Nur-Sultan – progress pen damý ortalyǵy

Elimizdiń tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaev óziniń kóshbas­shy­lyq qasıeti men qaı nárseni de ári­den oılaıtyn daralyǵynyń arqasyn­da táýelsizdik alǵan taǵdyrly sátte mańyzdy sheshimder qabyldap, mańyzdy maqsattarǵa qol jetkizý múmkin boldy. Ishki jáne syrtqy saıasatta tatýlyqty tý etken, ekonomıkalyq ósimdi qamtamasyz etken bastamalary, azamattyq qoǵam ınstıtýttaryn damytý úshin qolaıly jaǵdaıdyń jasalýy, Qazaqstannyń bıik jetistikterge jetýiniń kepiline aınaldy. Sondaı ıgi isterdiń birden-bir sımvoly – jas astanamyz Nur-Sultan. Elimizdiń bas qalasy Elbasynyń shyǵarmashylyq josparlarynyń ǵana emes, sonymen qatar halyqtyń mádenı qundylyqtary men tilekteriniń kórinisine aınaldy. Sondyqtan da astananyń týǵan kúni – barsha qazaqstandyqtardy biriktiretin kún. Munda sheteldik saıasatkerlerdiń qatysýymen álemdik deńgeıdegi is-shara­lar ótkizilip, halyqaralyq áriptestikti nyǵaıtý boıynsha mańyzdy máseleler talqyǵa salynady. Nur-Sultan – myń­daǵan qazaqstandyqtardyń jańa úıine aınaldy. Olar bul jerde ózderiniń aıaýly armandary men kásibı josparla­ryn júzege asyrýda. Shaharda erekshe ǵımarattar kóp-aq, eldiń birneshe onjyldyqtar sheńberinde damýyna múm­kindik syılaıtyn iri nysandar da ju­mys istep tur. Sondaı uıymdardyń biri – Nursultan Nazarbaev qory. Jıyr­ma jylǵa sozylǵan ýaqyt ishinde qor júz­degen jobany júzege asyrdy. Osy jyldar ishinde qor óziniń negizgi mıssııasyn – jas qazaqstandyqtardyń qabi­let­terin qoldaýǵa, ashýǵa baǵyttalǵan Elbasy ıdeıalaryn oıda­ǵydaı júzege asyryp keledi.

Jastar áleýetin júzege asyrý – basty basymdyq

Jıyrma jyl ishinde qor myńdaǵan jasqa «ómirge joldama» berdi, olardyń damýy men ilgeri basýy úshin kómektesti, tyń múmkindikter ashty. Jyl saıyn Qazaqstannyń 80-nen astam úzdik stýdenti qordyń ataýly stıpendııasyna ıe bolady. 100-den astam aqyndar men jazýshylar jyl saıyn respýblıkalyq «Altyn tobylǵy» ádebı báıgesine qatysyp, baq synaıdy. Shyǵarmashylyq jobalardy qoldaýǵa baǵyttalǵan granttar konkýrsy qanshama jas úshin arman, maqsattaryn júzege asyrý jolyndaǵy tamasha múmkindik ekeni belgili.

Jas IT-mamandardy qoldaýǵa, jańa sıfrlyq servısterdi damytýǵa baǵyt­talǵan qor jobalary óz tıimdiligin kór­setip úlgerdi. Smart Zholy óz joba­laryn halyqaralyq deńgeıde tanystyra alsa, Intellection, Webtotem, Nommi startap­tary Azııanyń úzdik 10 jobasynyń qataryna kirip, Azııanyń áıgili venchýrlyq qorynan qarjylyq qoldaý tapty.

Qordyń mańyzdy jobalarynyń biri – áleýmettik ıdeıalar men jobalar jár­­meńkesi. Qazirde bul joba úkimettik emes uıym­dardyń ózara qarqyndy qa­rym-qatynas qurýyna arnalǵan aýqym­dy alańǵa aınaldy. Jármeńke áleý­mettik jobalardy iske asyrýdyń ozyq táji­rıbelerin anyqtaýǵa múmkindik berdi, olardyń kópshiligi búginde qoǵamǵa paıda­syn tıgizýde. 2008 jyldan beri jár­meńkege 15 myńnan astam túrli uıymdar qatysty. Nursultan Nazarbaev qory 300-den astam jobaǵa grant kómegin usyndy.

Sonymen qatar onlaın bilim berý­diń ózektiligin eskere otyryp Elbasy qo­ry «Aman keleshek» baǵdarlamasy­na túze­týler engizdi. Onyń aıasynda «Men – jańa álemniń jasampazymyn» atty joba qolǵa alyndy. Bul – ba­la­lar úıi jáne túzetý mekemeleri men maman­dandyrylǵan mektep-ınternattardyń tárbıelenýshilerine arnalǵan ınklıý­zıvti bilim jobasy. Joba aıasynda onlaın rejimdegi sheberlik synyptary ótkiziledi. Sheberlik synyptary ke­zinde balalar shyǵarmashylyq oılaý daǵ­dysyn meńgerip, kez kelgen tapsyrma­ny kreatıvti turǵydan sheshýge mamandanady, qoǵamdaǵy minez-qulyqtyń etı­kalyq normalaryn meńgeredi. Munyń bári áleýmettenýge kómektesetin «ıkemdi daǵdylardy» damytady.

Elbasy bastamasy – keleshekke kózqaras

Elbasynyń tabysty bolýǵa, báseke­ge qabiletti bolýǵa úndeıtin mektep ja­syn­daǵy balalarǵa arnalǵan jańa bas­tamalary da barshylyq. Olardyń qa­taryna erekshe qajettiligi bar balalardy saýyqtyrýǵa baǵyttalǵan «Qamqorlyq» bastamasyn aıta alamyz. Balalardy bilikti kómekpen keńirek qamtýdy qam­tamasyz etý qajettiligi – bul jobanyń basty mindeti. Qazaqstandaǵy saýyqtyrý ortalyqtary balalardyń 25 paıyzyn ǵana qamtı alyp otyrǵanyn eskerer bolsaq, mundaı bastamanyń qolǵa alynýy óte mańyzdy ári qajetti. Jobanyń nátıjesinde múgedek balalardyń 40 paıyzy tıisti saýyqtyrý kómegimen qam­tylady. Qazirgi kezde qor aımaqtarda 8 «Qamqorlyq» ortalyǵyn ashty. Jyl sońyna deıin taǵy 10 ortalyq ashyla­dy. Olardyń árqaısy jylyna 600 bala­ǵa deıin qabyldaı alady.

Jobanyń mańyzdy bóligi – ınklıýzııany qoldaý kabınetteriniń ashylýy. Ondaı kabınetter úı jaǵdaıynda oqı­tyn balalardyń mektepke baryp, óz qur­bylarymen birge bilim alýyna múmkindik beredi. Elbasynyń ekinshi bastamasy – El Úmiti. Onyń maqsaty – jaqyn bolashaqta el ómiriniń ártúrli salasynda kásibı elıta quramyna kiretin talantty jas qazaqstandyqtardy izdep tabý jáne qol­daý kórsetý. Bastama aıasynda qor el úki­metimen birlese otyryp birneshe bilim berý jobalaryn júzege asyrady. Sonyń biri – Myń bala olımpıadasy. Bul ulttyq mas­shtabtaǵy biregeı joba. Olımpıada aýyl­dyq jerlerde turatyn qabiletti balalardy qoldaýǵa baǵyttalǵan. Jobaǵa 5 jáne 6 synyp oqýshylary qatysa alady. Eki jyl ishinde olımpıada aýyl mektepterinde oqıtyn 400 myńnan astam balaǵa sharapatyn tıgizdi. 2020 jyldyń qorytyndysy boıynsha 1000 jeńimpaz anyqtalyp, olardyń 300-den astamy oqýlaryn mamandandyrylǵan mektepterde jalǵastyrdy. 2000 fınalıst Elbasy Akademııasynyń Birge Oqý onlaın-mektebinde bilim alýda.

Bıyl olımpıada alǵash ret onlaın-formatta ótkizildi. Nátıjesinde, kózinde ushqyn bar taǵy 1000 aýyl balasy daryndy balalarǵa arnalǵan jetekshi bilim ordalarynda oqý múmkindigine ıe boldy.

«Elbasy medali» – El Úmiti bas­ta­masynyń taǵy bir jobasy, ol jas­tardyń keshendi damýyna baǵyttalǵan ulttyq deńgeıdegi biregeı baǵdarlama. Jastar oǵan qatysa otyryp óz ýaqy­tyn basqarýdy, aldyna eleýli maqsat qoıý­dy, salamatty ómir saltyn usta­nyp, ózin udaıy damytyp otyrýdy meń­gerip shyǵady. 2020 jyly «Elbasy me­dali» baǵdarlamasy 11 myńnan as­tam qatysýshy, 600 tálimger, 17 óńir­lik úılestirýshi jáne sarapshylardy qam­tydy. Elbasy medalin ıelengen­der bilim granttaryn taǵaıyndaý kezinde zańnamada belgilengen tártippen basymdyqqa ıe bolady. Joba bıyl da jalǵasady jáne 11 myń belsendi jasty qamtıdy.

Nursultan Nazarbaev qory úshin ma­ńyzdy jumys baǵyty árqashan jahan­dyq beıbitshilik pen kelisim qundylyqta­ryn nyǵaıtý salasyndaǵy halyqara­lyq yntymaqtastyq boldy. Osyǵan baıla­nysty bul qyzmettiń ıdeologııalyq bas­ty baǵyty zamanaýı jaǵdaıdaǵy planetany damytý kórinisi týraly Elbasy fılosofııasy bolyp sanalady.

Qor kóp jyl boıy sheteldik se­rik­testermen áriptestikti nyǵaıtyp kele jatyr. Geıdar Álıev qorymen (Ázer­baıjan), Goı beıbitshilik qorymen (J­a­ponııa), Konrad Adenaýer (Germanııa) qormen jáne ózge de kóptegen qor men dostyq qarym-qatynas qalyptasty. Ha­­­lyqaralyq saıasattaǵy jahandyq qa­ýip­­sizdik, jergilikti daǵdarys, ekonomıka, jańa máseleler sııaqty kókeıkesti taqy­ryptardy talqylaý boıynsha belgili ekonomıst, saıasatker, sarapshylardyń basyn qosatyn aýqymdy dıalog alańdary uıymdastyrylýda. Astana club bedeldi halyqaralyq pikirsaıys klýbynyń qyz­meti, kóptegen konferensııanyń ju­mysy osyǵan baǵyttalǵan. Áleýmettik mańyzy bar jobalar Nursultan Nazar­baev qory qyzmetiniń jan-jaqtyly­ǵyn, Elbasy bastamalarynyń keńdigi men aýqymyn kórsetedi.

Qor jastardyń talantty ókilderin áıgilep qana qoımaıdy, olardyń áleýe­tin ashýǵa, Qazaqstannyń básekege qabi­let­ti azamaty bolyp qalyptasýyna kómek­tesedi. Nur-Sultan qalasynyń týǵan kú­ni qarsańynda elordamyzdyń gúldenip, ór­­kendep, óse túsýin tileımin. Elimizdiń bas shahary ár kez qazaqstandyqtardyń alǵa basýynyń jáne el damýynyń basty ortalyǵyna aınala bersin!

Qanat JUMABAEV,

Nursultan Nazarbaev qorynyń

atqarýshy dırektory