Mamandar endi birqazandy qoryqty qyzyqtaýǵa keletin týrısterge, Naýyrzym aýdany turǵyndary men mektep oqýshylaryna nasıhattaý, qus uıa salatyn jerlerdi erekshe qorǵaýǵa alyp, birqazan tirshilik etetin orta týraly oqýshylar arasynda ǵylymı jobalar uıymdastyrý jumystaryn qolǵa almaq.
– Birqazan sırek kezdesetin, uıasyn kez kelgen jerge sala bermeıtin qus. О́kinishke qaraı, sońǵy jyldary bul qustardyń sany birte-birte kemip bara jatyr. Kóbine nýly qamysty kólderdi mekendeıdi. Qazaqstanda 8 myńdaı birqazan tirshilik etedi. Salmaǵy 10-11 kıloǵa deıin baratyn iri qus. Sondyqtan zańsyz ańshylyqty kásip etken surmergenderdiń suq kózine jıi iligedi, kóbi osy qusty nysanaǵa alýǵa qumar. Bul qustar Qazaqstanda, Reseıde, Pákistanda jáne Soltústik-Shyǵys Afrıkada uıa salyp, balapan shyǵarady. Kún jylynǵan soń ózimizdiń Naýyrzym qoryǵyna ushyp kelip, jazdaı osy óńirdi mekendeıdi. Jalpy, qazir jer betindegi halyq sanynyń kúrt ósýine baılanysty álem ekologııasynyń nasharlap bara jatqany sezile bastady. Adam balasy ań, qus aýlaýdyń san túrli tásilderin oılap taýyp, tipti janýarlardyń keıbir túrin joıyp jiberýden de taısalar emes. 1906 jyldan beri qaraı álemde «Qustar kúni» merekesi atalyp ótile bastady. Al 1927 jyldyń kókteminde jas natýralısterdiń K.Tımırıazev atyndaǵy ortalyq bıostansasynda balalardyń qustarǵa arnalǵan tuńǵysh merekesi «Qus kúni» ótti. Mundaǵy basty maqsat – jasóspirimderdiń qorshaǵan ortaǵa degen súıispenshiligin arttyrý, tabıǵatty qorǵaýǵa beıimdeý bolatyn. Bul merekeni biz 2006 jyldan beri jyl saıyn atap ótip kelemiz, – dedi qoryqtyń kishi ǵylymı qyzmetkeri Rıshat Batrıakov.
Naýyrzym qoryǵynyń mamandary taıaýda sırek kezdesetin qustardy qorǵaý, nasıhattaý baǵytyndaǵy keshendi sharalar aıasynda «Saıabaqtar sherýi-2021» atty tabıǵatty aıalaý jobasyn qolǵa alǵan. Shara barysynda oqýshylardy tabıǵatty súıýge, ań-qustardy qorǵap, qamqorlyq kórsete bilýge úıretetin «Úıshik» aksııasy uıymdastyryldy. Aksııaǵa atsalysqan kishkentaı tabıǵat janashyrlary men qoryq ınspektorlary kóktem qustaryna júzdegen uıa jasap, aǵash basyna ornatty. Qazirgi tańda óskeleń urpaqqa úzdiksiz ekologııalyq bilim men tárbıe berip otyrsaq, jastarymyzdyń deni saý, bolashaǵymyz myqty bolary haq deıdi qoryq qyzmetkerleri.
Naýyrzym aýdanynda 20 naýryzdan 25 mamyrǵa deıin jalǵasatyn «Saıabaqtar sherýi» halyqaralyq jobasy bıyl «Tabıǵatty qorǵaıyq, bolashaqty oılaıyq» atty úndeýmen onlaın rejimde ótýde.
– Naýyrzym óńirinde dástúrge aınalǵan sharanyń basty maqsaty – erekshe qorǵaýǵa alynǵan tabıǵı aýmaqtardaǵy kúrmeýli máselelerge jergilikti bılik pen aýdan turǵyndarynyń nazaryn aýdarý jáne tabıǵı muralarymyzǵa degen súıispenshilikti oıatý. BUU qamqorlyǵyna alǵan áıgili qoryqty eń aldymen naýyrzymdyqtar maqtanysh etýi kerek. Osy maqsatta qoryq qyzmetkerleriniń uıymdastyrýymen onlaın baıqaýlar jarııalanyp, josparǵa saı tabıǵatty qorǵaý baǵytynda «Qustar kúni», «Búkilqazaqstandyq aǵash egý kúni», «Qyzǵaldaqtar kúni», «Jer kúni», «Taza ózenderge – taza jaǵalaý» merekelik is-sharalary ótkizilmek, – dedi Naýyrzym qoryǵynyń dırektory Dýlat Qoılybaev.
Qoryq qyzmetkerleri «Jer kúni» aksııasy aıasynda aýdan turǵyndarynyń qatysýymen aýyl ishi men eldi mekenderdiń mańyna aǵash kóshetterin egýdi kózdep otyr. «Sý kúni» sharasy barysynda ózen, kól jaǵalaýlaryn qoqystan tazartý jumystary júrgiziletin bolady. Al búkilálemdik «Qorshaǵan ortany qorǵaý kúni» qarsańynda aýdan kóleminde senbilik ótkizý josparlanǵan.
Qostanaı oblysy,
Naýyrzym aýdany
