О́ner • 01 Shilde, 2021

Elordada «Shegeniń» jeke kórmesi ashyldy

290 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

1 shildede Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy kitaphanasynyń kórkemsýret galereıasynda (Bókeıhan kóshesi, 1A) Reseı Federasııasy sýretshiler Odaǵynyń múshesi Vladımır Gvozdevtiń «Gvozdev+Shege» jeke kórmesi ashyldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Elordada «Shegeniń» jeke kórmesi ashyldy

Elbasy kitaphanasynyń «Táýelsizdiktiń mádenı kody» jobasy aıasynda ótip jatqan kórme  astana kúnine arnalǵan.

Vladımır Gvozdev 1960 jyly Sverdlov oblysynda dúnıege kelgen, úsh jasynda onyń otbasy Almatyǵa qonys aýdarǵan. 1993 jyly Qazaq ulttyq óner akademııasyn bitirgen.

Sýretshiniń ákesi, áıgili sýretshi Andreı Gvozdev avtorǵa keskindemege degen súıispenshilikti oıatyp, bilim beredi ári osy álemdi ózinshe kórýdi úıretedi. Biraq sýretshige óziniń beıneleý tilin, ózindik stılin tabýǵa qazaq halyq shyǵarmashylyǵy kómektesken. Sondyqtan Vladımır Gvozdev ózine laqap esim retinde orys tiline aýdarǵanda «gvozd» degen maǵynany beretin qazaqsha «shege» degen sózdi tańdap alǵan.

Shegeniń shyǵarmashylyǵy qazaq mádenıetimen, salt-dástúrimen tyǵyz baılanysty. Sýretshi ózi oılap tapqan  «etnosımvolızm» stılinde jumys isteıdi.

Kóptegen jyldar buryn kilem kásibimen aınalysqan kórme avtory dástúrli qolmen toqylǵan kilem toqý ónerimen tanysyp, kóne sımvoldardyń baılyǵy men tereń maǵynasyna tańdanǵan. Sheber kilemderdi «oqı alatyn» bolǵan. 

Ejelgi qazaqtardyń tarıhyn, kilem toqýdyń oıý-órnegin, petroglıfterdiń elementterin zerdeleı otyryp, kóshpendilerde sımvoldyq júıeniń damyǵanyn anyqtady: jylan – danalyq, búrkit – erkindik, táýelsizdik, aǵash – ómir belgisi. Qazaqtyń ejelgi tańbalyq júıesi sheber keskindemesiniń negizine aınaldy. Sýretshiniń jumystary ejelgi qolónershiler kilemge salǵan aqparatpen uqsas. О́nertanýshylardyń pikirinshe, Shegeniń týyndylary – Uly dala mádenı negizi belgilengen barlyq tilderde qoljetimdi mátin.

y

Avtordyń keskindemesi – bul maıly boıaýmen salynǵan dástúrli qazaqy kilemder, kórpesheler, jastyqtar. Mundaı ádis «kenepke maıly boıaýmen toqylǵandaı» dep aıtylady. Negizinen kórmeniń avtory qylqalammen emes, mastıhınmen jumys isteıdi.

V.Gvozdevtiń jumystary, Qazaqstan, Germanııa, Reseı, Avstralııa, AQSh, Avstrııa, Ulybrıtanııa, Shveısarııa, Gollandııa, Danııa, Fransııa, Vengrııa, Polsha, Túrkııa, Grýzııadaǵy galereıalarda jáne jeke kolleksııalarda saqtaýly.