Indetpen kúreste irkilmegen maman

Koronavırýs Batys Qazaqstan oblysyna 2020 jyldyń 29 naýryzy kúni «keldi». Bul kún, ásirese, Oral qala­lyq sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq qa­da­ǵalaý basqarmasy mamandarynyń anyq esinde. Kórshiles Atyraý qalasyna issaparmen baryp qaıtqan oraldyq úıine kelgen soń qyzýy kóterilip aýyrǵan. Dárigerler teksergen kezde ol naýqastan koronavırýs anyqtalǵan.

«Biz bul kúnge aldyn ala daıyndaldyq. О́ıtkeni Qazaqstandaǵy alǵashqy kovıd-naýqas naýryzdyń 13-i kúni Almatyda tirkeldi. Keıin ár óńirde shyǵa bastady. Irgeles Atyraý oblysynda jaǵdaı qıyn boldy. Sondyqtan erte me, kesh pe biz de bul jumbaq dertpen betpe-bet kezdeserimiz anyq edi. Biraq ishteı qan­sha daıyndaldyq desek te, ońaı emes eken», dep eske alady Oral qalalyq sa­nı­­tarııalyq-epıdemıologııalyq baqy­laý bas­­qarmasynyń jetekshi mamany Uldaı Baqtyǵulova.

Árıne, birden dabyl qaǵyldy. Naýqas­tyń úıine Perızat Arystanova men Raýshan Bahtııarova attandy. Pasıenttiń ózi­men sóılesý úshin aýrýhanaǵa Qıbat Ahmetqalıeva men Aıshat Uzaqbaı bardy. Vırýstyń juǵý jolyn anyqtap, tara­lýyn toqtatý, aýrý oshaǵyn joıý sanepıdemıolog mamandardyń janushyra kirisken isi sol edi. Naýqaspen qarym-qatynasta bolǵan adamdardy anyqtaý, olarǵa oqshaýlaný jóninde eskertip, qolhat alý, vırýs oshaǵyna dezınfeksııa mamandaryn shaqyrý, basqa da mindetter birden sanıtar-epıdemıologter­ge júktelgen.

Alǵashqy kúnderi koronavırýs týra­ly aqparat az, kúmán-kúdik kóp edi. Sanıtarlyq-epıdemııalyq qyzmet sala­syn­da talaı jyl qyzmet etken tar­lan­dardyń ózi mundaı jumbaq ta jaýyz vırýspen betpe-bet kelip kórmegen. Oral qalasyndaǵy eń alǵashqy kovıd-naý­­qaspen kezdesip kelgen sanıtar dári­ger­ler antıseptıkpen ábden súrtinip, úreı­­lengen. Biraq «adam úsh kúnnen keıin kórge de úırenedi» degen ras eken.

«Almatydan qyzym habarlasyp, «Mama, jumysty tastasańyzshy. Vırýs juqtyryp alsańyz, qıyn bolar» dedi. Kónbedim. Sonsha jyl janym súıip qyzmet etken jumysty qalaı tastaımyn? Senesiz be, bizdiń bólimdegi 20 shaqty qyzmetkerdiń birde-biri ketpedi. Bárimiz de jumylyp, bir úıdiń balasyndaı qyzmet ettik», deıdi U.Hamıtqyzy.

Keıipkerimiz sol kezdegi Oral qala­lyq sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq ba­qylaý basqarmasynyń basshysy bol­ǵan Mádenıet Tanaýovty erekshe jy­ly­lyqpen eske alady. Sozylmaly qant dıabeti naýqasyna qaramastan, Mádenıet Rashıduly kúni-túni shapqylap júrdi. Jasy zeınet demalysyna taıap qalǵan Tolqyn Bolatbekqyzy, Roza Hákimqyzy sekildi tájirıbeli tarlandar qaýipti ýchaskege ózderi suranatyn. Pandemııa kúsheıip, búkil elde qıyn jaǵdaı týǵanda dárigerler úı betin kórmeı ketti. Otbasy men týǵan-týystaryn qaterge baılamaý úshin arnaıy oryndarda túnep júrdi.

«Ásirese jas mamandarǵa qıyn bol­dy. Sábılerin úıge qaldyrý ońaı emes. Sol kúnderi oqýshylardan bosaǵan «Daryn» ortalyǵynda jattyq. Keıde da­ıyn tamaqty ishýge álimiz kelmeı qalady. Kún­niń ystyǵy bar, sanıtarlyq qor­ǵaý kıim­derimizdiń qymtaýy bar, shól­deı­miz, ter­leımiz. Qatty júdep kettik», deıdi U.Baqtyǵulova.

Eldiń birligi, yntymaǵy osyndaı tó­t­e­nshe synaq kezinde arta túsedi eken. Jaı ýaqytta eldiń nazary aýa ber­meı­­tin, jalaqysy az, qadiri bilinbes sa­nı­tarlyq-epıdemııalyq qyzmet kúlli jurttyń nazaryna ilikti. Kún saıyn eriktiler ystyq tamaq tasıdy. «Bul ne qylǵan batpan quıryq, erteń jalaqymyzdan ustap qalmaı ma?!» dep alǵashynda qoryqqandar da bolypty. Pandemııa kezindegi qaýipsizdik sharalaryn halyqqa túsindirý, syrqatpen qarym-qatynasta bolyp, oqshaýlanǵan jandardy baqylaý, olarǵa kún saıyn habarlasyp, kúndelik júrgizip otyrý – osynyń bári ádettegi sharýaǵa aınalǵan.

Pandemııamen arpalysqan kúres tórtinshi aıǵa aýǵanda bizdiń keıip­keri­miz­diń ózi de aýyryp qalypty. Buryn talaı adamǵa dıagnozy týraly estirtip, «Biz sýyt habar alyp otyrmyz, sizdiń analızińizden vırýs juqtyrǵanyńyz anyqtaldy. Biraq ýaıymdamańyz, qo­ryq­pańyz, bári jaqsy bolady» dep ty­nysh­tandyrýǵa tyrysatyn. Dál osy sóz­derdi ózi estigende tóbesinen sýyq sý quıyp jibergendeı bolypty. Kom­pıý­terlik tomografııa onyń ók­pe­siniń 30 paıyzy zaqymdanǵanyn kór­set­ken. Aýrý­hanada jatqanda Uldaı Hamıt­qy­zy dárigerlerdiń erligine tipti tań­ǵal­ǵa­nyn aýzynan tastamaıdy. Tum­sha­lan­ǵan kıimmen júrip naýqasty emdeý, ýkol salǵanda tamyryn tabý, tonometr­men tyńdaý, taǵy basqa qıynǵa soqqan myń san jumys.

Toǵyz kún aýrýhana tóseginde, 14 kún óz úıinde oqshaýlanyp, qyzmetine qaıta oralǵan Uldaı Hamıtqyzy sodan beri saptan shyqqan joq. Aǵzada antıdene qalyptasqan soń qaýip te az bolady eken. Onyń ústine, alǵashqy kezdegideı emes, koronavırýstyń da syry belgili bola bastaǵan. Qandaı jaǵdaıda juǵatyny, qalaı qorǵaný qajettigi aıqyndalyp keledi. Qazir Qudaıǵa shúkir, dári-dármek te, qural-jabdyq ta jetkilikti.

Sonaý 1987 jyly Gýrev medısına ýchılıshesiniń sanfeldsher bólimin bitirgen Uldaı Baqtyǵulova osy salada júrgenine 40 jyldaı bolǵan eken. «Men osy mekemege kelgende óte tájirıbeli Stenına Nadejda Abdrahmanova, Zaıseva Iraıda Aleksandrova, Jumaǵalıeva Qurmanaı Qatymǵalıqyzy sekildi óte bilikti mamandar kóp edi. О́mir ǵoı, qazir jastar kelip, ujymdaǵy úlkeni ózim bolyp qaldym», dep kúledi keıipkerimiz.

Bir qyzyǵy, buryn sanepıd bas­qar­masy maman turaqtamaıtyn, qyz­met­­kerler jıi aýysatyn sala bolǵan eken. Rasynda, 80-90 myń teńge jalaqy kimdi qyzyqtyrsyn?! Biraq pandemııa bastalǵaly birde-bir qyzmetker jumysyn tastamaǵan. Qaıta basqa jaqtan kelgisi keletinder kóbeıipti. Munyń syry – memlekettiń kómegi, qaterli dertpen kúresken mamandarǵa tólenip jatqan ótema­qy, qarjylaı qoldaýda eken.

Árıne, pandemııaǵa qarsy kúreste jankeshti eńbek etken oblystyq departament, aýmaqtyq basqarma mamandary eskerýsiz qalǵan joq. О́ńirde halyqtyń sanıtarlyq-epıdemııalyq ahýalyn jaq­sartýǵa úles qosqan qyzmetkerler «Ha­lyq alǵysy», «Densaýlyq saqtaý isiniń úzdigi», «Densaýlyq saqtaý salasyna qos­qan úlesi úshin» medaldarymen, Den­saýlyq saqtaý mınıstri, vıse-mı­nıs­tri, oblys ákimi attarynan Alǵyshattarmen marapattaldy. Osyndaı ozyp shyqqan 30-ǵa jýyq mamannyń ishinde Uldaı Hamıtqyzy da bar.