Oblystyq óner mýzeıiniń negizgi baǵyty beıneleý óneri, ádebıet jáne mýzyka. 2017 jyly «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy qabyldanǵannan beri Shyǵys Qazaqstanda beıneleý ónerine óte kóp kóńil bólindi. Qazaq sýret óneriniń atasy Ábilhan Qasteevtiń túpnusqa kartınalaryna deıin mýzeı qorynda toptastyryldy. Elimizdegi qas sheber sýretshiler úsh jyl qatarynan Shyǵysta bas qosyp, ásemsal tabıǵattyń aıasyna plenerge shyǵyp júrdi. Ár plenerden soń óner mýzeıiniń keń zalynda jazǵan etıýdterinen úlken kórme ótkizýdi dástúrge aınaldyrdy. Byltyr ǵana, eldegi ahýalǵa baılanysty jospardaǵy kóptegen sharalar keıinge shegerildi.
2017 jyldyń kúzinde «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy qabyldana sala mýzeıdiń qoryna belgili sýretshiler Bahtııar Tabıev pen Maǵaýııa Amanjolovtyń 9 kartınasy satyp alyndy. Kelesi jylynda Ábilhan Qasteev, Shaımardan Sarıevterdiń jaýhar týyndylarymen tolyqty. Jalpy, osy tórt jyldyń ishinde oblystyq О́ner mýzeıi 134 mln teńgeniń 59 eksponatyn satyp alǵan. Onyń tórteýi gobelen, ekeýi gorelef. Al qalǵany joǵaryda atalǵan sýretshilermen qatar Gúlfaırýs Ismaılova, Aısha Ǵalymbaeva, Evgenıı Sıdorkınniń qoltańbasy qalǵan kórkem týyndylar.
– El ekonomıkasymen qatar, mádenıetimizdi de damyta túsýimiz kerek. Ekonomıkanyń damýy halyqtyń ál-aýqatyn arttyrsa, mádenıet adamzatty rýhanı baıytady. О́zge el de qazaq halqyn mádenıet, óneri arqyly tanı túspek. Sondyqtan da mańdaıaldy sýretshilerimizdiń túpnusqa polotnolaryn mýzeıdiń qoryna jınastyryp jatyrmyz. Bul sheberlerdiń shyǵarmalary qazaq tarıhy men dástúrlerine negizdelgen. Ýaqyt ótken saıyn tarıhı kartınalardyń qoǵamdaǵy quny arta túspek, – deıdi Shyǵys Qazaqstan oblystyq óner mýzeıiniń dırektory Begaıym Qasymhanqyzy.
Aıtqandaı, Tór Altaıda, Ulan aýdanynyń kórikti jerlerinde jyl saıyn plener ótkizilip keledi (eldegi ahýal ońalǵan soń jalǵasyn tabady). Bul shara 2019 jylǵa deıin respýblıkalyq deńgeıde uıymdastyrylsa, aldyńǵy jyly halyqaralyq dárejede ótti. Altaı tórindegi Rahman qaınarynyń jaǵalaýynda uıymdastyrylǵan «Uly Dala palıtrasy» plenerine Germanııa, Túrkııa, Lıtva, Grýzııa, Tatarstan, О́zbekstan, Ázerbaıjan, Qyrǵyzstan jáne óz elimizdiń jıyrmadan astam qylqalam sheber qatysty. Álbette, olar kórikti tabıǵat aıasynda jazǵan bir-bir týyndysyn mýzeı qoryna qaldyryp ketisken. Esesine, sýretshilerdiń eńbegi de eskerýsiz qalmady. Árqaısysyna arnaıy sertıfıkat pen qalamaqy da qarastyrylǵan.
Al 2018 jyly kásibı sýretshiler asaı-múseılerin arqalap, Ulan aýdanynyń kórikti tabıǵatyn kenepke túsirýge attanǵan. Aınaladaǵy ár tasqa, ár talǵa tańdana-tamsana qaraıtyn sheberlerdiń jazǵan kartınalaryn shedevr dersiń. Boıaýlary da bir-birine uqsamaıdy, san túrli, qanyq. On kúnge sozylǵan «Altaı – Qazaqstan jaýhary» atty plenerge Astana, Almaty, Pavlodar, Qaraǵandy, О́skemen, Semeı qalalarynan kelgen belgili sýretshiler Kóktaý, Shybyndy kól, Taıynty syndy tabıǵaty sulý jerlerde jata-jastana etıýd jazǵan. Sembiǵalı Smaǵul, Seısenhan Mahambet, Baqytnur Búrdesbekov, Májıt Báıtenov syndy múıizi qaraǵaıdaı sýretshilermen qatarlasa palıtra betinde oınaqtaǵan jas sýretshiler de sheberlikterin shyńdady. «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda on kúnge sozylǵan bul sharada ónerli azamattar sýret salýmen aınalysa júrip, óńirdiń kórikti jerlerin elge, shetelge tanytýǵa zor úlesterin qosty.
Álemge qaýip tóndirgen indettiń beti qaıtyp, jaǵdaı turaqtalǵan soń «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasyndaǵy bul jumystar mindetti túrde jalǵasyn tappaq. Aınaldyrǵan úsh-tórt jyl ishinde aımaqtaǵy kıeli jerlerdi aralap shyǵý múmkin emes. Áıtpese, sonaý túkpirdegi Marqakól, Qıyn kerish, Zaısan, Alakól, Tarbaǵataı, Batys Altaı syndy qasıetti, kıeli jerler jetip artylady Shyǵysta. Onyń bárin kenep betine túsirýdiń josparlary kezeń-kezeńimen ázirlenip te jatyr.