Aımaqtar • 18 Maýsym, 2021

Negizgi salalar serpindi damyp jatyr

465 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy shalǵaı ákimshilik bólinisterdiń biri – Ýálıhanov aýdany. Ortalyǵy Kishkenekól aýyly Qyzyljar qalasynan 340 shaqyrym jerde ornalasqan.

Negizgi salalar serpindi damyp jatyr

Táýelsizdik jyldarynda bul aýdan burynǵy «Qyzyl tý» aýdanynyń negizinde qurylǵan. Qazaqtyń tuńǵysh ǵalymy Sho­qan Ýálıhanovtyń bul óńir­ge qatysy bolmasa da aýdan b­urynǵy Kókshetaý oblysyna qa­raǵandyqtan oǵan ǵalymnyń esimi berilgen. Aýdan aýmaǵy Pavlodar, Aqmola jáne Reseıdiń Omby oblysymen shektesedi. Halqynyń 90 paıyzdan astamy – ózimizdiń qarakózder. Aýdannyń jalpy jer kólemi 12,9 myń sharshy shaqyrym nemese 1 mln 290 myń ga. Sonyń 203 myń ga jerine ǵana aýyl sharýashylyǵy daqyldary egiledi. Al qalǵany – negizinen jaıylym. Sondyqtan munda mal sharýashylyǵyn damytý tıimdi. Bıyldyń alǵashqy toqsanynda munda 891 tonna et óndirilgen. Byltyrdyń sáıkes merzimimen salystyrǵanda bul 3,5 paıyzǵa artyq. Sút saýý 2,6 paıyzǵa, jumyrtqa 1,6 pa­ıyzǵa artqan. Aýdan ákimi Qaı­rat Pishembaevtyń aıtýyna qa­raǵanda qazir osy salanyń da­mýy qaryshtap alǵa basyp keledi. Tek bıyl ǵana aýdandaǵy fermerlik sharýashylyqtar 190 tuıaq asyl tuqymdy qara mal satyp alǵan.

«Mal sharýashylyǵyn damytý jónindegi Jol kartasyn iske asyrý aıasynda úlken ınvestısııalyq jobalardy júzege asyrý josparymyzda bar. Jalpy somasy 6,8 mlrd teńgege 7 ınvestısııalyq joba iske qosylady dep kútilýde. Atalǵan jobalar arqyly 7 myń 600 bas mal satyp alynbaq. Bul 2020 jylmen salystyrǵanda 20 ese kóp», dedi ákim.

Agrarlyq nesıe korpora­sııasynyń kómegimen Aqbulaq aýylynda alǵashqy bordaqylaý alańyn iske asyrý qolǵa alynǵan. Jobanyń jalpy quny 1 mlrd teńge, qýattylyǵy jylyna 15 myń tonna et óndiriledi. О́tken jyly 100 basqa arnalǵan al­ǵashqy sút-taýar fermasy Qýlykól aýylynda iske qo­syl­ǵan eken. Bıyl osyndaı ferma Kishkenekól aýylyndaǵy «Jol­dasbaı Agro» fermerlik sharýashylyǵynda iske aspaq. Onda 1200 basqa arnalǵan sút-taýar fermasynyń qurylysy salynyp, jumys isteıdi. Jobanyń qýattylyǵy jylyna 6 myń tonna sút óndirý. «Aýdanymyzda mal sharýashylyǵyn tıimdi damytý úshin barlyq jaǵdaılar bar. Memlekettiń qoldaýymen salany damytý boıynsha qajetti jumystar ári qaraı jalǵasady», deıdi Qaırat Sákenuly.

Shalǵaı aýdan bolǵandyqtan munda jaqsy avtojol zárýligi – úlken problemanyń biri. Eko­nomıkanyń qan aınalysyn arttyratyn joldardyń mańyzy aıtpasa da belgili. 2020 jyly munda joldardyń jóndelý qarqyny joǵary bolyp, burynǵy oıylyp qalǵan joldardyń 20 paıyzy jaqsy jáne qanaǵattanarlyq deńgeıge jetkizilgen. Buǵan 622 mln teńge jumsaldy, al bul 2019 jylǵa qaraǵanda 93 paıyzǵa artyq edi. Demek byltyr jol jóndeýge bólingen qarajat odan arǵy jyldan eki esege jýyq kóp. Bıyl tek aýdan ortalyǵy Kishkenekól aýylynyń uzaq jyldar boıy shashyrap jatqan joldaryn jóndeýge 340 mln teńge bólingen. Budan basqa aýdanishilik joldardy jóndeýge 1 mlrd teńgeni qajet etetin 12 jobalyq-smetalyq qujattar daıyndalyp qoıǵan. Eger osynsha qarajat bólinetin bolsa, aýdan joldarynyń 75 paıyzy jaqsartylyp, turǵyndardyń rızashylyǵyn alar edi.

Aýdannyń basqa salalarynda da oń ózgerister bar. Qazir Ýálıhanov aýdany burynǵyǵa qaraǵanda kósh ilgeri qarqynmen damyp keledi. Oǵan oblysqa Prezıdenttiń qoldaýymen beki­tilgen áleýmettik-ekonomı­ka­lyq damýdyń Ekinshi keshendi josparynyń shapaǵaty molynan tıip jatyr. Eldiń sheti jaqsara bastasa basqasy da qalmasy anyq.

Sońǵy jańalyqtar