Buryn habarlanǵandaı, kıik sany sońǵy ret 2019 jyly eseptelgen. 2020 jyly koronavırýs pandemııasyna baılanysty esep júrgizilgen joq. Jańa derekter esepti qalpyna keltirý nátıjesinde alyndy.
Qazaqstanda kıikterdiń Betpaqdala, Oral jáne Ústirt sekildi 3 popýlıasııasy mekendeıdi. Bul janýarlardyń dúnıejúzilik popýlıasııasynyń (Saiga tatarica tatarica) 90%-dan astamy bizdiń elimizge tıesili. Aıta ketý kerek, ótken jyldarda kıik sanynyń azaıýyna baılanysty Úkimet onyń popýlıasııasynyń joıylyp ketýine jol bermeý úshin keshendi sharalar qabyldady.
Eske sala keteıik, kıikterdiń saqtalýy olardyń sanynyń HH ǵasyrdyń 90-jyldarynyń sońynda 1 mln-nan 2003 jyly 21 myń basqa deıin azaıýy saldarynan problemaǵa aınalǵan. Bul janýarlar sanynyń azaıýyna túrli aýrýlar men brakonerlik negizgi sebep boldy. Osyǵan oraı 2005 jyly tuıaqty janýarlardyń sırek kezdesetin jáne quryp ketý qaýpi tóngen túrleri men kıikterdi saqtaý jónindegi alǵashqy baǵdarlama qabyldandy. Tóldeý, qystaý jáne kóshi-qon kezeńinde kıikter shoǵyrlanatyn negizgi jerlerde olardy qorǵaýdyń tıimdiligin arttyrý úshin «Yrǵyz-Torǵaı» (Aqtóbe oblysy) jáne «Altyn dala» (Qostanaı oblysy) memlekettik tabıǵı rezervattary quryldy.
Kıikterdi zańsyz aýlaǵany úshin jaýapkershilik sharalaryn kúsheıtý maqsatynda 2012 jyly Úkimet qaýlysymen kıikterdi, olardyń bólikteri men derıvattaryn Qazaqstannyń búkil aýmaǵynda 2020 jylǵa deıin paıdalanýǵa tyıym salyndy. Bul merzim keıinirek 2023 jylǵa deıin uzartyldy.
2019 jyly brakonerlik úshin 12 jylǵa deıingi merzimge bas bostandyǵynan aıyrýǵa jáne múlkin tárkileýge deıingi qatal jazalardy kózdeıtin zańnamany qatańdatý boıynsha sharalar qabyldandy.
Budan basqa, elimizde jyl saıyn keń aýqymdy «Aqbóken» tabıǵatty qorǵaý aksııasy ótkiziledi. Onyń sheńberinde Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligi men quqyq qorǵaý organdary tóldeý jáne laktasııa kezeńinde kıikterdi qorǵaýdy kúsheıtý, sondaı-aq el aýmaǵynda tabıǵatty qorǵaý zańnamasyn buzýshylyqtardyń jolyn kesý boıynsha birlesken is-sharalardy júzege asyrady.
«Egemen-aqparat»
