– Jaqynda ǵana «Aqyn» fılmin túsirip boldyq. Qazir dybysyn montajdap jatyrmyz. Osy aıdyń aıaǵynda tolyqtaı bitiremiz.
Bul fılmniń ssenarııin ózim jazdym. Mundaǵy negizgi taqyryp – qazaq ádebıetiniń, ásirese qazaq tilindegi shyǵarmalar men avtorlardyń búgingi qoǵamdaǵy róli, memlekettik tildiń, ádebıettiń bolashaǵy, sondaı-aq ónerdiń, shyǵarmashylyqtyń tamyry qaıda jatyr degen saýalǵa jaýap izdep kórdik.
Fılmniń sıýjetin nemis jazýshysy German Gesseniń «Avtorlyq kesh» atty avtobıografııalyq áńgimesinen aldym. Onda jas jazýshyny bir qalaǵa kezdesýge shaqyrady. Avtor búkil qala ózin kútip otyr dep oılaıdy, biraq ol keshke eshkim kelmeıdi. Osy sıýjetten bastap basqa da túrli máseleni qamtýǵa tyrystyq. Qaharmanymyz – 35-40-tyń ortasyndaǵy Dıdar degen aqyn. Onyń rólin ánshi Erdos Qanaev oınaıdy. Sıýjet boıynsha aqyn Dıdardy elimizdiń bir túkpirindegi oblysqa avtorlyq kesh ótkizýge shaqyrady. Ol da Gesse sııaqty asa úlken úmitpen, senimmen barady. Alaıda keshine bir qyz ǵana keledi.
Osy oqıǵalarmen parallel júrip otyratyn taǵy bir epızod bar. Aqyn fılm boıy kitap oqyp otyrady: ol – Mahambettiń ómiri týraly. Onyń oqyǵan oqıǵalaryn fılmde kórsetip otyrdyq. Birinshi, Mahambetti Qaraoıda qalaı óltirgeni, odan soń súıeginiń neshe jyl eshkimge kerek bolmaı jatqany, qazyp alyp Almatyǵa alyp kelgenin túsirdik. Bir qyzyǵy, qaharmanymyz sol kitapty oqyǵan kezde Mahambettiń beınesinde ózin elestetedi. Áıeliniń beınesinde óziniń áıelin qoıady. Bir fılmniń ishinde eki fılm túsirgen sııaqty osyndaı parallel kadrlar bar. Eki obrazǵa da ortaq dúnıe – aqyndyq: qazirgi ýaqyttyń aqyny jáne Mahambettiń qaı zamanda da aqyn bolyp qalatyny, qoǵamǵa baılanysty ekeýiniń de ortaq máseleleri.
– Dıdardyń qazaq ádebıetinde naqty bir prototıpi joq pa?
– Ondaı aqyndar qazir kóp dep oılaımyn. Bul – tek ádebıetshiler men aqyndardyń ǵana emes, jalpy shyǵarmashylyq adamdarynyń ortaq máselesi. Moıyndaý kerek, búginde shyn ónermen aınalysyp, eńbegińdi halyqtyń baǵalaýy qıyndap barady. Sondyqtan bul jıyntyq obraz, ıaǵnı ortaq prototıp desek bolady.
– Túsirilim jumystary qaı óńirlerde ótti?
– Negizgi túsirilim Almaty qalasynda ótti. Al qosymsha kadrlar Atyraý oblysynda, Qapshaǵaı, Talǵar jáne poıyz ishindegi epızodty Almaty men Taraz arasyndaǵy poıyzda túsirdik.
– Kim qarjylandyrdy? Halyqqa qashan usynylady?
– Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń qarjylandyrýymen «Qazaqfılm» túsirip otyr.
Al kınoteatrlarda qashan kórsetiletini áli belgisiz. Árıne, bári pandemııalyq ahýalǵa baılanysty.
– Shyǵarmashylyq jumysyńyzdyń mán-jaıyn aıtyp, bóliskenińizge rahmet.
