Kitap oqyǵannyń bári sulý

Sonda ne ózgerdi? Qazir­gi­deı jahandanǵan qoǵamda qun­dylyqtar aýysty deımiz. Sol joǵalǵan, bálkı umytylǵan qundylyqtardyń ishinde, árı­ne kitap oqý da bar. Onyń ne­gizgi sebebin ǵalamtorǵa ba­lap júrgenderge áste qosy­lýǵa bolmas. Kerisinshe, ǵalam­tordyń kitap oqýǵa tıgizer paıdasy orasan emes pe?! Kór­kem dúnıege qajettilik bol­maǵan soń, oqyrman óz aıaǵymen shyǵarmaǵa kelmegen soń, qobyz sarynǵa salyp, «oqymaıdy-lap» ulardaı shý­laǵan bizdiki ne áýre osy?..

Salystyrmaly túrde alyp qarasaq, qazir ádebı ki­tap­­tardyń tusaýkeserinen góri mo­­tıvasııalyq, iskerlik, ǵu­myr­baıandyq kitaptardyń tu­saý­keseri jıiledi. Jetis­tik­ke jetken bıznesmen, ánshi, bı­shi, prodıýserler osy kúni kitap shyǵarýǵa qumar-aq bol­dy. Árıne jalpy kitap nary­ǵynda túrli janrdaǵy kitap­tardyń oqtyn-oqtyn ja­rııa­lanýy jaqsy úrdis. De­genmen, naǵyz ádebıettiń, klas­sıkanyń oqyrmany bú­ginde jeńil kitaptardyń jete­ginde ketkeni máselege aınalyp otyr.

Mysaly, qoǵamda qandaı kitaptar ótimdi? Qalaı baı bolýǵa bolady? Qalaı baqytty bolýǵa bolady? Myqty áıel ózin qalaı ustaýy kerek? Jaq­sy ómir súrýdiń joldary qan­daı? Taǵysyn taǵylar. Iаǵnı adamdar qıyndyqty kitap­ta­ǵy daıyn aqyl arqyly jeńgisi keledi. Kitaptaǵy ke­ńes­terdi oryndap, aqsha tap­qysy keledi. Tipti durys ómir súrýdiń de, baqytty bo­lý­dyń da syryn bireýdiń só­­zi­nen, ıakı ómirbaıanynan iz­­deıdi. Sonda qazirgi ha­lyq (bul sanattaǵylardy oqyr­­man deýge bolmas) ómir­lik qıyn­­dyqtarmen óz be­ti­­men kúrese almaıtyndaı ál­siz bolǵany ma? Nege olar osy taqyryptaǵy ki­tap­­tarǵa muqtaj? Bálkı, mu­nyń bári «oqyrmannyń» ma­te­rıaldyq jaǵdaıyna, qoǵam­daǵy ózge­risterge baıla­nysty bolar... «Sanany tur­mys bıleıdi» emes pe?! Bir ja­ǵy­nan, qoǵamnyń nazaryn bir­den kórkem shyǵarmaǵa buratyn­daı ádebıetti nasıhattaı almaı otyrǵanymyz taǵy bar.

Oskar Ýaıld aıtady: ertede kitaptardy jazýshy­lar jazyp, oqyrmandar oqıtyn. Qazir oqyrmandar kitap jazady, al ony eshkim oqymaıdy. Búgingi ádebı prosesti qa­rap otyryp, aǵylshyn jazý­shy­synyń sózimen únsiz kelisesiń. Halyqtyń japa-tarmaǵaı «boıǵa qýat» berip, «alǵa je­teleıtin» jeńil kitaptarǵa áýes­tiginiń bir ushy, árıne bú­gingi aqyn-jazýshylarǵa tıedi. Aınalamyzda naǵyz «kitap oqı­tyn sulý» adamdardyń azaı­ǵan­dyǵyna búgingi avtor­lardyń jaqsy jaza almaı júr­geni sebep pe?..

Degenmen, keıde osy úr­distiń bári ýaqytsha sııaqty kóri­nedi. Baı, baqýattylyqqa tárbıeleıtin kitaptardyń zamany ótedi: ol anyq. О́ıtkeni kórkem ádebıet qana máńgilik. Klassıka ǵana aqıqat.