Máselen, bıyl «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» mekemesi arqyly jobalardy qarjylandyrýǵa bólingen 64 mıllıard teńgeniń úshten birinen astamy kásipkerlerge berilipti. Sondaı-aq jeńildetilgen nesıe berý elimizdiń barlyq óńirinde jalǵasýda.
Búginde «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» «Eńbek» nátıjeli jumyspen qamtýdy jáne jappaı kásipkerlikti damytý» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda aımaqtardaǵy shaǵyn kásipkerlikterdi qoljetimdi nesıemen qamtamasyz etip keledi. Sharýasyn shaǵyn kásipten bastap, keıin ony úlken sharýa qojalyǵyna aınaldyrǵan kásipkerler kóp. Sol sııaqty, shaǵyn sehyn keńeıtip, elge keń taralatyn dúnıe óndirip kele jatqan nysandar da jeterlik. Munyń bári de memleket qoldaýynyń nátıjesinde júzege asyp otyrǵan jemisti jobalar. Bir aıta keterligi, atalǵan qor kez kelgen kásip túrin qarjylandyrady. Tipti, az qamtylǵan jáne kópbalaly otbasy múshelerine nesıe 4 paıyzben beriledi eken. Qazirgi kezde Jambyl oblysynda mundaı múmkindikti jergilikti jurtshylyq tıimdi paıdalanýda. Máselen, memleket bergen múmkindikti paıdalanyp otyrǵan azamattyń biri – Jambyl aýdany, Qarakemer aýylynyń turǵyny Jandar Kemprekov. Úshinshi toptaǵy múgedek ári kópbalaly otbasynyń otaǵasy bul kúnde «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qorynan» nesıe alyp, sharýashylyǵyn shalqytyp otyr. Ol 2016 jyly «Jandar» sharýa qojalyǵyn qurǵan. Sodan beri mal sharýashylyǵymen aınalysyp keledi.
«Qolymyzda azyn-aýlaq malymyz bar. Bes sıyrdy turaqty túrde saýyp, onyń sútin, tólderin satyp, tórt balany qatarynan kem qylmaı ósirip kelemiz. Qazir ózderińiz bilesizder, bıe sútine, qymyzǵa degen suranys joǵary. Sony eskerip, jylqy satyp alý úshin «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qorynan» nesıe alýǵa ótinim berdim. Bergen ótinim maquldandy. Biz sııaqty kópbalaly otbasyna jáne múgedektigi bar azamattarǵa memleket nesıeni 4 paıyzben beredi eken. Alǵan nesıeme 6 bas jylqy satyp aldym. Endi aldaǵy ýaqytta bıelerdi qulyndatyp, qymyz óndirýmen aınalysýdy josparlap otyrmyz. Qoǵamdaǵy biz sııaqty jandarǵa memlekettiń qoldaý kórsetip kele jatqany qýantady. Qazirgi ýaqytta eńbek etemin degen adamǵa múmkindik jetkilikti», deıdi Jandar Kemprekov.
Adal eńbekpen otbasyn asyrap, násibin taýyp júrgen azamattar qoǵamǵa qaı kezde de úlgi. Búginde eńbek etýge nıetti jandarǵa barlyq jaǵdaı jasalǵan. Bir ǵana «Eńbek» memlekettik baǵdarlamasynyń ózi talaı turǵynnyń kásipkerlik salasynda jolyn ashyp, tabysqa keneltip keledi. Atalǵan baǵdarlamanyń tıimdiligin paıdalanyp kele jatqan kásipkerler Áýlıeata óńirinde de jeterlik. Taraz qalasynyń turǵyny, jeke kásipker Gúlnár Abdýllaevanyń bul kúnde shaǵyn tigin sehy bar. Atalǵan seh tapsyryspen kyz jasaýyn, kıiz úı jabdyqtaryn, kórpe-jastyq, ulttyq kostıýmdermen qatar, mektep formalaryna deıin tigedi.
«Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qorynan» ótken jyly 6 mıllıon teńge nesıe rásimdep, ol qarajatqa tigin mashınalaryn jáne sehqa qajetti basqa da jabdyqtar satyp aldym. Nesıe alýǵa bergen ótinishim tez arada qaralyp, oń sheshim shyqty. О́zimniń mamandyǵym tigin buıymdarynyń tehnology bolǵandyqtan, osy baǵyt ózime jaqyn ári unaıdy. Qazir ózimnen bólek, taǵy eki adamǵa jumys berip otyrmyn. Memlekettiń biz sııaqty shaǵyn kásipkerlerge kórsetip otyrǵan qoldaýyna tek alǵys aıtamyn. Endi berilgen múmkindikti paıdalanyp, tek jumys isteý kerek. Eń bastysy – kásibińiz zańdy, eńbegińiz adal bolsa bolǵany», deıdi Gúlnár Abdýllaeva.
Al, «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» Jambyl oblystyq fılıalynyń dırektory Bazarqul Myrzaǵalıev óńirde nesıe alyp, kásip bastap jatqan azamattardyń qatary jyl saıyn artyp keletinin aıtty. Ásirese, turǵyndar mal sharýashylyǵymen aınalysý úshin nesıe alýǵa kóp ótinish beredi eken.
Onyń aıtýynsha, qazirgi ýaqytta nesıege ótinim qabyldaý jumystary jalǵasýda. О́tken jyly 1200 jambyldyq kásipkerge 5,5 mıllıard teńgeniń nesıesi berilipti. Onyń ishinde 4,4 mıllıard teńge «Eńbek» baǵdarlamasy aıasynda berilse, 1,1 mıllıard teńge atalǵan Qordyń jeke qarajaty esebinen berilgen.
«Bıyl «Eńbek» baǵdarlamasy boıynsha 3,8 mıllıard teńgeniń shaǵyn nesıesin berý josparlanǵan. Qazirgi ýaqytta fılıal qyzmetkerleri azamattardyń nesıe alý úshin bergen ótinimderin qabyldaýda. Qujattaryn qarap, tıisti sheshim shyǵarady. Jalpy, kásipkerlerdi qarjylandyrý jumysy qyzý júrip jatyr», deıdi Bazarqul Myrzaǵalıev.
Jalpy, «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qorynyń» málimetinshe, «Eńbek» nátıjeli jumyspen qamtýdy jáne jappaı kásipkerlikti damytý» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda kásippen aınalysýǵa nıetti azamattarǵa nesıe 6 paıyzben beriledi jáne nesıeniń jyldyq tıimdi stavkasy 6,7 paıyzdan aspaıdy eken. Al, kópbalaly jáne az qamtylǵan otbasy múshelerine jeńildetilgen nesıe 4 paıyzben beriledi. Bul rette nesıeniń jyldyq tıimdi stavkasy 4,4 paıyzdan aspaıdy. Sonymen qatar nysanaly maqsatyna qaraı beriletin nesıelerdiń somasy 4, 6 jáne 12 mıllıon teńgege deıin, sondaı-aq, bir jylǵa deıingi jeńildik kezeńi bar. Alaıda, atalǵan baǵdarlamaǵa jumyssyz azamattar men bıznesin keńeıtkisi kelgen jeke kásipkerler qatysa alady. Nesıe alýshylarǵa ótinim berýshiniń nesıe tarıhynyń jaqsy bolýy, kepilge qoıatyn múlkiniń bolýy, bıýdjettik jáne qarjy uıymdarynyń aldynda merzimi ótken bereshegi bolmaýy kerektigi sııaqty birqatar talaptary da bar. Atap aıtqanda, «Aýyl sharýashylyǵyn qarjylaı qoldaý qory» jyl basynan beri respýblıka boıynsha jalpy kólemi 18 mıllıard teńge bolatyn 3 myńǵa jýyq nesıe bergen. Nátıjesinde 3,5 myń adam jumyspen qamtylyp, 65 myńnan astam mal basy satyp alynǵan.
Búgingi ýaqyttyń ózi eńbek pen tájirıbeniń ushtasýy jetistikke jetkizetinin kórsetip otyr. Tirligi tiktelip, sharýasy shalqyǵanyn maqsat etken árbir adam úshin elimizde múmkindikter jeterlik. Tipti, túrli memlekettik baǵdarlamalardyń ıgiligin bul kúnde oblys ortalyqtarynda turatyn turǵyndardan bastap, aýdan, aýyldardaǵy kópshilikke deıin kórip otyr. Eń bastysy – memleket bergen múmkindikti múlt jibermeý kerek.
Jambyl oblysy
