Sonymen elimizdiń memlekettik bas sanıtar dárigeriniń qaýlylarymen egilgenderge beriletin, kórsetiletin artyqshylyqtar ulǵaıyp keledi. Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásip mınıstri Baǵdat Mýsın osy aptanyń ishinde COVID-19 ekpesiniń tolyq kýrsynan ótken Qazaqstan azamattary qoǵamdyq oryndardyń derligine erkin kirip-shyǵýǵa múmkindik beretin Ashyq qoldanbasynda «jasyl» ahýalǵa ıe bolady degendi habarlady. Jasyl ahýaldyń merzimi jarty jylǵa jaramdy, alaıda, bul ahýaldyń merzimi áli de retteletin bolady.
Ekpe alǵandar basqalarǵa qaraǵanda qandaı múmkindikterge ıe? COVID-19-ǵa qarsy ekpeniń tolyq kýrsyn qabyldaǵandy rastaıtyn qujat usynylǵan jaǵdaıda Qazaqstan Respýblıkasyna áýe joldary arqyly shet elden kelgen tulǵalarǵa (dene qyzýy qalypty jaǵdaıda bolý shartymen) PTR ádisimen COVID-19 testisinen ótý talaby qoıylmaıdy. Sol sııaqty eldegi temir jol, teńiz, ózen transporty men avtokólik arqyly memlekettik shekarany qıyp ótetin tulǵalarǵa (dene qyzýy qalypty jaǵdaıda bolý shartymen) PTR ádisimen COVID-19 testisinen ótý talaby qoıylmaıdy.
«Budan bólek, COVID-19-ǵa qarsy ekpeniń tolyq kýrsyn qabyldaǵandy rastaıtyn qujat usynylsa seriktestik bosanýlarǵa qatysqanda, naýqastardy, onyń ishinde júktilerdi, jas bosanǵandardy jáne balalardy stasıonarǵa (sonyń ishinde kúndizgi stasıonarǵa) josparly túrde aýrýhanaǵa jatqyzǵanda PTR anyqtamasy talap etilmeıdi. Ekpe alǵandarǵa sábıler jáne balalar úılerine barǵanda, áleýetti ata-analardyń áriden ul asyrap alý/qyz asyrap alý, qamqorshy taǵaıyndaý, qorǵanshylyq úshin jetim balalarmen kezdesý úshin test tapsyrýdyń qajeti joq. Áleýmettik-medısınalyq nysandarǵa qaıta túsken naýqastarǵa (qarttar úıleri, múgedekter jáne basqalary, naýqas balanyń kútimimen medısınalyq uıymdarǵa jatatyn tulǵalarǵa, uzaq jáne qysqa merzimdi kezdesýge ruqsat alý úshin penıtensıarlyq (qylmystyq atqarý júıesi) mekemelermen qamtylǵan tulǵalardyń týystaryna da shekteýler qoıylmaǵan. Bul tek búgingi kúnge, keleshek kúnderde ózgerýi múmkin», deıdi Almaty qalasy №11 emhanasynyń dáriger-epıdemıology Qarlyǵash Orazbaeva.
COVID-19 ekpesimen egilmegender men COVID-19 indetine shaldyqpaǵandar sońǵy 6 aı ishinde qashyqtan jumys isteýge kóshedi. Bular – ónerkásip mekemeleri men óndiris nysandarynyń jumysshylary, onyń ishinde jumysshynyń óndiristik nysanda bolýyn qajet etpeıtin jumystar, vahtalyq ádispen jumys isteıtinder. Sonymen qatar bul talaptar shıpajaı, demalys oryndary, qonaq úı, meıramhana, mádenıet, memlekettik organdar, bıznes ortalyqtar, mektepke deıingi balalar mekemeleriniń qyzmetkerleri, ıaǵnı qashyqtan mindetterin atqarý múmkin emes jumysshylardan basqasyna qatysty.
«Qan tazartý esebindegi naýqastar aldyn alý maqsatymen aıyna 1 ret PTR ádisimen COVID-19 testileýinen ótýi tıis. Eger, mundaı naýqas ekpeniń tolyq kýrsyn qabyldaǵan bolsa, onda aı saıynǵy PTR ádisimen COVID-19 testisin tapsyrýdan bosatylady. Stýdenttik jataqhanaǵa qatysty taǵy bir norma. Shekteý sharalaryn engizý kezeńinde stýdenttik jataqhanalarda bólmege qonystanýdy 50%-ǵa deıin toltyrýǵa bolady, bólmege 2 adam ǵana turýyna ruqsat. Alaıda stýdentterdiń 80%-y ekpeniń tolyq kýrsynan ótetin bolsa, onda bólmeni 100%-ǵa deıin toltyrýǵa bolady, tıisinshe, oryn sany kóbeıedi», dedi Q.Qýandyqqyzy.