Jylqy qıynan qaǵaz shyǵardy

Bul jarysty 2007 jyldan beri Túrkııa memleketi uıym­das­tyryp keledi. Oraldyq jas zertteýshiler tabıǵı qor­dy saqtaý, qaldyqty qaıta óń­deý maqsatynda jylqy kó­ńinen qaǵaz alý jolyn usyn­dy. Jas ǵalymdar jyl­qy kóńiniń negizinen aǵash quramynda kezdesetin sellıýlozadan turatynyna nazar aýdarǵan. Bul baǵaly jáne suranysqa ıe materıaldardy sıntezdeý úshin janýardyń qıy, qajetti aǵash massasyn bólip alý úshin birneshe hımııalyq zat qana kerek eken.

Avtorlardyń aıtýynsha, qala turǵyndary arasyn­da saýalnama júrgizilip, jo­ba­nyń teorııalyq jáne eks­pe­rımenttik baǵyty tal­danǵan.

Zertteý jumysy qazylar alqasy músheleriniń erekshe qyzyǵýshylyǵyn týdyrǵan. О́ıtkeni bul joba qaǵaz jasaý tehnologııasy, onyń orman qoryna áseri, balama­ly shıkizatty qoldaný múm­kindigi jáne qaǵazdy únem­deý máseleleri týraly bi­lim­di biriktiredi. Osyǵan oraı baıqaýdyń qazylar al­­qasy Ádııa men Ásemge arnaıy syılyq – MILSET halyqaralyq is-sharasyna shaqyrý bergen.

– Qaǵaz úlgilerin alýda mehanıkalyq ádister qol­danyldy, sondyqtan ar­­naıy qaǵazdy bastyrý qural­dary men jelim, qos­panyń kómegimen sapasyn áli de jaqsartýǵa bolady. Al myna úlginiń sapasy maılyq pen dárethana qaǵazdary sı­pat­tamalary boıynsha qana­ǵattanarlyq,– deıdi Ádııa.

Aldaǵy ýaqytty jyl­qy kóńinen qaǵazdy alý ke­zeńderinde tolyqtyr­ǵysh­tar, jelimder arqyly onyń qasıetterin jaqsartý, jyr­tylýǵa tózimdiligi, yl­ǵaldy ortada isinýi, optı­kalyq qa­sıetterin standartty synamalar arqyly tekserýdi kózdep otyr. Sonymen qatar jylqy kóńinen alynǵan sellıýlozany ydyratý arqyly bıogaz alý jolyn zertteý jáne onyń ekonomıkalyq esebin shyǵarý da aldaǵy kúnniń enshisinde.

Batys Qazaqstan oblysy