Ulttyq ekonomıka mınıstrligi ázirlegen saılaý zańnamasyna engizilgen ózgeristerdiń nátıjesinde ákim saılaýyna úmitkerler usynýdyń eki tetigi paıda boldy: tirkelgen saıası partııalar atynan usyný jáne ózin ózi usyný.
Kandıdatýranyń aralas tetigi azamattyq qoǵamdy damytý jáne azamattardy sheshim qabyldaý prosesine tartý úshin mańyzdy.
Shetelderdiń tájirıbesi kórsetkendeı, zańnama partııasyz kandıdattardyń mer laýazymyna saılaný múmkindigin qamtamasyz etse, saılaýshylar jergilikti saıasatqa belsendi qatysady. Mundaı tetikter kandıdattar úshin partııalyq bılettiń bolýyna qaramastan, saılanýǵa múmkindik berip qana qoımaıdy, sonymen birge jergilikti saılaýǵa qatysýdy edáýir arttyrady. Bul keıinnen úlken saılaýdyń, ıaǵnı parlamenttik jáne prezıdenttik saılaýǵa azamattardyń kóptep qatysýyna yqpal etedi.
Aýyl, kent, aýyldyq okrýg ákimderin tikeleı saılaý osy saılaý prosesin derbestendirýdi bildiredi, ıaǵnı saılaýshylar belgili bir saıası tulǵany tańdaı otyryp, jergilikti atqarýshy organdy kim basqaratyny týraly kóbirek biletin bolady.
Jańa saılaý prosesiniń taǵy bir jaǵymdy mýltıplıkatıvti áseri – partııalardyń elektorat aldyndaǵy jaýapkershiligin arttyrý bolady. О́ıtkeni partııalyq kandıdattar ózderiniń jeńisi men ákim bop saılanýy úshin elektorattyń naqty qoldaýyna ıe bolýy kerek. Bul partııalar óz strategııalaryn ózgergen júıege beıimdeýi kerek degendi bildiredi. Ol úshin olar halyqqa unaıtyn kandıdattardy usynýy kerek, óıtkeni budan bylaı saılaýshylar partııa nemese partııalyq tizimdi emes, jergilikti deńgeıdegi saıası qaıratkerdi, kóshbasshyny tańdaıdy. Osylaısha, jańa saılaý júıesi menedjerlerdiń jańa býynyna ózin dáleldeýge múmkindik beredi.
Jergilikti deńgeıdegi saılaý prosesiniń qazaqstandyq reformasy jergilikti basqarý organdarynyń mártebesin arttyrýda, saılanǵan basqarýshylardyń halyq aldyndaǵy jaýapkershiligin arttyrýda, halyqtyq baqylaýdy kúsheıtýde jáne azamattyq qoǵam ınstıtýttaryn damytýda mańyzy zor.
Aıdana AKESINA,
Prezıdent janyndaǵy QSZI Áleýmettik-saıası zertteýler bólimniń ǵylymı qyzmetkeri
