Arhımed Muhambetov oblystaǵy ónerkásip oryndarynyń jarty jyl ishinde shyǵarǵan ónimi 860,4 mlrd teńgege jetkenin málimdedi. О́ńir ekonomıkasyndaǵy eleýli ósimge Memleket basshysy men Úkimettiń tikeleı qoldaýy arqyly qolǵa alynǵan aýqymdy ınvestısııalyq jobalardy tıimdi júzege asyryp jatqan jergilikti kásiporyndardyń septigi mol.
Qostanaı oblysynda ónerkásip salasyndaǵy jobalar pýly quryldy. Oǵan bıýdjettik shyǵyndary 2 trln teńgeni quraıtyn 80 joba kiredi. Bul rette óńirde 6 myńnan astam jańa jumys orny paıda bolmaq. Pýl ónerkásiptik óndiris kóleminiń aıtarlyqtaı artýy esebinen oblystaǵy ekonomıka ósiminiń rezervine aınalýy tıis.
Jalpy, jyl basynan bergi kezeń ishinde óńirge 117 mlrd teńge ınvestısııa tartyldy. Oblysta jalpy quny 168,6 mlrd teńge bolatyn 97 ınvestısııalyq joba iske qosylyp, nátıjesinde 6,5 myń jańa jumys orny ashyldy.
Oblys ákimi mashına jasaý salasyna keńirek toqtalyp, avtoónerkásiptiń óńir ekonomıkasy ósiminiń draıverine aınalǵanyn erekshe atap ótti. Ákimniń aıtýynsha, alty aı ishinde jergilikti mashına qurastyrý jelileri 147,6 mlrd teńgeniń ónimin shyǵaryp, 34,8 paıyz ósimge qol jetkizip otyr. О́ńdeý ónerkásibindegi jalpy ónim úlesiniń 40 paıyzǵa jýyǵy mashına jasaý salasyna tıesili. Máselen, bıyl kombaın destelegishterin shyǵarý 2,1 ese, traktor qurastyrý 2,5 ese, kombaın qurastyrý 2,4%-ǵa, al jeńil avtokólik qurastyrý 43,3%-ǵa artyp otyr.
Aımaq ekonomıkasynyń mańyzdy salasynyń biri aýyl sharýashylyǵy ekeni málim. О́ńirlik jalpy ónimdegi bul salanyń úlesi 12,5 paıyzdy quraıdy. Oblys turǵyndarynyń 25%-y, ıaǵnı 117 myńnan astam adam osy salany nápaqa etip otyr.
Jalpy, Qostanaı oblysy el kóleminde un óndirýden birinshi, sary maı, sút, qoıý jáne qatty sút óndirýden ekinshi, ıogýrt pen makaron óndirý boıynsha úshinshi orynda keledi. Sońǵy kezeń qorytyndysy boıynsha et óndirisinde de edáýir ósim baıqalady. Byltyr oblys azyq-túlik ónimderin eksporttaý jóninen respýblıka boıynsha aldyńǵy qatardan kóringen. О́ńir basshysy astyqty aımaq bıyl da osy mejeden kórinýdi josparlap otyr, dedi.
О́ńirde sút baǵytyn damytý úshin úsh birdeı ınvestısııalyq jobany júzege asyrý josparlanǵan. Bul jobalar boıynsha árqaısysy 1 200 bas iri qaraǵa shaqtalǵan, árqaısysy jylyna 52 myń tonna sút óndiretin segiz sút-taýar fermasyn salý kózdelip otyr. Sondaı-aq bıyl oblysta «1000 otbasylyq ferma» baǵdarlamasy bastaý aldy. Búginde baǵdarlama boıynsha qolǵa alynǵan qanatqaqty jobanyń biri Meńdiqara aýdanynda júzege asyrylýda. Oǵan Molodejnyı aýylynan 7 otbasy qatysyp otyr.
Oblysta byltyr transporttyq ınfraqurylymdy damytýǵa 66 mlrd teńge qarjy bólingen. Bul avtokólik ınfraqurylymyna 2019 jyly bólingen qarjydan eki ese kóp. Qomaqty qarjy oblys aýmaǵyndaǵy 775 shaqyrym joldyń sapaly jóndeýden ótýine múmkindik bergen.
– Jol jóndeý jumystary barysynda oblystyń barlyq qala-aýdanyndaǵy kósheler qamtyldy. Nátıjesinde, jóndeýden ótken joldardyń úlesi 69%-dan 75%-ǵa deıin ulǵaıdy. Jóndeý jumystary áli de jalǵasady. Bıyl jergilikti mańyzǵa ıe 200 shaqyrymǵa jýyq avtojol jáne eldi mekenderdegi 100-den astam kóshe kúrdeli jáne qalypty jóndeýden ótetin bolady. Qazir óńirdegi oblystyq jáne aýdandyq mańyzy bar joldardyń 77 paıyzy jaqsy jáne qanaǵattanarlyq kúıde, – dedi A.Muhambetov.
Qostanaı oblysynyń ákimi óńirde turǵyn úı saıasatynyń qarqyndy júzege asyrylyp jatqanyn aıtty. Bıyl oblysta 449 myń sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa beriledi dep josparlanǵan. Bul – bıyl jyl sońyna deıin 4 jarym myń otbasy páterli bolyp, baspana qýanyshyna keneledi degen sóz. Oblysta alty aıdyń ishinde 163,6 sharshy metr baspana salynyp, turǵyn úı qurylysy salasyndaǵy ınvestısııa 11,8% ulǵaıǵan.
Búgingi tańda «Aeroport», «Iýbıleınyı» shaǵyn aýdandarynyń qurylysy tolyqtaı aıaqtalýǵa jaqyn. Qazir qurylys jumystary «Qonaı», «Bereke» shaǵyn aýdandarynda qyzý júrip jatyr. 2021 jyly respýblıka bıýdjetinen turmysy tómen otbasylardy baspanamen qamtýǵa 603,5 mln teńge bólingen. Qazir bul qarjyǵa Qostanaı qalasynan 50 páter, Rýdnyıdan 22 páter satylyp alyndy. Munyń syrtynda oblys ortalyǵynda jyl sońyna deıin kópqabatty 25 turǵyn úıdiń qurylysy aıaqtalmaq. Bul úılerge turǵyndar Otbasy banki arqyly qonystanatyn bolady.
Oblys ákimi Qostanaı qalasynyń irgesinde, Tobyl ózeniniń ústine salynyp jatqan kópir qurylysy jóninde de sóz qozǵap, onyń jyl sońyna deıin salynyp bitetinin aıtty. Bul – óńirdegi kólik salasyndaǵy iri jobalardyń biri. Jańa kópir 4 jolaqtan turady, eni 15 metrge deıin artady, al uzyndyǵy 260 metrdiń ústinde. Bul óz kezeginde jol-kólik oqıǵalary men kópirdegi keptelisterdi azaıtady. Jobanyń jalpy quny – 4 mlrd teńge.
Qostanaı oblysy
