Máslıhattardyń quzyreti birshama aýqymdy. Atap aıtqanda, olar tıisti aýmaqty damytý josparlaryn, ekonomıkalyq jáne áleýmettik baǵdarlamalardy, jergilikti bıýdjetti jáne olardyń atqarylýy týraly esepterdi bekitedi. Ákimshilik-aýmaqtyq birlikti basqarý shemasyn ákimniń usynýy boıynsha bekitedi, qurylys máselelerin sheshedi, jylý maýsymyna daıyndyq jáne ony ótkizý, qalalar men eldi mekender aýmaqtaryn abattandyrý qaǵıdalaryn bekitedi. Ákimniń usynysy boıynsha máslıhat sessııasynyń sheshimimen tıisti ákimdiktiń derbes quramyna kelisim beredi.
Sonymen qatar máslıhattar atqarýshy organdar basshylarynyń esepterin tyńdaıdy jáne tıisti organdarǵa máslıhat sheshimderin oryndamaǵany úshin memlekettik organdardyń laýazymdy adamdaryn, sondaı-aq uıymdardy jaýapqa tartý týraly usynystar engize alady. Buǵan qosa, máslıhattar aýmaqtyq jəne ýchaskelik saılaý komıssııalarynyń múshelerin saılaıdy. Tipti jergilikti bıýdjettiń, aýmaqty damytý baǵdarlamalarynyń atqarylýyna baqylaý jasaý quzyreti de bar. Bıýdjettiń atqarylýy týraly tekserý komıssııalarynyń jyldyq esebin de qarap, tıisti usynystar engize alady.
Quzyreti osynshalyq mol bolǵanymen, máslıhattardyń quqyǵy shekteýli sııaqty. Máselen, qoldanystaǵy zańnamada máslıhattardyń aýmaqty damytýdyń jospary men baǵdarlamalary boıynsha bastama jasaýy týraly eshteńe qarastyrylmaǵan. Sodan da bolar, bul jóninde máslıhattar ún qatpaıdy. Qazir qoǵamdyq uıymdar men partııalar keıbir bastamalardy kóterip, aıtalyq, sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres nemese «jasyl qozǵalys» uıymdastyryp jatqanda halyq saılaǵan máslıhattar lám-mım demeı, tek ákimdikke qarap únsiz otyrady. Sondyqtan jergilikti ókildi organdar ákimniń usynǵan qujattaryn qarap, bekitýmen aınalysatyn, derbestigi joq kóp memlekettik mekemeniń biri sııaqty kórinedi.
Buǵan, árıne, qoldanystaǵy zańnamadaǵy «ákimniń usynýy boıynsha» degen mindetti sharttyń tym kóptigi de qursaý bolatyn sııaqty. О́zgesin aıtpaǵanda, tipti «ákimdik janyndaǵy konsýltasııalyq-keńesshi organdardyń derbes quramyn bekitý»; «Oblystyń (qalanyń, aýdannyń) Qurmetti azamaty» ataǵyn berý; «Oblystyń (qalanyń, aýdannyń) Qurmet gramotasymen nagradtaý týraly erejeni ázirleý jáne bekitý» syndy quzyretteriniń bárine «ákimdiktiń usynýy boıynsha» degen sóılem tirkelip qoıylǵan. Ákimdik usynbasa, máslıhatymyz osyndaı máselelerdi de ózdiginen sheshe almaıdy.
Máslıhattardyń mártebesiniń is júzinde qandaı ekendigi joǵary laýazymdy saıası qyzmetshiler jumys babymen oblysqa kelgen kezde de baıqalyp qalady. Olardyń bárin tek oblys ákimi nemese onyń orynbasary qarsy alyp, sapar baǵdarlamasyna sáıkes nysandardy aralatyp kórsetip júredi. Osy úrdis aýdandarǵa da taraǵan. Oblys basshylary jumys saparymen kelse, qasynda tek aýdan ákimi nemese onyń orynbasary birge júredi. Memlekettik basqarýdyń ekinshi qanatynyń basshylary kózge ilinbeı qalady. Osyny kórip otyrǵan jergilikti jurtshylyqtyń máslıhattarǵa kózqarasy qalaı qalyptasary aıtpasa da túsinikti.
Soltústik Qazaqstan oblysy
