Bir ǵasyrdyń shejiresi

Qazirgi kezde shákirtterge zamanaýı úlgide bilim berip, tár­bıelep kele jatqan tarıhy tereń oqý ordasyna qatysty qy­zyqty derekter kóp-aq. My­saly, mekteptiń eń alǵashqy ǵımaraty 1907 jyly jergilikti qazaqtar men tatarlardyń qarjysyna ári sol qarapaıym tur­ǵyndardyń óz qolymen tur­ǵyzylǵan. Sol zamandaǵy on saýsaǵynan óneri tamǵan sheber Sabyrjan Ahmetov ǵımarat ju­mysy bitkenshe bel jazbaı, aqy-pulsyz eńbek etken jan­dardyń biri.

Sondaı-aq 1911 jyly qazirgi Nur-Sultan, sol kezdegi Aqmola qalasynda jer­gi­likti turǵyndar jumylyp, qyz balalarǵa arnalǵan jańa mek­tep úıin salady. Solaısha Aq­moladaǵy tuńǵysh qazaq mek­tebiniń negizi qalanady. Mek­teptiń eń alǵashqy kásibı muǵa­limi – Orynbor qalasyndaǵy muǵalimder semınarııasyn bi­tirgen Ǵalymjan Qurmashev. Alǵashqy ustazdardyń qata­rynda áıgili aqyn, jazýshy, qoǵam jáne memleket qaıratkeri Sáken Seıfýllınniń de esimi ata­lady. Ol 1912 jyly shákirt­terge orys tili páninen sabaq ber­gen.

Mine, osyndaı qatpary qa­lyń tarıhy bar, bertinge deıin Selınogradtaǵy jalǵyz qa­zaq mektebi bolǵan Jambyl Ja­baev atyndaǵy №4 mektep-gım­na­zııanyń ashylǵanyna keler jyly 115 jyl tolmaq. Osy oraıda mektep-gımnazııanyń ótkeninen, ıaǵnı bir ǵasyrlyq shejiresinen syr shertetin kitap jaryqqa shyqty. «О́negemen órilgen tarıh» dep atalady. So­nyń qurmetine áıgili bi­lim ordasynyń ardager ustaz­da­rynyń basyn qosqan tamasha kesh uıymdastyryldy.

Ardager ustazdardan bólek mekteptiń bu­rynǵy basshylary, qazirgi ustazdar da qatysyp, ótken shaq­tan syr shertildi.

Ýaqyttyń toqtaýsyz zymy­rap, kóneniń kózindeı ardager ustazdar qatarynyń sırep bara jatqany mekteptiń ta­rıhyn hatqa túsirý týraly ıdeıany týdyrǵan. Sonymen mek­tep-gımnazııanyń ulaǵatty usta­zy Sholpan Syz­dyqovanyń usynysymen ony qarymdy qa­lamger, belgili jýrnalıst Jyl­qybaı Jaǵyparuly jazyp shyǵady. «Mekteptiń ǵasyr­larmen astasqan tarıhyn túzý ju­mysy taqyrdan bas­taldy desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Degenmen osy bilim osha­ǵyna qatysy bar degen de­rek­terdi respýblıkalyq, ob­lys­tyq jáne qalalyq mura­ǵattardan tirnekteı jıyp, ony elimizdiń aǵartý salasyn da­mytqan tulǵalardyń estelik eń­bekterimen tolyqtyrdyq. Bul rette, ásirese, osy mektep qa­­byrǵasynda qanattanǵan tú­lek­terdiń, ár kezeńde eńbek et­ken ardager ustazdardyń, eli­mizge eńbek sińirgen qoǵam jáne memleket qaıratkerleriniń arnaıy jazǵan estelikterin ne­gizgi arqaý ettik. Búgingi mektep basshylyǵynyń kómegimen ardagerlerdi jınap aqyl qostyq. Múmkin bolǵanynsha habar taratyp, mektep shejiresi ja­sa­latyndyǵy týraly kópshilikti qulaqtandyrdyq», dedi kitap avtory kesh barysynda.

О́mirin ustazdyqqa arnaǵan, zeınetkerlikke shyqsa da mektep isine qatysty dúnıede bel­sendilik tanytqan Sholpan Syz­dyqova ózi sabaq bergen jyldardan estelik aıtty. «Men osy mektepke 1962 jyly muǵalimdik qyzmetke keldim. Jasym jıyr­madan jańa asqan kez. Qul­shy­nyp eńbek ettik. Bizdiń mektep qala boıynsha 25 orys mek­te­biniń aldynda boldy. Bilim berý bolsyn, kórkemónerpazdar úıir­mesiniń jumysy bolsyn, eshqashan aqsap kórgen emes. Kóńilimde mekteptiń sol kezdegi tarıhy saırap tur. Jazýshyǵa shamam jetkenshe materıaldar jınap berdim. Ustazdardy da, oqýshylardy da umyt qal­dyrmaýǵa tyrysqanymyzben, barlyǵyn qamtý ońaı emes eken», – dedi ardager ustaz.

Mekteptegi kesh óte taǵy­lymdy sıpatta ótti. Ardager us­­tazdar jas býyn muǵalimderge jyly lebizderin bildirse, kitap avtoryna alǵystaryn aıtty. О́z­deri sabaq bergen kez ben qazirgi kezdi salystyryp, kóptegen tamasha esteliktermen bólisti. Al mekteptiń kórkemónerpazdar úıir­mesi qonaqtardy óner­lerimen tánti etti.