Infraqurylym men logıstıka aımaqtyń ekonomıkalyq qýatyn arttyrady

Aýdandaǵy alyp óndiris

Ádette ınvestorlar qarjy salar kezde «otyz kún oılanyp, qyryq kún tolǵanyp» baryp she­shim qabyldaıtyny anyq. De­mek, jer jaǵdaıy qolaıly, ınfra­qurylymy qalyptasqan, logıs­tıka turǵysynan da múmkindikke ıe aımaqtyń aıy ońynan týatyny haq. Osy turǵydan alǵanda Almaty oblysynyń joly bolyp tur. Nátıjesinde, qazir óńirde 592 joba osy jeke kompanııalar­dyń qarjysyna júzege asyp jatyr eken. Anyǵynda, 2021-2030 jyldar ishinde júzege asatyn ınves­tısııa jobalarynyń jalpy quny 5,5 mlrd teńgege jetpek. Jalpy, biz aımaqqa quıylǵan ınvestısııalardyń ıgiligi ja­ıynda buǵan deıin de jazǵan edik, bul joly jaqyn ýaqytta júzege asatyn taǵy da birneshe joba ja­ıynda aıtqandy jón kórip otyrmyz. Munyń birinshisi shetel­dik ınvestorlardyń qarjysyna ­ashylatyn óndiris bolsa, ekinshisi Samruk-Kazyna Construction ak­sıonerlik qoǵamymen birlesip qol­ǵa alynyp, qurylys materıaldaryn shyǵaratyn 5 birdeı jańa zaýyt týraly bolmaq.

Jaqynda Uıǵyr aýdanynda irgesi qalanatyn jańa zaýyt kar­top krahmalyn shyǵarady. Jo­bany «Katada TRANS GROUP» seriktestigi Ońtústik Koreıa ınves­tory – «ISA. Co. LTD» kompanııa­symen birlesip júzege asyrmaq. Qazir qajetti qujattarǵa qol qo­ıylyp, qarjy máselesi kelisip, pishilýde. О́ńir ekonomıkasyna tartylatyn ınvestısııa kólemi 26 mlrd teńge shamasynda bolmaq. Al iske qosylatyn zaýyttyń jyl­dyq ónim shyǵarý qýaty 45 myń tonnaǵa deıin jetedi deıdi.

– Ońtústikkoreıalyq zamanaýı­ quraldardy paıdalanatyn jańa ónerkásip orny Uıǵyr aýdany aýmaǵynda ornalasady. Bul jobany otandyq «Katada TRANS GROUP» JShS kompanııa­sy Oń­tústik Koreıa ınvestory – «ISA. Co. LTD» kompanııa­symen bir­le­sip júzege asyrady. Zaýytty shıki­zatpen tolyq qam­tý úshin jyl saıyn 120 ga jerge kartop egý kerek. Jylyna sha­ma­men 200 myń tonna kartop óńdeý josparlanǵan. Kartop krahmalynan bólek zaýytta jylyna 5700 tonna kólemde kartop shyryny, 2100 tonna kartop proteıni, 5 myń tonna mal azyǵy shyǵarylady. Kásiporyn iske qo­sylǵanda 80-nen astam jańa ju­mys orny ashylady. Sonymen qatar ınvestorlar 10 jyl boıy jergilikti halyqtyń arasynan 7 mamandy turaqty túrde oqytyp otyrady, – deıdi taqyrypqa oraı pikir bildirgen oblys ákimi Amandyq Batalov.

Al «Katada TRANS GROUP» JShS dırektorynyń orynbasary Serǵazy Shalqarbekovtiń aıtýynsha, zaýyt 18 aı ishinde sa­lynyp, bitýi tıis. Iаǵnı keler jyldyń kúzinde óndiris je­lisi paı­dalanýǵa beriledi degen úmit bar. Jobalaýshylar zaýyt óni­miniń elimizde ǵana emes, alys-jaqyn shetelderde de keńinen suranysqa ıe bolatynyn boljap otyr. О́ıtkeni kartop krahmaly azyq-túlik, medıkamentter, kos­metıkalyq quraldar, qaǵaz, qu­rylys materıaldaryn óndirýge keńinen qoldanylady. Iаǵnı mo­dıfıkasııalanǵan kartop krahmaly zamanaýı óndiris úshin óte paıdaly ári naryqta suranysqa ıe shıkizat kózine aınalatyny anyq.

Ekinshi jaǵynan, bul óndiris­tiń Uıǵyr aýdanynda iske qosy­lýy aımaqtyń ekonomıkalyq da­­­­mýy­na serpin beretini sózsiz. О́ıt­­­­keni irgeli kásiporynnyń toq­­­taý­syz ju­mys isteýi úshin shı­­ki­­­zat qo­ry ǵana emes, qajetti ın­fra­­qu­ry­lym­nyń da jańaryp, jań­­ǵyrýy qajetti. Al zaýyt iske qo­­sylsa, jańa ju­mys oryndary ashy­lyp, óńir bıýd­jetine túse­tin salyq kólemi de artady. Bu­dan bó­lek qyzmetkerler úshin tur­ǵyn úı salynyp, jańa mektep, aýrýhana sııaqty qajetti áleý­met­­tik nysandar ashylady. Jal­py, 65 myńǵa jýyq turǵyny bar Uıǵyr aýdany aýmaǵynda búgin­de aýyl sharýashylyǵy men egin sha­rýashylyǵy keńinen qanat jaıyp otyr. Tabıǵı ystyq sý kózderiniń da­mýy týrızmniń damýyna da jol ash­qan. Al mundaı kólemdegi zaýyt salynyp, iske qo­sylsa óńirdiń óndi­ristik kelbeti oń baǵytqa ózgereri anyq.

Bereri mol 5 zaýyt

Otandyq qurylys, onyń ishin­de jyljymaıtyn múlik naryǵy baǵytyndaǵy jumystardyń ba­­sy-qasynda júrgen Samruk-Kazyna Construction aksıonerlik qo­ǵa­my endi ishki tutyný naryǵyn da­mytýǵa den qoımaq. Iаǵnı úki­mettik kompanııa qurylysqa qa­jetti materıaldardy óńirlerde shy­ǵarýdy qolǵa alyp, shaǵyn zaýyttar salýdy kózdep otyr. Onyń alǵashqy qadamy Almaty oblysynan bastalýda. Máselen, aldaǵy 2 jylda Jetisý jerinde 5 birdeı zaýyt iske qosylmaq. Samruk-Kazyna Construction kompanııasy men Almaty oblysynyń ákimdigi kelisimge kelip, zaýyttardyń irge­tasy bıyldan qalmaı qalanatyn boldy.

Aımaqta salynatyn jańa ón­diris ishki naryqty arzan da sapaly qurylys materıaldarymen qamtýy tıis. Zaýyttyń ekeýi Tal­dyqorǵan qalasynda salynsa, qalǵandary Almaty qalasynyń mańyndaǵy aýdandardan ashylady dep jobalanyp otyr. Bul bas­tama oblystyń ekonomıkasy men áleýmettik damýyna da oń yqpal etpek. Qurylysqa 25 mlrd teńge ınvestısııa tartylsa, óndirister iske qosylǵannan keıin 600 adamǵa turaqty jumys orny ashylady degen boljam bar.

– Mıneraldy jylytqyshtar, gazbetondy bloktar, qasbet plıtalary, keramıkalyq kirpishter, esik bloktary jáne lamınattal­ǵan eden plıtalary – osynyń bá­ri jýyq jyldarda Jetisý óńi­rinde óndiriletin bolady. Bul óz keze­ginde suranysqa ıe qurylys ma­te­rıaldary baǵasynyń tó­men­deýine, otandyq naryqty bá­se­kege qabiletti jergilikti ónim­der­­men tolyqtyrýǵa, sonymen qa­tar ımport almasý máselesi­niń oń sheshilýine yqpal etpek, – deıdi Samruk-Kazyna Construction AQ basqarma tóraǵasy Bolatqan Sandyqbaev.

Jalpy, Almaty oblysynda qurylys jumystarynyń kólemi artyp kele jatyr. Iаǵnı óńirde turǵyn úılerdi kóptep salý qol­ǵa alynǵan. Bul óz kezeginde sa­paly qurylys materıaldary­na suranysty arttyratyny sóz­siz. Demek, aýmaqtan 5 birdeı qury­lys materıaldaryn óndiretin zaýyt­tyń salynýy týraly sóz der kezinde aıtylyp, sátimen jú­zege asatyn joba bolǵaly tur. Al oblysta zaýyt salýǵa bar­lyq múmkindik bar. Qazir aımaq­ta birneshe ındýstrıaldy aımaq ashylǵan. Onda qajetti ınfra­qurylymnyń bári bar.

– Bolashaq zaýyttardyń ón­di­ristik qýattylyǵy týraly aıtatyn bolsaq, máselen, jylyna 7 myń tonna mıneraldyq jylytqysh, 60 myń tekshe metr gazdy bloktar, 2 mln sharshy metr lamınattalǵan eden plıtalary, 1,5 mln sharshy metr qasbetke ar­nalǵan fıbrosement plıtalary shyǵarylady dep jospar­lan­ǵan. Bul – ónimniń bir bóligi ǵana. Al Taldyqorǵanda gazbeton bloktary jáne keramıka­lyq kirpishter shyǵarylmaq. Bul ­zaýyttardy merziminde iske qosý úshin biz «Jetisý» áleýmet­tik ká­­­sipkerlik korporasııasy men oblystyq kásipkerlik jáne ın­no­­vasııalyq damý basqarmasy ar­qyly tolyq qoldaıtyn bolamyz. О́ıtkeni mundaı jańa ımport almasý óndirisi ónerkásip sa­la­synyń damýyna eleýli úles qosa­dy ári Almaty oblysynda qury­lys materıaldarynyń qa­ýip­sizdigin qamtamasyz etip, ju­mys­pen qamtýǵa oń yqpal etedi, – deıdi aımaq basshysy Amandyq Batalov.

Jańa formattaǵy 101 mektep

Aıtpaqshy, osy taqyryp aıasyna memleket pen jekemenshik arasyndaǵy áriptestiktiń damýy týraly qosqan abzal bolatyn shyǵar. О́ıtkeni ekonomıkanyń damýy men áleýmet áleýetiniń ońalýyna bul baǵyttaǵy ju­mys­tyń da erekshe úlesi bar. Ásirese, mektep pen balabaqsha salý bo­ıynsha ekijaqty áriptestiktiń ná­tıjesi jemisti eken. Endi osy iske BI-Group holdıngi de kúsh jumsamaq. Máselen, BI-Group kompanııasy aldaǵy bes jyl ishinde jańa formattaǵy 101 mek­­tep salýdy josparlap otyr eken. Onyń ishinde 5 mektepti Al­maty oblysynyń aýmaǵynda ashý oıda bar. Eki mekteptiń qury­lysy Talǵar aýdanynyń Tal­dy­bulaq jáne Baıbulaq aýyl­darynda bastalýǵa daıyn. Bul ǵı­marattar memleket pen jeke­menshik áriptestigi negizinde salynady. Iаǵnı mektepterdiń jo­balyq qunynyń 30 paıyzyn ákim­dik qarjylandyrsa, 20 paıyzyna jeke ınvestısııa jumsaýy tıis. Al dittegen maqsatqa qol jet­ken­­de iske qosylatyn mektep sany artady. Bul kóptegen sharýany ońtaıly sheshpek. Shynyn aıt­qanda, apatty mektepter men úsh aýysymda bilim beretin oqý oryn­darynyń máselesi Almaty oblysynda da ótkir tur.

– Biz BI-Group kompanııa­sy­men birlesip, oblystaǵy 3 aýy­symdy mektepterdi joıýdyń baǵ­­darlamasyn ázirleımiz. 2025 jyl­ǵa deıin qaı eldi mekenderde qansha mektep salamyz, bul sonyń bárin egjeı-tegjeıli naq­tylaıtyn qujat bolady. Aımaqta qazir 49 úsh aýysymdy mektep bar. Ásirese, bul másele Almaty mańyndaǵy aýdandarda ózekti bolyp otyr. Biz mektep salatyn jer ýchaskelerin daıyndaımyz, ın­jenerlik ınfraqurylym tartyp beremiz, atqarýshy organ tarapynan berilýi tıisti qarjyny bólemiz, al qurylys jańa mektep salyp beredi, – deıdi oblys ákimi Amandyq Batalov.

Jalpy, BI-Group holdıngi men oblys ákimdigi arasyndaǵy árip­testik baılanystyń tamyry tereńde jatyr. Kompanııa aımaqta onshaqty jyl boıy qu­rylys jumysyn júrgizip kele­di. Sonyń ishinde Taldyqorǵan qalasynyń sáýlettik damýyna zor úles qosyp otyr. Má­selen, Taldyqorǵandaǵy zama­naýı ınfeksııalyq aýrýhana men Bıken Rımova atyndaǵy drama teatrynyń jańa ǵımaratyn to­­lyqtaı osy kompanııa talapqa saı etip salyp shyqqan. Búginde BI-Group Úsharal áýejaıynyń ushyp-qoný jolaǵyn jóndeýge de at­salysýda. Holdıng byltyr «Jumyspen qamtý jol kartasy» baǵdarlamasynyń iske asýyna belsene qatysty.

– Biraz jyldan beri Almaty oblysynda kóptegen jobalardy iske asyrdyq. Senimdi seriktes retinde iskerlik baılanystardy odan ári damytýǵa beıilmiz. Qazir mektep qurylysyna qatysty bir­neshe usynys bar. Osy jobalar oblys tarapynan maquldasa, bıyl qurylys jumystaryn bas­tap ketemiz. Bul jańa formattaǵy 2 mektep jobasy. Bul mektepter pándik bilim berýmen qatar qarjylyq, sıfrly saýattylyq­qa baýlý, balalardyń oqýǵa degen yntasyn arttyrý maqsatynda oqý­shylardy bos keńistikti ıge­rip, zamanaýı ıntererlik sheshim­der­di tartymdy paıdalaný jaǵy­na úıretetin erekshe joba bolmaq, – deıdi BI-Group holdıngi dı­rektorlar keńesiniń tóraǵasy Aıdyn Rahymbaev.

Almaty oblysy