi bul maqsatqa qajetti kadrlardy qarastyryp, tehnıkalyq qordy qamdap qoıǵan.
Qostanaı oblysy
