Sýretshiler odaǵynyń múshesi Marat Bekeevtiń «Tolyq aı II» kartınasyndaǵy tústerdiń bir-birimen matasa kelip, jańa bir esiktiń qaqpasyn qaǵyp turýy oqyrmannyń kóńil tolqynysyn týǵyzýy múmkin. Kez kelgen esik – jańa joldardyń alǵashqy adymy. Kartına sımvolızm elementterimen abstraksıonızm stılinde oryndalýynyń máni sonda jatyr.
Abstraksıonızm – keskindeme men ónerdegi jalpy qorshaǵan ortany naqty beıneleýden bas tartatyn stıl. Bul stıldi ustanýshylar kórermenderge belgili bir sezim týdyrý úshin syzyqtardy, jazyqtyqtardy jáne basqa da nysandardy biriktire otyryp qarapaıym jáne kúrdeli pishinderdi salady hám tústerdi oınatady.
Týyndy kóshpeli taıpalardyń ejelgi mádenıetiniń biri – táńirshildik sımvoldaryna toly. О́nerdegi sımvoldyq týyndylarǵa tán qasıetter – mıstıka, jumbaq mıftik jáne kıeli taqyryptar jáne sıýjetter, ısharalar, astarlap jetkizý. Osylardyń barlyǵy Marat Bekeevtiń kartınalarynda bar.
Shynynda, biz qalalyqtar qaýyrt kúnderdiń qym-qýyt júgirisimen aptyǵyp júrip, tirshilik kórinisterinen áser ala almaımyz. Jumysqa ádettegideı asyǵyp bara jatqan kezińizde kóshedegi oıyn balasy jolyńyzdy bógep: «Aǵataı, jańa ǵana aspannyń ánebir sheti jumsaq kógildir tústen jibek kúlginge qaraı aýysyp edi, endi kelip totııaıyndaı kókpeńbek bola qalypty ǵoı», dep til qatsa, ne dep aıtaryńyzdy oılandyńyz ba? Suraýshynyń aqyl-esiniń durys ne burystyǵyna kúmán keltirip, ári qaraı sharýańyzǵa betteıtin edińiz. О́mirge bala túsinikpen qaraý siz úshin qorash, óte qarabaıyr tolǵam sekildi.
Aspannyń aınyǵyshtyǵyna, jaryqtyń jer betine áserine, sát saıyn ózgerip otyratyn kún shuǵylasy men kóleńkeniń tartysyna, tún jamylǵan dúnıeniń dıdaryna boıaý jaqsańyz, ómir bir sátte ózgerip shyǵa keletin edi. Biraq kók aspannyń betinde qalqyǵan qazbaýyr bulttardyń bir qalypta turmaıtyny ókinishti. Áıtpese ómirge sýretshiniń kózimen qaraǵanǵa ne jetsin!
Sondyqtan ǵoı, kartınaǵa bir qaraǵanda oǵan beıbereket jınalǵan syzyqtar, fıgýralar men tańbalar salynǵan sııaqty. Al zerdelep qaraıtyn bolsaq, sýretshiniń kórermendi belgili bir oılarǵa nemese kóńil kúıge ákeletin tutas kompozısııa jasaǵany túsinikti bolady. Sýrettegi grafıka elementteri keskindemege aýysyp otyrady. Olar qatar turady, aralasady jáne kórermendi tańǵaldyrady. Múıizdi basyn ıgen alyp buqany, eki balapan jatqan uıany, atty jáne balyqty kóresiz.
Sýretshiniń eń keremet qasıeti – tústerdi oınata bilýinde. Onyń kartınalary kereǵarlyq ustanymymen qurylsa da, boıaýlardyń reńkteri báseńdetilse de, olardyń kez kelgeni jalpy túsiniń qandaı bolǵanyna qaramastan, úılesimdi ornalasqan. Bul sýret te jınaqy ári astarly. Kórip turǵandaryńyzdaı kompozısııalyq yrǵaqtardyń beıberekettigi qara nemese kók tústermen beınelengen. Bul onyń jumystaryna erekshe metafızıkalyq mán beredi.
Kartına jazýda qoıylatyn erejelerdi attap ótip, aıdyń kóz qaryqtyrar jaryǵyn, kóńil bıiginde jańbyrdyń tógip ótip, teńizben aralasyp, jartasqa urǵan kók doly keıpin kenepke túsire bilgen, ustatpaıdy-aý degendi dárgeıine jyqqan avtordyń eńbegi úlken. Aıǵa jerden kóz salǵan janarlardyń jıyntyǵy bar munda. Palıtradaǵy boıaýlardyń árqaısysy óz oryndarynan jyljyp, qubylmaly reńkke, tańǵajaıyp tústerge ulasýǵa asyǵyp turǵandaı. Saǵymdaı qubylyp, sabyndaı buzylyp, tanıtyndy da, tanymaıtyndy da ózine telmirtken týyndynyń jumbaǵy osynda.
Beıneleý óneriniń bıik minberinen qaraǵanda, jeti boıaý týraly ortaǵa salar pikir, jeke talǵam turǵysynan avtorǵa qoıar saýaldar kóp. Jeti boıaý arqyly adaldyq pen aramdyqty, ańqaýlyq pen qýlyqty, mahabbat pen zulymdyqty, súıiný men kúıinýdi, bir sózben aıtqanda, ómir degen úlken uǵymǵa tán kereǵar qubylystardy aı betine ornalastyrǵan sýretshiniń jalǵyzdy kópten, jalpyny jalqydan bóle qaramaıtyny seziledi. Myńdaǵan juldyzdardyń arasynda, asqaq qalpyn joǵaltpaǵan, kózge birden shalynatyn sulý aıdyń syzbasy rentgenge túskende osylaı bolmaq. Bul sýretshiniń óz aspanyndaǵy aıy.
