Ulytaýdaǵy órt. Qamdanbasaq qapy qalatynymyzdy kórsetti

Resmı derektiń biri Ulytaý aýda­nyndaǵy alapat órttińshyǵýyna ashyq kúni oınaǵan naızaǵaıdyń se­bepshi bolǵanynaıtady. Ábden múm­kin. Tipti shópshiniń shalǵysy tas­qa tıip, sodan ot shyǵýy nemese temeki shoǵynan da lap etip tutanýyábden múmkin-tuǵyn. Qazir ol, árıne, mańyzdy emes. Eńmańyzdy bolyp turǵany – mal-jannyń amandyǵy...

Qaraǵandy oblysynyń ákimi Je­ńis Qasymbek taratqanaqparatqa ­saı, eldi mekenderi otqa oranǵan Ulytaýaýdanynda túrli tehnıkanyń 175 bir­­ligi, qutqarýshysy men eriktileri bar, barlyǵy myńǵa jýyq adam kún-túnge qaramaıórtpen alysyp jatyr. Keıbir derekterge qaraǵanda, aýdanaýmaǵynda dala órtiniń 17 oshaǵy bolǵan. Qyzyl ázireıil, ásirese, Kere­getas, Oıshybar, Qalybaı, Demeýbaı, Sarysaı, Qyzylsaı, Ermek, Borseńgir, Pıoner, Baıqońyr, Sheńberaýyldary tusynda erekshe qutyrynǵan.

Áli túpkilikti anyqtalmaǵan keı­bir derekterge qaraǵanda, órt qorsha­ýynda qalǵan aýyldarda mal shyǵyny bolǵan. Mysaly, Jangeldi aýyldyq okrýgine qarasty «Ábdibekov» sharýa qojalyǵynyń 200 qoıy men on shaq­ty sıyry otqakúıip ólipti. Sondaı-aq Baıqońyr aýylynda 300-ge taıaý qoıórtenip ketkendigi jaıly habar áleýmettik jelilerde júr.

Eń ókinishtisi sol, Qoskól aýylynan qyryq shaqyrymjerden órtenip ketken ÝAZ avtokóligi qańqasynyń janynan23 jastaǵy er adamnyń múrdesi tabyldy. Resmı derekterboıynsha, qaza tapqan azamat órt sóndirýshi eriktilerdińqatarynda bolmaǵan eken. Qazirgi ýaqytta qaı­ǵylyoqıǵanyń mán-jaıyn jergilik­ti polısııa qyzmetkerlerianyqtaý ústinde.

Jasyratyny joq, órt bas­tal­ǵannan beri áleýmettikjelilerde neshe túrli aqparat, foto jáne beınejazbalar legidúrkin-dúrkin jarııalanyp jatyr. «Mal ashýy – jan ashýy» de­gen, qolyndaǵy azyn-aýlaq maly­nan aıyrylǵanaǵaıynnyń órt són­dirýshiler men qutqarýshylarǵa, jer­gilikti atqarýshy bılikke aıtar ókpe-renishi de joq emes. Máselen, Baı­qońyr aýylynyń bir turǵyny Uly­taýaýdanyndaǵy órttiń shilde aıy­nyń basynda bastalǵanynaıtady. «Biz­diń aýdanǵa kelgen órt sóndirýshi qyz­metkerleriniń sany óte az boldy. Biz ózimiz qolymyzǵashúberek alyp, órtti sonymen sóndirdik», dep muńyn shaqtyol.

Shynynda da, bir tamshy jańbyr jaýmaǵan aptap ystyqtaórt bolýy múmkin-aý dep bas aýyrtpaǵan, apat­tyń aldyn alýqamyn jasaý­-
ǵa ty­rys­paǵan jergilikti atqa­rý­­shy bılik pen tótenshe jaǵ­daı­lar qyz­metine qandaı syn aıtsa da oryndy. Álbette, bulkemshilik­terge tıisti organdar taldaý jasap, qorytyndy­synshyǵara jatar. Al maly qyry­lyp, shabyndyq jer­leri túgiqalmaı ja­nyp ketken sharýa­lar­ǵa degen kó­mek jan-jaqtybolýy tıis. Bul má­seleni túbegeıli sheshý úshin qazirgiýaqytta arnaıy qury­lyp, jumys istep jatqan komıssııa erek­she nazar aýdarady degen oıdamyz.

Degenmen attaryna qansha syn aıtylsa da, tótenshejaǵdaılar jó­nindegi departamentke qarasty qyz­metterórtpen jan aıamaı aıqasýda.

– Jumys túnde de toqtatylma­dy. Qabyldanǵan sharalarqaýip­ti seıilt­ti. Kúsh pen quraldar jetkilikti. Qutqa­rýqyzmetteri jergilikti atqarýshy organdarmen tyǵyz jumysisteýde. Ákimdikter qajetti materıaldyq-tehnıkalyqjabdyqtarmen qam­ta­masyz etýde. Turǵyndar túsiný­shi­likpenqaraý­da, belsendi qoldaý kór­setip, tipti óz úılerindequtqarý­shylardy ta­maqtandyrýda, – dedi oblystyq TJ departamentiniń basshysy Murat Qatpanov.

О́rt qushaǵynda qalǵan Ulytaý­ǵa oblys ákimi JeńisQasymbektiń barǵany durys boldy. Saıyp kelgende, munyńózi qalyptasqan jaǵdaıda tyǵyryqtan shyǵý joldarynizdes­tirýge ıgi áserin tıgizgeni sózsiz. Onyń ústine, óńirbasshysynyń arnaıy kelgeni shyǵynǵa belsheden batyp, taıaqustap qalǵan sharýalarǵa dem berdi, erteńgi kúnge degensenimin oıatty. О́ıtkeni malynan aıyryl­ǵan jergiliktiturǵyndardy qazirgi ýaqytta bárinen buryn ótemaqy máse­lesiniń qatty mazalap otyrǵany jasyryn emes.

Ulytaýda bolǵanynda oblys ákimi jaǵdaı tolyqtaıbaqylaýda ekenin málimdedi. «Qaýipti ýchaskelerdi joıý úshinqajetti kúshter men quraldar jetkilikti. Jezqazǵan jáneSátbaev qalalarynan ákimdikter 20 tonna kóleminde janar-jaǵarmaı men azyq-túlik jetkizýdi uıymdastyrdy», depmálimdedi Jeńis Qasymbek.

Tótenshe jaǵdaılar jónindegi departamenttiń keıingitaratqan málimetteri kóńilge demeý bolar­lyqtaı. «Jedelshtab quryldy. Dala­nyń tabıǵı órti boıynsha jaǵdaı jedelqyzmetter jáne atqarýshy bı­lik organdarynyń aıryqsha ba­qy­laýynda. Bizdiń qyzmetkerler órt sóndirýshilermen úsh«Iridium» jer serigi termınaly boıynsha únemibaılanysta», dep habarlady TJD-nyń resmı ókili.

Degenmen sońǵy jetken aqparat­tarǵa qaraǵanda, daladaǵyórt túgel óshti deýge áli erte. Tipti ol Uly­taý­dan basqaaýdandarda da aıaqasty­nan lap ete qalýy ábden múm­kin. Muny eskermese, bolmaıdy. Máselen, ke­sheleri Jańaarqa, Shet jáne Aq­toǵaı aýdandary aýmaǵynda órt shyǵyp, olarder kezinde sóndirilgen.

Al Ulytaý aýdanyndaǵy Jangel­di, Aqtas, Sheńber jáneAmangeldi aýyl­dyq okrýgterinde dala órtin són­dirýjumystary áli de jalǵasyp jatyr. Bul mańdaǵy órtpenkúreske 370 adam men 45 tehnıka birligi ju­myl­dyrylǵan.

Aýa raıyn boljaýshylar aldaǵy kúnderi Ulytaýaýdanynda naızaǵaı oınap, jańbyr jaýýy múmkin de­genboljam aıtady. Olaı bolsa, mu­nyń ózi órtpen alysyp, ábden tıtyqta­ǵan tótenshe jaǵdaılar qyzmetine kórsetilgenkómektiń úlkeni bolar edi. Al óristegi maly órtenip nemesetútinnen tunshyǵyp qyrylyp qal­ǵan, sonymen qatarshabyndyǵynda­ǵy shóbi qyltanaǵy qalmaı janyp ketkensharýalar kómekti jergilik­ti atqarýshy bılikten kútedi. Iá, Ulytaý kó­mekten kende qalmaýy tıis.

Qaraǵandy oblysy,

Ulytaý aýdany