Qala ákimi Altaı Kólginovtiń aıtýynsha, «Elorda jastary» baǵdarlamasynyń tujyrymdamasy byltyr eriktilermen jáne jastar uıymdarynyń ókilderimen kezdesýde ázirlengen.
– Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha qolǵa alynǵan «Elorda jastary» baǵdarlamasynyń basty baǵyty – turǵyn úı máselesin sheshý. Bıyl elordamyzdyń jas mamandaryna áleýmettik jeńildetilgen nesıe usynatyn arnaıy turǵyn úı baǵdarlamasyn iske qosýdy josparlap otyrmyz. Atalǵan baǵdarlamaǵa 36 jasqa deıingi jastar (joldasynyń/jubaıynyń jasy áser etpeıdi) qatysa alady. Baǵdarlama qatysýshysy bir jyldan kem emes ýaqytta qalanyń turǵyn úı esebinde turǵan bolýy jáne basynda jekemenshik úıi bolmaýy kerek, – deıdi ákim.
Bul rette resmı jumys ótili 1 jyl bolýy kerek. Atalǵan baǵdarlamanyń qatysýshysy jyldyq jeńildetilgen 5 paıyzdyq stavkamen úı satyp alý úshin 13 mln teńgege deıin zaım ala alady. Qala basshysy sonymen qatar Elbasy bastamasymen qolǵa alynǵan jumys isteıtin jastardy qoldaýǵa baǵyttalǵan arendalyq turǵyn úı baǵdarlamasynyń da jalǵasatynyn aıtty. Jyl sońyna deıin arendalyq turǵyn úı boıynsha myńnan astam jas baspanaǵa qol jetkizedi degen jospar bar.
– Toqtalǵym keletin ekinshi baǵyt – múmkindigi shekteýli adamdar úshin jaǵdaı jasaý jospary. Qalada birqatar áleýmettik jobalar júzege asyp jatyr. Sonyń ishinde «Kedergisiz keleshek» degen joba da bar. Atalǵan joba aıasynda 12 beıimdeý seksııasy ashyldy. Respýblıkalyq klınıkalarǵa kvota bólinip, múgedekter arbasy syıǵa tartyldy. Sonymen qatar qalada birqatar áleýmettik nysandar boı kóteredi: saýyqtyrý ortalyqtary, kórý qabileti buzylǵan balalarǵa arnalǵan balabaqsha, paralımpııalyq jattyǵý ortalyǵymen birlesip múmkindigi shekteýli jandarǵa arnalǵan sport keshenin salamyz jáne taǵy da basqa jobalar bar. Mysaly, byltyr Tuńǵysh Prezıdent qory jáne «Samuryq-Qazyna» qoldaýymen qalalyq №1 balalar aýrýhanasynyń bazasynda «Qamqorlyq» saýyqtyrý ortalyǵy ashyldy. Sondaı-aq serebraldy sal aýrýy, aýtızm, Daýn sındromyna shaldyqqan balalardy emdeýmen, saýyqtyrýmen aınalysatyn saýyqtyrý ortalyqtary da esigin ashty, – deıdi shahar basshysy.
Nur-Sultan qalasynda qolǵa alynǵaly otyrǵan baǵdarlamaǵa jastardyń kóptep qatysary qazirden belgili. Jastardyń qalasyna aınalyp kele jatqan elordada páterge muqtaj jandar sany kóp. Jıyrma jylda qala turǵyndarynyń sany 3 ese kóbeıip, 1 200 000 adamǵa jetken.
– Baǵdarlamany daıyndaý barysynda karantınge deıin 14-15 márte offlaın kezdesý uıymdastyryldy. Sondaı-aq áleýmettik jeliler arqyly qala turǵyndarynan túrli usynys, ótinishter kelip tústi. Olardy da eskerdik. Joba sol usynystar men ıdeıalar negizinde ázirlendi. Kelip túsken usynystardyń basym bóliginde jas mólsherin ulǵaıtý suralǵan. Soǵan saı jasty 29-dan 36-ǵa deıin uzarttyq, – deıdi Nur-Sultan qalasy Jastar saıasaty basqarmasynyń basshysy Qaırat Qambarov.
Mundaı jeńildikke qaramastan ıpoteka tek turaqty jumys isteıtin, qalada tirkeýde turǵanyna kemi 1 jyl tolǵan, kemi bir jyldyq jumys ótili bar, basynda baspanasy joq jastarǵa beriledi.
– Jastardyń kóbinde jalaqy kóp emes. Sondyqtan kúnkóris mólsherine oraı, aılyq jalaqysy 133 myń teńgeden aspaýy kerek degen ereje bekitip otyrmyz. Máselen, jalaqyńyzdy 250-300 myń teńge kóleminde dep alsaq, sony jubaıyńyzǵa, bala-shaǵyńyzǵa bólgende 133 myń teńgeden aspaýy qajet. Eger odan asyp ketetin bolsa onda ol adam basqa baǵdarlamalarǵa qatysa alady ǵoı. Baǵdarlamaǵa densaýlyq saqtaý, sport, bilim berý, mádenıet, BAQ salasynyń ókilderi, JOO jáne ǵylymı ınstıtýt qyzmetkerleri, qalamyzdyń kommýnaldyq kásiporyn qyzmetkerleri qatysa alady, – deıdi Qaırat Qambarov.
Alǵashqy kezekte 150, eger suranys jaqsy bolyp jatsa jyl sońyna deıin taǵy 600 páter usynylmaq. Bank usynǵan 13 mln teńgege deıingi ıpotekany 20 jyl ishinde tólep bitý qajet. Bastapqy jarna – 10 paıyz. Basqarma basshysynyń aıtýynsha, 13 mln teńge qatyp qalǵan soma emes. Bul rette qatysýshy ózi jınaǵan qarajatty sol 13 mln-ǵa qosý arqyly qalaǵan baǵadaǵy páterin rásimdeı alady. Qatysýshy jańadan salynǵan páterlerdi de, eski páterlerdi de tańdaýǵa quqyly.
Shekti soma retinde nelikten 13 mln teńge tańdap alyndy? «Otbasy bank» ortalyq fılıalynyń dırektory JansuLtan Mataıdyń aıtýynsha, shekti soma sharshy metr baǵasyna baılanysty eseptelgen.
– Baǵdarlama daıyndalǵan kezde bir bólmeli páter sharshy metriniń naryqtyq quny birinshi jáne ekinshi naryqta 280-320 myń teńge aralyǵynda boldy. Esepteı kele 13 mln teńge shyqty. Eger baǵdarlama aıasynda 13 mln teńgege ıpoteka resimdelse, alǵashqy jarna retinde 10 paıyzy tólense, onda aı saıynǵy tólemi 101 myń teńge bolady. Páterdiń aı saıynǵy arendasy ortasha eseppen 100 myń teńge ekenin eskere kele osyndaı baǵa shyǵyp otyr, – dedi Jansultan Mataı brıfıngte.
Qazir Nur-Sultan qalasynda 47 myńǵa jýyq adam páter kezeginde tursa, sonyń 6 myńnan astamy jastar. Dál osyndaı joba úsh jyldan beri Almaty qalasynda júzege asyp keledi. «Almaty jastary» aıasynda 2020 jyly da birneshe myńdaǵan jas jeke baspanasyn alǵan edi. Atalǵan baǵdarlama aıasynda bıyl 9 741 ótinish túsip, sonyń 3 828-i baǵdarlama talabyna saı bolmaǵandyqtan keri qaıtarylǵan.
