Qurmetti Úkimet músheleri jáne jıynǵa qatysýshylar!
Búgin biz birinshi jartyjyldyqtyń qorytyndylaryn talqylaımyz. Sondaı-aq, aldymyzda turǵan negizgi mindetterdi aıqyndaımyz.
Basty maqsat – ekonomıkany órkendetý jáne halyqtyń ál-aýqatyn arttyrý.
Indetke jáne shekteý sharalaryna qaramastan, el ekonomıkasy jarty jyl ishinde 2,2 paıyzǵa ósti. Bul – qýantarlyq jaıt.
Byltyr pandemııanyń saldarynan ishki jalpy ónim 2,6 paıyzǵa tómendedi. Biz ony tezirek qalpyna keltirýimiz kerek.
Ojıvlenıe mırovoı ekonomıkı vkýpe s prınıatymı antıkrızısnymı meramı ı snıjenıem karantınnyh ogranıchenıı sposobstvovalo vosstanovlenııý delovoı aktıvnostı.
Nasha zadacha – narastıt tempy rosta ekonomıkı vo vtorom polýgodıı.
Jalpy, kúrdeli kezeńge qaramastan el ekonomıkasy damyp keledi. Bul – turǵyndar men bıznes ókilderiniń qalyptasqan ahýalǵa, shekteý sharalaryna beıimdele bastaǵanyn kórsetedi.
Memleket tarapynan kórsetilgen qoldaý jumystary maqsatqa sáıkes jáne tıimdi júrgizildi. Biraq, indettiń beti áli qaıtqan joq. Biz barlyq kórsetkishti jarııa ettik. Qazir jaǵdaı áli de bolsa kúrdeli. Degenmen, taǵy da qaıtalap aıtamyn, elimizdi damytý jáne halyqtyń ál-aýqatyn arttyrý – qashanda mańyzdy mindet.
Bárimiz eldiń ıgiligi, halqymyzdyń múddesi úshin eńbek etýimiz kerek. Sondyqtan aldaǵy jumysymyzdyń birqatar mańyzdy tustaryna toqtalaıyn.
PERVOE. Razvıtıe v ýslovııah prodoljaıýsheısıa pandemıı.
Na protıajenıı polýtora let koronavırýs sderjıvaet globalnyı progress. Neskonchaemye volny novyh shtammov svıdetelstvýıýt o tom, chto koronavırýs prochno voshel v nashý jızn.
My doljny adaptırovatsıa ı ýchıtsıa jıt v podobnyh ýslovııah. Eto v pervýıý ochered oznachaet poısk vyverennyh podhodov ı pravılnogo balansa mejdý ogranıchıtelnymı meramı ı jıznedeıatelnostıý gosýdarstva.
Paradıgma borby s pandemıeı menıaetsıa na nashıh glazah. Mnogımı stranamı ýje ne stavıtsıa sel svestı peredachý vırýsa k nýlıý. Aktýalnaıa zadacha – mınımızasııa poıavlenııa krýpnyh ochagov ınfısırovanııa ı nedopýshenıe peregrýzkı sıstemy zdravoohranenııa.
My doljny razrabotat kachestvenno novýıý strategııý s kardınalnym peresmotrom mer protıvodeıstvııa vırýsý.
Novye shtammy mogýt ınfısırovat daje vaksınırovannyh lıýdeı. Teper my v etom ýbedılıs. Odnako ımmýnızasııa maksımalno snıjaet tıajest techenııa boleznı ı rısk letalnogo ıshoda. Iz etogo ı sledýet ıshodıt.
Statıstıcheskıe dannye po zarazıvshımsıa ne doljny byt edınstvennoı osnovoı dlıa prınıatııa mer reagırovanııa. Glavnyı aksent neobhodımo delat na snıjenıı tıajelyh slýchaev ı smertnostı, a takje na lechenıı slojnyh pasıentov.
Prınsıpıalno ınye podhody v borbe s koronavırýsom kasaıýtsıa ne tolko medısınskıh aspektov, no ı ogranıchıtelnyh mer v otnoshenıı bıznesa.
Predstoıt pereformatırovat rabotý monıtorıngovyh grýpp ı aktıvnee ıspolzovat sıfrovye reshenııa, takıe kak sıstema Ashyq. Srokı provedenııa vaksınasıı sotrýdnıkov malogo ı srednego bıznesa doljny byt realıstıchnymı, bez prıznakov kampaneıshıny.
Proshý Mejvedomstvennýıý komıssııý eshe raz vnımatelno ızýchıt dannyı vopros.
Sýbekty malogo ı srednego bıznesa, ıspolzýıýshıe Ashyq, doljny ımet preımýshestvennoe pravo rabotat v ýslovııah karantınnyh ogranıchenıı. Prı etom faktıcheskoe prımenenıe prılojenııa sledýet jestko kontrolırovat.
Qazir buqaralyq aqparat quraldarynda ekpe salýǵa qatysty jalǵan qujattar týraly derekter paıda bolyp jatyr. Bul – qoǵam úshin óte qaýipti jaǵdaı. О́ıtkeni, halyq kóp jınalatyn jerlerde dert juqtyrǵan adam da júrýi múmkin degen sóz. Sondyqtan quqyq qorǵaý organdary osy máselege basa nazar aýdarýǵa tıis.
Biz pandemııamen kúrestiń negizgi joly vaksınasııa ekenin túsinýimiz qajet. Bul – aıqyn nárse.
Úkimet elimizdegi vaksınasııa boıynsha qazirgi kórsetkishterdi maǵan baıandady. Alaıda, ashyǵyn aıtý kerek, bul jumystyń qarqyny áli de mardymsyz. Naqty qadamdar jasaý qajet.
Túptep kelgende, azamattarymyz ózderiniń jáne jaqyn týystarynyń densaýlyǵyn oılap, sanaly túrde sheshim qabyldaýy kerek. Antıvakserlerdiń qaýeset, dańǵaza áńgimelerine senýdiń qajeti joq. Sondyqtan biz ekpe salý naýqanyn jalǵastyramyz.
Al, keıbir jekelegen salalarda mindetti túrde vaksına saldyrý qajet bolady. Bul úshin zańnamalyq ta, konstıtýsııalyq ta negiz bar. Týrasyn aıtsaq, bul – árkimniń óz otandastary aldyndaǵy mindeti, paryzy.
Sondaı-aq mynadaı eki máselege toqtalǵym keledi.
Birinshiden, mindetti ekpe salý kezinde asyra silteý bolmaýǵa tıis.
Medısınalyq sebepterge jáne belgili bir jaǵdaılarǵa baılanysty ekpe saldyrmaıtyn adamdar bar. Memlekettik organdar, ásirese, monıtorıng júrgizý toptary osy máseleni eskerýi kerek.
Ekinshiden, osyǵan deıin de aıttym, vaksınasııa týraly jalǵan sertıfıkattar jasaý naryǵy paıda boldy. Mundaı derekterdi tutas qoǵamnyń densaýlyǵy men qaýipsizdigine tóngen tikeleı qaýip dep túsiný qajet. Demek, jazaǵa tartý sharasy da qatań bolýǵa tıis. Bul Ákimshilik kodekske sáıkes zań buzýshylyq ekeni aıdan anyq.
Biryńǵaı testileý bazasynyń úlgisimen Ekpe salýdyń sıfrlyq kartasyn shuǵyl túrde iske qosý kerek.
Dalee. Segodnıa nashım grajdanam dostýpen rıad vaksın, vklıýchaıa preparat «QazVac» sobstvennoı razrabotkı, chego ne ımeet podavlıaıýshee bolshınstvo stran.
Odnako rasshırenıe nabora dostýpnyh vaksın, v tom chısle mejdýnarodno prıznannyh, vse eshe neobhodımo. Zdes sledýet ýchıtyvat poıavlenıe novyh shtammov, a takje senovye ı kachestvennye parametry preparatov.
V proshlom godý ıa daval sootvetstvýıýshee porýchenıe. Tem ne menee postavka vaksın Pfizer, vydelennyh kompanıeı dlıa Kazahstana, byla sorvana.
V sootvetstvıı s dogovorennostıamı «Pfizer» planıroval postavıt v Kazahstan v mae t.g. 2 mln doz. Pravıtelstvo svıazyvaet sryv postavkı preparata s rıadom trebovanıı, kotorye bylı vydvınýtye «Pfizer». Odnako dannye ýslovııa ıavlıaıýtsıa standartnymı dlıa vseh stran, kotorye zakýpaıýt vaksıný.
Nedavno postýpılo novoe predlojenıe, gde soderjıtsıa ves algorıtm deıstvıı. Govorıat, chto nýjno, chtoby Prezıdent podpısal sootvetstvýıýshıı ýkaz. Eslı v etom est neobhodımost, ıa gotov eto sdelat.
Porýchaıý Pravıtelstvý, Admınıstrasıı Prezıdenta razobratsıa v slojıvsheısıa sıtýasıı, prınıat mery v otnoshenıı doljnostnyh lıs, kotorye dopýskaıýt sryv postavkı etogo neobhodımogo preparata na nash rynok. My doljny dıversıfısırovat svoı predlojenııa v otnoshenıı grajdan. Vozmojno, nekotorye grajdane hotelı by prıvıtsıa ımenno etoı vaksınoı. Poetomý daıte vozmojnost etım grajdanam. Problemý nýjno reshıt v kratchaıshıe srokı ı obespechıt dostýpnost vaksıny Pfizer dlıa kazahstansev.
Predstoıt prıvestı sıstemý zdravoohranenııa v polnýıý gotovnost vne zavısımostı ot epıdemıologıcheskoı sıtýasıı.
Na fone borby s vırýsom rezko ýhýdshılıs pokazatelı zdorovıa. Materınskaıa smertnost vyrosla na tret, smertnost ot bolezneı serdsa – na 40 %. Etomý sposobstvýet v tom chısle ı nızkıı ýroven osnashenııa, v osobennostı otdelenıı reanımasıı ı skoroı pomoshı.
Operatıvno obespechıt organızasıı zdravoohranenııa neobhodımym oborýdovanıem zachastýıý ne pozvolıaıýt ızlıshnıe bıýrokratıcheskıe prosedýry. Prı etom ekspertıza ı regıstrasııa medısınskoı prodýksıı soprıajeny s vysokımı korrýpsıonnymı rıskamı.
Na nızkıı ýroven osnashenııa takje vlııaet neopravdanno bolshoı razbros sen na oborýdovanıe. Seny na odno ı to je ızdelıe ot regıona k regıoný, a v nekotoryh slýchaıah v klınıkah odnogo regıona, sılno otlıchaıýtsıa. K prımerý, stoımost ıskýsstvennogo klapana serdsa varırýetsıa ot 165 do 600 tysıach tenge, koronarnyh stentov – ot 150 do 500 tysıach tenge.
Vozmojno, prıdetsıa sentralızovat zakýp medısınskogo oborýdovanııa po prımerý zakýpa lekarstvennyh sredstv
«SK-Farmasıeı». Opredelennye ýlýchshenııa v rabote etoı kompanıı nametılıs. Planırýemoe partnerstvo «SK-Farmasıı» s kollegamı ız OAE doljno pomoch eı stat eshe bolee effektıvnoı.
Alternatıvoı sentralızasıı zakýpa mojet byt nekaıa forma gosýdarstvennogo regýlırovanııa.
Vvedennoe v Týrsıı regýlırovanıe sen na medısınskoe oborýdovanıe pozvolılo znachıtelno snızıt gosýdarstvennye rashody, ıskorenıt korrýpsııý. Po zaklıýchenııý VOZ, dannaıa mera voshla v desıatký lýchshıh reform zdravoohranenııa.
Chto nam meshaet eto sdelat? Poetomý Pravıtelstvý predstoıt vnıknýt v dannýıý problematıký, ızýchıt mejdýnarodnyı opyt ı predlojıt prozrachnyı, deıstvennyı mehanızm zakýpa medısınskogo oborýdovanııa.
S tochkı zrenııa srednesrochnyh prıorıtetov ochevıdna neobhodımost bolee tesnogo partnerstva s kompanııamı ız tak nazyvaemoı Big Pharma. Onı obladaıýt tehnologııamı, znanııamı, opytom ı svıazıamı.
Sledýet sozdat vse ýslovııa dlıa ınvestısıı, lokalızasıı proızvodstv ı transfera ınnovasıonnyh tehnologıı.
Vedýshıe evropeıskıe kompanıı, v chastnostı, ızvestnaıa kompanııa Roshe, vyrajaıýt predmetnyı ınteres k podobnomý sotrýdnıchestvý.
Proshý Pravıtelstvo vnımatelno prorabotat dannyı vopros.
Sledýıýshee. Kak ıa ýje skazal, predstoıt adaptırovatsıa k jıznı v ýslovııah rasprostranenııa koronavırýsa.
S nachala pandemıı my vyplachıvaem sýshestvennye nadbavkı medrabotnıkam, zadeıstvovannym v borbe s vırýsom. Eto vremennaıa norma. Vsego na etı selı my napravılı bolee 200 mıllıardov tenge.
Sledýet ponımat, chto sredstva gosýdarstvennogo bıýdjeta doljny rashodovatsıa ı na drýgıe prıorıtety – posobııa, pensıı, gosýdarstvennye ýslýgı ı tak dalee.
Prı etom rabota medıkov vsegda soprıajena s opredelennoı professıonalnoı opasnostıý. Poetomý s rostom ýrovnıa vaksınasıı nadbavkı doljny byt postepenno zamesheny sıstemnymı meramı podderjkı ı motıvasıı, deıstvýıýshımı vne zavısımostı ot epıdemıologıcheskoı sıtýasıı.
Mınzdravom predlojeny varıanty podderjkı medıkov, rabotaıýshıh v osobyh ı vrednyh ýslovııah trýda.
V chastnostı, obsýjdaıýtsıa doplaty ı nadbavkı dlıa otdelnyh kategorıı rabotnıkov za psıhoemosıonalnye ı fızıcheskıe nagrýzkı. Vkýpe s postepennym povyshenıem zarplat dannye meroprııatııa moglı by stat bazoı dlıa novoı sıstemy oplaty trýda medısınskıh rabotnıkov.
Pravıtelstvý porýchaetsıa v dvýhmesıachnyı srok vyrabotat edınoe reshenıe. Poka je edınaıa pozısııa otsýtstvýet.
Kelesi másele.
Pandemııa kezinde oqýshylar men stýdentter qashyqtan oqýǵa májbúr boldy. Bul jaǵdaı bilim sapasyna keri áserin tıgizdi. Sondyqtan ótken oqý jylyndaǵy jiberilgen kemshilikterdiń ornyn toltyryp, jańa oqý jylynda kóshten qalyp qoımaýymyz kerek. Munyń birden-bir joly oqytýdyń burynǵy formatyna kóshý ekeni anyq.
Úkimetke jańa oqý jylynda oqýshylar men stýdentterdiń dástúrli oqý júıesine oralýyn qamtamasyz etýdi tapsyramyn.
Koronavırýstyń jańa shtamdary paıda bolyp jatqan kezde bul mindetti oryndaý ońaı emes ekenin túsinemin. Sol sebepti oqýshylar men muǵalimderdi barynsha qorǵaıtyn keshendi tásil ázirleý qajet.
Taǵy bir ózekti másele.
Bıyl kúzde elimizde úshinshi Ulttyq halyq sanaǵy ótedi. Bul sanaq indetke baılanysty kúrdeli kezeńde ótetin boldy. Sondyqtan Úkimetke, Strategııalyq josparlaý jáne reformalar agenttigine jergilikti atqarýshy organdarmen birlesip, ulttyq sanaqty belgilengen merzimde sapaly ótkizýdi tapsyramyn. Bul rette, sanaq júrgizetin qyzmetkerlerdiń bári vaksına alyp, qajetti qorǵanys quraldarymen qamtamasyz etilýge tıis.
VTOROE. Sderjıvanıe ınflıasıı.
Na fone prınıatyh antıkrızısnyh mer, takıh kak bespresedentnye fıskalnye vlıvanııa ı mıagkaıa denejno-kredıtnaıa polıtıka, ýskorılıs tempy ınflıasıı.
Ojıvlenıe mırovoı torgovlı ı nesbalansırovannost sprosa ı predlojenııa eshe bolshe obostrıaıýt etý problemý.
Po dannym Prodovolstvennoı ı selskohozıaıstvennoı organızasıı OON, mırovye seny na prodýkty pıtanııa podnıalıs na 40 % – eto samyı vysokıı pokazatel za desıatıletıe.
V takıh ýslovııah ınflıasııa v strane za pervye polgoda sostavıla 7,9 %. Eto namnogo vyshe ýstanovlennogo selevogo korıdora 4-6 %.
Ostreısheı problemoı stalo podorojanıe prodýktov pıtanııa.
Pandemııa obnajıla ýıazvımost strany s tochkı zrenııa prodovolstvennoı bezopasnostı. Konechno, my ponımaem, chto ekonomıka Kazahstana otkrytaıa, ı, sootvetstvenno, ne mojem zakryvat svoı rynkı dlıa ımporta ılı eksporta. Eto kontrprodýktıvno ı dlıa otraslı, ı dlıa potrebıteleı.
V to je vremıa krıtıka nesposobnostı otechestvennoı selhozotraslı obespechıt vnýtrennıı rynok bazovymı prodýktamı absolıýtno spravedlıva.
Pomımo proızvodstvennyh ızderjek, klıýchevymı faktoramı senoobrazovanııa ıavlıaıýtsıa sezonnost ı neprozrachnye posrednıcheskıe shemy.
Sezonnost postavok, kak sledýet ız samogo slova ılı termına, absolıýtno ojıdaema, predskazýema, a znachıt ı ýpravlıaema. Reshenıe dannogo voprosa lejıt v sozdanıı sovremennoı ı dostýpnoı ınfrastrýktýry hranenııa prodýksıı do sledýıýshego sezona.
Porýchenııa po stroıtelstvý ı modernızasıı ovoshehranılısh davalıs ne raz. Etı voprosy rassmatrıvalıs ı na zasedanııah Pravıtelstva. K sojalenııý, sıtýasııa v lýchshýıý storoný ne menıaetsıa.
Tolko 6 regıonov ımeıýt dostatochnye moshnostı hranenııa ovoshnoı prodýksıı – Atyraýskaıa, Jambylskaıa, Karagandınskaıa, Kostanaıskaıa, Pavlodarskaıa, Severo-Kazahstanskaıa oblastı.
V Aktıýbınskoı oblastı – 79 %, v Zapadno-Kazahstanskoı – 56 %, v Vostochno-Kazahstanskoı – bolee 50 % hranılısh ne obespecheny sovremennoı ınfrastrýktýroı dolgosrochnogo hranenııa.
Sledýet sıstemno reshıt etý problemý. Pravıtelstvý porýchaetsıa sovmestno s akımamı razrabotat Plan stroıtelstva ı modernızasıı ovoshehranılısh. Napravte chast deneg ız nashıh mnogochıslennyh programm podderjkı ımenno na etı selı.
Dalee. Deıstvýıýshıe ınstrýmenty sderjıvanııa sen na sosıalno znachımye prodovolstvennye tovary maloeffektıvny.
Iz mestnyh bıýdjetov torgovym setıam vydeleny bolee 30 mıllıardov praktıcheskı besplatnyh zaımov v obmen na realızasııý prodtovarov po nızkım senam. V tekýsheı sıtýasıı eto neplohoe reshenıe. Odnako vlııanıe dannoı mery na rynok nahodıtsıa v predelah 1-4 %.
To je samoe kasaetsıa ı regıonalnyh stabılızasıonnyh fondov. Dolıa prodýksıı stabfondov na rynke sostavlıaet ne bolee 4 %. Nedostatochno zadeıstvovan ınstrýment forvardnyh zakýpok s hranenıem prodýksıı ý samıh fermerov.
Akımy ne doljny «kıvat» na sentr. Otvetstvennost za regıon v vashıh rýkah.
Poetomý Pravıtelstvý porýchaetsıa sovmestno s NPP «Atameken» provestı osenký effektıvnostı deıstvýıýshıh ınstrýmentov ı predlojıt paket novyh, bolee effektıvnyh mer.
Kraıne vajno ımet sıstemý prognozırovanııa sprosa, predlojenııa ı sen na mırovyh ı, osobenno, sopredelnyh rynkah.
Torgovye peretokı mejdý Kazahstanom, Rossıeı, Ýzbekıstanom, Kyrgyzstanom – eto chast jıznı, onı neızbejny. Poetomý prognozno-analıtıcheskıı apparat mınselhoza doljen polnosenno ýchıtyvat ıh vlııanıe. Na dannyı moment my poka etogo ne nablıýdaem.
Takje vajno mejvedomstvennoe sotrýdnıchestvo, neobhodıma vyrabotka prognoznyh balansov po osnovnym kýltýram ı tovaram, obmen ınformasıeı s partneramı.
Kak ıa ýje skazal, vajnoı problemoı ıavlıaıýtsıa ızbytochnye ı neprozrachnye posrednıkı. Spravedlıvoe torgovoe posrednıchestvo – neotemlemaıa ı neobhodımaıa chast rynochnoı ekonomıkı. Povtorıaıý, spravedlıvoe posrednıchestvo.
No kogda posrednıkı «lomaıýt» rynok pod sebıa, polýchaıýt sverhprıbylı za schet proızvodıteleı ı potrebıteleı – eto nedopýstımo. Zachastýıý sýshestvýıýt vesma ýstoıchıvye shemy, s kotorymı mestnye vlastı, sýdıa po vsemý, ne mogýt razobratsıa.
Pravıtelstvý sovmestno s Agentstvom po zashıte konkýrensıı ı akımamı sledýet sozdat komıssıı po rassledovanııý podobnyh posrednıcheskıh shem v regıonah. K etoı rabote doljno podklıýchıtsıa ı Agentstvo fınansovogo monıtorınga.
Onı doljny býdýt razobratsıa vo vseı sepochke senoobrazovanııa, vyıtı, kak govorıtsıa, «v pole» ı dolojıt rezýltaty. Osobyı ýpor sledýet sdelat na optovye rynkı krýpneıshıh gorodov.
Nablıýdaetsıa rost sen na stroımaterıaly ı nedvıjımost. Po nekotorym pozısııam s nachala goda rost sostavıl pochtı 100 %
Agentstvo po zashıte konkýrensıı vedet analız rynka stroıtelnyh materıalov. V hode proverkı ýje vyıavlıaıýtsıa sgovory ı nekonkýrentnye deıstvııa. Reaksııa Agentstva doljna byt maksımalno jestkoı. Moıa Admınıstrasııa býdet derjat dannyı vopros na kontrole.
Neobhodımy operatıvnye mery po reshenııý problemy rosta sen na stroımaterıaly, takıe kak otraslevoe prognozırovanıe, dolgosrochnye prıamye kontrakty mejdý proızvodıtelıamı ı zastroıshıkamı ı prochıe. Dýmaıý, vy vse ponımaete opasnost nekontrolırýemogo rosta sen ne tolko na prodovolstvennye tovary, no ı na stroıtelnye materıaly. Eto je povlechet za soboı ochen sereznye posledstvııa s tochkı zrenııa obespechenııa stabılnostı nashego obshestva.
Poetomý proshý Pravıtelstvo operatıvno rassmotret vse etı voprosy. Prı etom stroıtelnaıa otrasl ne doljna ýpovat tolko na Pravıtelstvo ı akımov. Sledýet vklıýchıtsıa ı Nasıonalnoı palate «Atameken». V konse konsov, ýstanovlenıe sen – eto otnoshenııa hozıaıstvýıýshıh sýbektov.
V selom, porýchaıý Pravıtelstvý sovmestno s Nasıonalnym bankom ı drýgımı gosýdarstvennymı organamı prınıat ı realızovat Kompleks mer antıınflıasıonnogo reagırovanııa.
ÚShINShI. Aýyl sharýashylyǵy máseleleri.
Bıyl jem-shóppen qamtamasyz etýdiń qanshalyqty mańyzdy ekenin aıqyn sezindik. Aýa-raıynyń qolaısyzdyǵynan jáne boljam jasaý jumysynyń tıimsizdiginen ahýal ýshyǵyp ketti. Ásirese, Mańǵystaý jáne Qyzylorda oblystaryndaǵy jaǵdaı kúrdeli.
Bir ǵana Mańǵystaýdyń ózinde jappaı qyrylǵan maldyń sany 3 myńǵa jetti.
Bir tonna shóptiń ortasha baǵasy 23 myń teńge, al keıbir aımaqta 42 myń teńge boldy. Munyń nege ákep soqtyratyny belgili. Tapshylyq týyndaıdy, baǵa ósedi.
Ákimdikterdiń jáne Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń tarapynan durys sheshim qabyldanbaǵan. Júıeli ári naqty jumys atqarylmaǵan. Sonyń kesirinen sharýalarymyz tyǵyryqqa tirelip otyr.
Naqty is-áreket pen keri baılanys joq. Sondyqtan fermerler kómek surap, tikeleı maǵan ótinish aıtýda. Árıne, qýańshylyq – tabıǵı jaǵdaı. Muny jaqsy túsinemin. Degenmen, bul – máseleniń bir jaǵy ǵana.
Eń aldymen, osyndaı kúrdeli kezeńde tıisti mınıstrlik shuǵyl jáne batyl sheshimder qabyldaýy qajet edi. Biraq, mınıstrlik bul jumysty tıimdi uıymdastyra alǵan joq.
Sondyqtan osy salaǵa birden-bir jaýapty tulǵa retinde mınıstr Saparhan Omarovtyń otstavkaǵa ketkeni durys dep esepteımin. Bul jumys, ásirese, daǵdarys kezinde qolyńyzdan kelmeıdi eken.
Jalpy, osyǵan deıin bul mınıstrlikte birqatar basshylar boldy. Alaıda, ár mınıstr óz baǵdarlamasyn júzege asyrǵan edi. Nátıjesinde, mundaı jumys salany qaýqarsyz kúıge túsirdi, sharýalardy ábden qajytty.
Úkimet pen ákimder «Báıterek» holdıngimen birlesip, zııan shekken fermerlerge qoldaý kórsetý úshin shuǵyl túrde keshendi sharalar ázirleýge tıis.
Úkimettiń tótenshe jaǵdaıǵa arnalǵan rezervin paıdalanyńyzdar, qajetti kómekti berińizder.
О́ńiraralyq jáne salaaralyq máselelerdi sheshý úshin qurylǵan Respýblıkalyq shtabtyń jumysyna kóńil tolmaıdy.
Jalpy, Respýblıkalyq shtab jedel jumys júrgizýi kerek. Qabyldanǵan sharalardyń barlyǵy fermerlerge anyq ári túsinikti bolýǵa tıis.
Myna nársege nazar aýdarǵym keledi:
Memleket mindetti túrde qajetti kómekti kórsetedi, sondaı-aq sharýalar da ortaq jumysqa atsalysýy qajet.
Eń aldymen, qıyndyqqa tap bolǵan óńirlerge jem-shópti jedel jetkizip, maldyń qyrylýyn toqtatý kerek. Tótenshe shara retinde erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtardan shóp jınaý múmkindigin qarastyrǵan jón. О́kinishke qaraı, bizdiń elimizden bólek, basqa aımaqtardaǵy aýa-raıy da qolaısyz bolyp tur. Sonyń saldarynan kórshiles memleketterde jem-shópke degen suranys kúrt artýy múmkin.
Porýchaıý Pravıtelstvý sovmestno s Naspalatoı «Atameken» operatıvno rassmotret neobhodımost vremennogo zapreta na vyvoz kormov.
Dlıa podderjkı naıbolee postradavshıh fermerov Pravıtelstvý, akımam ı ınstıtýtam razvıtııa predstoıt obespechıt restrýktýrızasııý kredıtov ı vydelenıe dopolnıtelnyh sýbsıdıı na korma.
Akımatam sovmestno s SPK ı mınselhozom sledýet v ýskorennom porıadke obespechıt lgotnoe fınansırovanıe fermerov dlıa forvardnogo zakýpa kormov v blagopolýchnyh regıonah.
Dannaıa problema býdet povtorıatsıa. Poetomý, pomımo operatıvnyh mer, nýjny sıstemnye meroprııatııa po povyshenııý kormoobespechennostı otraslı.
Sledýet ýsovershenstvovat sýbsıdırovanıe kormoýborochnogo oborýdovanııa, ývelıchıt obemy forvardnogo zakýpa fýraja ı komponentov dlıa kombıkormov.
Pravıtelstvo ı ınstıtýty razvıtııa doljny prınıat mery po sovershenstvovanııý ı povyshenııý dostýpnostı strahovanııa ot zasýshlıvostı prı kormoproızvodstve.
Kraıne vajna prognoznaıa fýnksııa so storony Pravıtelstva, gosýdarstvennyh ı otraslevyh ınstıtýtov razvıtııa ı soıýzov.
V to je vremıa ne sledýet zabyvat, chto korma dlıa selskogo hozıaıstva – odın ız faktorov proızvodstva, to est vedenııa bıznesa. My jıvem v rynochnoı ekonomıke, so vsemı ee plıýsamı ı mınýsamı. Poetomý fermery doljny otvetstvenno podhodıt k voprosý obespechennostı kormamı.
V selom, maksımalno tochnoe sledovanıe sovremennym standartam ı normatıvam – klıých k stabılnoı rabote.
Mınselhozý predstoıt ýsılıt monıtorıng soblıýdenııa trebovanıı, osobenno po polýchatelıam gosýdarstvennyh sýbsıdıı. I eto spravedlıvo.
Endi, jaıylymdyq jerlerdi paıdalaný máselesine toqtalaıyn. Jalpy, bul óte kúrdeli másele bolyp tur. Negizgi sebep – ákimdikter tarapynan tıisti baqylaýdyń bolmaýy.
Qazir mal jaıý úshin 29 mıllıon gektar jer qajet. Soǵan qaramastan sharýa qojalyqtary 33 mıllıon gektar jerdi paıdalanbaı otyr.
Aýyldyq okrýgterdiń 80 paıyzynda jaıylymdyq jer tapshy. Bul, ásirese, Túrkistan, Almaty jáne Qyzylorda oblystarynda aıqyn sezilip otyr.
Úkimet pen oblys ákimderi prokýratýra organdarymen birlesip, ıgerilmeı jatqan jaıylymdyq jerlerdi aýyl turǵyndaryna qaıtaryp berý isin qolǵa alýy kerek. Osyǵan basa mán bergen jón.
Úkimet ǵaryshtan monıtorıng júrgizý tásilin jetildirip, onyń aýqymyn keńeıtýi kerek. Osy mańyzdy jumysty Prezıdenttiń tapsyrmasymen ǵana emes, turaqty túrde atqarý kerek.
Kelesi másele.
Búginde 700 myńnan astam turǵyny bar 1922 aýyl taza aýyzsýǵa zárý bolyp otyr.
Qostanaı oblysy turǵyndarynyń 35 paıyzy, Shyǵys Qazaqstan, Jambyl jáne Soltústik Qazaqstan oblystary turǵyndarynyń 20 paıyzǵa jýyǵy sapasyz sý iship otyr.
Sýdy tutyný kólemi artqan saıyn sý ınfraqurylymy da eskirip bara jatyr. Elimiz boıynsha sýmen qamtamasyz etetin nysandardyń 22 paıyzdan astamy tozǵan.
Atap aıtqanda, Almaty qalasynda – 58 paıyz, Shyǵys Qazaqstan oblysynda – 42 paıyz, Jambyl oblysynda – 36 paıyz, Qaraǵandy oblysynda – 34 paıyz.
Jaýapsyz kásipkerlerdiń kesirinen aýyl turǵyndary sýǵa muqtaj bolyp otyr. Mundaı derekter jıilep ketti. О́kinishke qaraı, buǵan jergilikti atqarýshy organdar jol berýde.
Mysaly, Túrkistan oblysynda Birkólik, Ekpindi jáne Qorǵan aýyldarynyń turǵyndaryna arnalǵan aýyzsýdy demalys oryndary basseındi toltyrý úshin paıdalanǵan. Sóıtip, halyqqa sý bermeı qoıǵan. Buǵan tıisti baqylaý jasamaǵan jergilikti bılik kináli.
Aýyzsýdyń tapshylyǵyna jer qoınaýyn paıdalanýshylardyń áreketi de sebep bolyp otyr.
Ken oryndaryn ıgerý kezinde aýyl turǵyndaryn sýmen qamtamasyz etip otyrǵan ózender tartylyp, bulaqtar sarqylyp jatyr. Mundaı jaǵdaıǵa Batys Qazaqstan, Aqmola jáne Túrkistan oblystary tap bolýda.
Úkimetke oblys ákimderimen birlesip, osyndaı derekterdi túgel anyqtap, tıisti sharalar qabyldaýdy tapsyramyn. Sondaı-aq bolashaqta oǵan jol bermeý úshin baqylaý júıesin ázirleý qajet.
Tıisti ulttyq joba aıasynda sýmen qamtamasyz etý máseleleri keshendi túrde sheshiledi dep senemin.
Kelesi másele.
Bir jyl buryn men beıbereket úıilgen qoqys oryndaryna qatysty júıeli sharalar qabyldaý jóninde tapsyrma berdim. О́kinishke qaraı, bul másele áli sheshimin tappaı otyr.
Keıbir turmystyq qaldyqtardy kómýge tyıym salyp, tyǵyryqqa tireldik: kómýge de bolmaıdy, arnaýly oryndar da jetispeıdi. Osy túıtkildi shuǵyl ári júıeli túrde sheshý qajet.
Úkimetke ruqsatsyz qoqys tókkenderdi anyqtaý jáne jazalaý sharalaryn kúsheıtýdi tapsyramyn.
Ásirese, qurylys kompanııalary men qoqys shyǵaratyn kompanııalardy jiti baqylaýda ustaý qajet. Bul jumysqa qoǵam ókilderin jáne ekobelsendilerdi tartqan jón. Telefon arqyly «jedel habar» jelisin iske qosý qajet. Sondaı-aq kelip túsken habarlamalardy shuǵyl óńdep, atqarylǵan jumystyń nátıjesi týraly aqparat berý úshin sıfrlyq tásilderdi qoldaný kerek.
Buǵan qosa, Úkimet ákimdermen birlesip, iri kólemdi jáne qurylys qaldyqtaryn zańdy túrde shyǵarýǵa qajetti jaǵdaı jasaýǵa tıis.
TО́RTINShI. Jumyspen qamtý jáne halyqtyń tabysyn arttyrý máseleleri.
Pandemııanyń saldarynan qarjylaı tabystyń azaıýy ózekti máselege aınaldy. Kedeıshilik deńgeıi 4,5 paıyz boldy. 800 myńǵa jýyq azamatymyzdyń kirisi kúnkóris deńgeıinen tómen.
Turǵyndardyń naqty ári nomınaldy tabysynyń ósimi azaıyp ketti. Tabys túrlerindegi ózgerister de kóńil kónshitpeıdi.
Zeınetaqy, járdemaqy jáne stıpendııa sııaqty áleýmettik transfertter artqanymen, eńbek tabysy azaıyp barady.
Shuǵyl ári aýqymdy sharalar qabyldaý qajet. Bul sharalar eńbek tabysy men kásipkerlik qyzmetpen aınalysýdan túsetin tabysty arttyryp, kóleńkeli ekonomıkanyń aýqymyn azaıtýǵa jáne basqa da bastamalardy qamtýǵa tıis.
Aýyldyń ahýalyna basa nazar aýdarý qajet.
Meniń tapsyrmam boıynsha Jambyl oblysynda aýyl turǵyndarynyń tabysyn arttyrý jónindegi pılottyq joba júzege asyryldy. Nátıjesi jaman emes – aýyl sharýashylyǵy ónimin óndirý eki esege artty, mal basy 24 paıyzǵa ósti.
Jumyssyzdar, ataýly áleýmettik kómek alatyndar, tirkelmeı ózin ózi jumyspen qamtyǵandar sany azaıdy.
Úkimet bul jobanyń aýqymyn keńeıtý múmkindigin qarastyrýy kerek.
Tabyssyz qalǵan azamattarymyzdy qoldaý maqsatymen Jumyspen qamtý jol kartasy qabyldandy. Bul baǵdarlamaǵa trıllıondap qarjy jumsaldy.
Jumyspen qamtý jol kartasyn júzege asyrý barysynda birqatar kemshilikter boldy. Bul týraly men ótken jıynda atap kórsettim. Soǵan qaramastan, biz bıyl ákimderdiń ótinishi boıynsha jobany jalǵastyrýdy uıǵardyq.
Úkimetke oblys ákimderimen birlesip, jobalardy sapaly túrde júzege asyrýdy tapsyramyn. Byltyrǵy qatelikterdi qaıtalaýǵa bolmaıdy. Bul máselege keıinirek toqtalamyn.
Kelesi.
Qazirgi tańda eńbek ujymdaryndaǵy jalaqy mólsheri men eńbek jaǵdaıyna baılanysty narazylyqtar kóbeıip keledi.
Áleýmettik seriktestik jónindegi úsh jaqty komıssııalardyń eńbek daýlaryn boldyrmaýǵa qatysty jumysy mardymsyz. Tek qaǵaz júzinde ǵana júrgiziledi deýge bolady.
Úkimet jumys berýshiler jáne jumysshylar uıymdarymen birlesip, úsh jaqty komıssııalar qyzmetiniń tıimdiligin arttyrý úshin pármendi sharalar qabyldaýy kerek.
О́ńirlerde úsh jaqty komıssııalardy ákimderdiń ózderi basqarýǵa tıis. Týyndaıtyn máselelerdi aldyn ala boljap, eńbek ujymdarymen jáne jumys berýshilermen ashyq áńgimelesken jón.
Taǵy da qaıtalap aıtamyn, bizdiń basty mindetimiz – halyqtyń ál-aýqatyn arttyrý.
Úkimetke azamattardyń tabysyn arttyrý úshin usynystar ázirleýdi tapsyramyn. Bul – ońaı jumys emes. О́ıtkeni, jumysshylardyń, jumys berýshilerdiń múddeleri jáne bıýdjettiń múmkindigi arasyndaǵy teńgerimdi tabý óte mańyzdy. Jurttyń kútip otyrǵany da – osy. Qazaqstan halqyna Joldaýymda bul baǵyttaǵy naqty sharalar jóninde aıtýym kerek.
PIаTOE. Podderjka stabılnogo rosta ekonomıkı.
Posle ojıdaemogo snıjenııa delovoı aktıvnostı v 2020 godý v pervoı polovıne etogo goda malyı ı srednıı bıznes demonstrırýet rost.
Kolıchestvo deıstvýıýshıh sýbektov MSB vyroslo pochtı na 3 %. No, nesmotrıa na obsherespýblıkanskıı rost, v rıade regıonov ıh kolıchestvo snızılos. Sokrashenıe nablıýdaetsıa v Shymkente, Severo-Kazahstanskoı ı Týrkestanskoı oblastıah. Akımam vajno vzıat pod lıchnyı kontrol podderjký ı razvıtıe malogo ı srednego bıznesa v svoıh regıonah.
V perıod pandemıı podderjka otechestvennyh proızvodıteleı ıavlıaetsıa odnoı ız glavnyh antıkrızısnyh mer.
Akımy ne raz dokladyvalı o dostıjenıı ýstanovlennyh pokazateleı po mestnomý soderjanııý. Odnako proverka dostovernostı etıh dannyh, provedennaıa po moemý porýchenııý, pokazala gorazdo menee radýjnýıý kartıný.
Vo-pervyh, vyıavlen nızkıı ýroven mestnogo soderjanııa v zakýpkah gosýdarstvennyh organov. Prı ývelıchenıı obema zakýpa na 1,7 trıllıona tenge dolıa otechestvennyh tovarov, rabot ı ýslýg snızılas na 0,2 %, sostavıv 41,4 %.
Vo-vtoryh, akımaty regıonov prodoljaıýt predostavlıat zavyshennye dannye. Moe porýchenıe po obespechenııý mestnogo soderjanııa ne vypolnıaetsıa.
V ramkah borby s krızısom rashodýıýtsıa dengı bıýdjeta ı Nasıonalnogo fonda. Eto neobhodımoe reshenıe. Podcherkıvaıý, neobhodımoe reshenıe.
No odno ız klıýchevyh ýslovıı – pereraspredelenıe etıh sredstv vnýtrı nasıonalnoı ekonomıkı. Poka eto dostıgaetsıa daleko ne v polnoı mere. V ramkah Dorojnoı karty zanıatostı dolıa mestnogo soderjanııa sostavıla 71,7 % prı zaıavlennyh akımatamı 92,6 %.
Porýchaıý Pravıtelstvý do 1 avgýsta razobratsıa v sıtýasıı ı nakazat otvetstvennyh lıs. Pravıtelstvo doljno obespechıt kachestvennyı monıtorıng dostıjenııa planovyh pokazateleı po mestnomý soderjanııý v etom godý.
ShESTOE. Vopros bıýdjetnoı effektıvnostı.
Sledýet povysıt kachestvo ýpravlenııa vneshnım ı vnýtrennım dolgom strany. Eto vopros dolgosrochnoı stabılnostı gosýdarstvennogo bıýdjeta ı nashıh bıýdjetnyh vozmojnosteı v býdýshem.
V predstoıashıe 25 let ojıdaetsıa pochtı shestıkratnyı rost rashodov na vypolnenıe prınıatyh ı planırýemyh obıazatelstv gosýdarstva.
K 2025 godý prognozırýetsıa povyshenıe dolı vneshnego dolga v strýktýre pravıtelstvennogo dolga s 21 % do 49 %.
Prı etom bolshaıa chast vneshnıh zaımov nomınırovana v ınostrannoı valıýte. Kvazıgosýdarstvennyı sektor takje ımeet znachıtelnýıý dolgovýıý nagrýzký. V to je vremıa edınogo dokýmenta po podhodam k ýpravlenııý gosýdarstvennym dolgom ý nas net. Slovom, est nad chem zadýmatsıa.
Pravıtelstvý predstoıt razrabotat Konsepsııý po ýpravlenııý gosýdarstvennym ı kvazıgosýdarstvennym dolgom.
Segodnıa Nasıonalnyı fond pereshel ız rejıma nakoplenııa v rejım potreblenııa. Ejegodno rastet obem transferta ız Nasfonda v respýblıkanskıı bıýdjet. V 2020 godý on sostavıl 40 % k dohodý bıýdjeta. V tekýshem godý etot pokazatel býdet raven 36 %.
Obemy gosýdarstvennyh obıazatelstv rastýt – v perıod krızısa eto neızbejno. V srednesrochnoı perspektıve trebýıýtsıa ıstochnıkı nesyrevyh dohodov. Na segodnıa eksportnye tamojennye poshlıny ýstanovleny tolko na neft ı nefteprodýkty. Senovaıa konıýnktýra na rıad drýgıh syrevyh ı promejýtochnyh tovarov ýlýchshılas.
Pravıtelstvý porýchaetsıa proanalızırovat vozmojnost rasshırenııa perechnıa tovarov, k kotorym mogýt prımenıatsıa eksportnye tamojennye poshlıny.
Eto moglo by stımýlırovat postavkı na vnýtrennıı rynok, to est pomoch reshıt vopros sen na stroıtelnye materıaly, a takje vopros zagrýzkı pererabatyvaıýsheı promyshlennostı dostýpnym syrem.
Podgotovte predlojenııa ı raschety, zatem býdet prınıato vzveshennoe reshenıe.
SEDMOE. Povyshenıe tranzıtnogo potensıala strany.
Kazahstan ımeet ogromnyı tranzıtnyı potensıal. Klıýchevym vıdom perevozok ıavlıaıýtsıa jeleznye dorogı. Grýzovye poezda zanımaıýt svyshe 90 % v grýzooborote.
Osnovnoı vektor tranzıta prıhodıtsıa na marshrýt Kıtaı-Evropa-Kıtaı. Obem perevozok ývelıchılsıa na 67 % za god. Eto klıýchevoe napravlenıe, ı nam neobhodımo sformırovat maksımalno ýdobnýıý, «besshovnýıý» sredý dlıa tranzıta.
V to je vremıa ımeıýtsıa fakty ostanovkı tranzıtnyh poezdov dlıa dosmotra na neadekvatno dlıtelnyı srok. Prostoı dostıgaet 10 sýtok.
Strogıı tamojennyı kontrol, bezýslovno, nýjen, no sledýet ıspolzovat bolee effektıvnye ı sovremennye formy. Porýchaıý Pravıtelstvý rassmotret vopros formırovanııa tak nazyvaemogo «zelenogo korıdora» dlıa tranzıtnyh grýzov.
Dlıa narashıvanııa fızıcheskoı propýsknoı sposobnostı predstoıt rasshıt konkretnye «ýzkıe» mesta, «býtylochnye gorlyshkı». V etoı svıazı trebýetsıa povyshenıe propýsknoı sposobnostı ı elektrıfıkasııa jeleznodorojnogo ýchastka Dostyk-Moıynty.
Dlıa razvıtııa Iýjnogo korıdora Transazıatskoı jeleznoı magıstralı predstoıt postroıt novýıý lınııý Darbaza-Maktaaral mejdý Kazahstanom ı Ýzbekıstanom. Eto vajneıshıı ıntegrasıonnyı proekt.
Dannye ınısıatıvy obsýjdaıýtsıa na protıajenıı neskolkıh let. Reshenıe nýjno prınımat seıchas, eslı my hotım ostavatsıa konkýrentosposobnymı na regıonalnom ýrovne.
Pravıtelstvý ı Fondý «Samrýk-Kazyna» sledýet prıstýpıt k realızasıı dannyh proektov.
Teper o kachestve avtomobılnyh dorog. Etot faktor ıgraet klıýchevýıý rol v povyshenıı transportnogo potensıala strany. Prı etom kachestvo remonta dorog po-prejnemý vyzyvaet spravedlıvye narekanııa. Eto osobenno aktýalno v otnoshenıı platnyh dorog. Nedavnıe protesty «dalnoboıshıkov» ı perevozchıkov tomý podtverjdenıe.
Vvedenıe platnyh dorog — eto pravılnoe reshenıe, sootvetstvýıýshee obshemırovoı praktıke. Stroıt dorogı tolko za schet bıýdjeta v takoı ogromnoı strane nevozmojno. Krome togo, Kazahstan doljen zarabatyvat na tranzıte.
No dlıa etogo vajno obespechıt vysokoe kachestvo takıh dorog ı otlıchnyı prıdorojnyı servıs. Bıznes ı grajdane doljny ponımat ı, chto nazyvaetsıa, «chývstvovat» novoe kachestvo dorojnoı ınfrastrýktýry.
Proshý Pravıtelstvo derjat dannyı vopros na osobom kontrole.
Dalee. Segodnıa ývelıchıvaıýtsıa jaloby bıznesa na neobhodımost peresmotra ýtılızasıonnogo sbora na avtomobılı, v pervýıý ochered, na sedelnye tıagachı.
Ýtılızasıonnyı sbor za odın tıagach v srednem sostavlıaet 1,6 mıllıona tenge. Dlıa grýzoperevozchıkov ýtılızasıonnyı sbor predstavlıaet sýshestvennýıý nagrýzký, kotoraıa negatıvno vlııaet na obnovlenıe avtoparka.
V Kazahstane na mejdýnarodnyh perevozkah grýzov zadeıstvovano 7,6 tysıachı sedelnyh tıagacheı. V Rossıı na mejdýnarodnyh perevozkah – 34 tysıachı, v Belarýsı – 15 tysıach, v Ýzbekıstane – 8 tysıach.
Otechestvennye predprııatııa terıaıýt pozısıı na rynke. My proıgryvaem borbý svoım sosedıam. S 2017 goda dolıa otechestvennyh perevozchıkov na rynke mejdýnarodnyh avtomobılnyh perevozok sokratılas bolee chem v poltora raza.
Poetomý Pravıtelstvý sledýet podgotovıt predlojenııa po sovershenstvovanııý gosýdarstvennoı polıtıkı v dannoı sfere, v tom chısle po voprosam ýtılızasıonnogo sbora.
VOSMOE. Razvıtıe energetıcheskogo kompleksa.
Nedavno my otdelno rassmotrelı shırokıı spektr voprosov po razvıtııý energokompleksa strany.
Segodnıa ıa hochý tochechno ostanovıtsıa na rıade klıýchevyh proektov. Na tekýshıı moment proızvodstvo elektroenergıı poka eshe prevyshaet ee potreblenıe.
Odnako po mere razvıtııa promyshlennostı ı rosta naselenııa, potreblenıe energıı býdet rastı. Osobenno eto kasaetsıa vosmımıllıonnogo ıýga strany.
V etoı svıazı skoreıshıı vvod manevrennyh moshnosteı v Iýjnom regıone ıavlıaetsıa nasýshnoı neobhodımostıý.
V perıod s 2022 po 2025 gody neobhodımo realızovat chetyre proekta po stroıtelstvý parogazovyh ýstanovok obsheı moshnostıý ne menee 1500 megavatt v Shymkente, Kyzylorde, Taldykorgane, a takje v Týrkestanskoı oblastı.
Porýchaıý Pravıtelstvý ı Fondý «Samrýk-Kazyna» v kratchaıshıe srokı opredelıt ıh stoımost, ıstochnıkı fınansırovanııa ı prıstýpıt k realızasıı dannyh proektov.
Obrashaıý vnımanıe na vajnyı vopros razvıtııa energokomleksa ı zashıty okrýjaıýsheı sredy goroda Almaty.
Iа daval porýchenıe Pravıtelstvý sovmestno s Fondom «Samrýk-Kazyna» okonchatelno opredelıtsıa so stoımostıý ı tehnıcheskım reshenıem modernızasıı ı perevoda na gaz TES-2.
Pravıtelstvom ı Fondom predlagaetsıa stroıtelstvo novoı parogazovoı ýstanovkı vzamen ranee predlagavsheısıa modernızasıı ýgolnoı elektrostansıı. Srok ıspolnenııa proekta do 2026 goda.
V prınsıpe podderjıvaıý dannoe predlojenıe ı porýchaıý prıstýpıt k realızasıı proekta. Pervyı etap doljen byt zavershen v 2023 godý.
Dlıa polnoı obespechennostı gorıýche-smazochnymı materıalamı v 2018 godý zavershena modernızasııa treh neftepererabatyvaıýshıh zavodov. Zdes ý nas bolshaıa problema. Potracheno bolee 2 trıllıonov tenge.
V kachestve odnogo ız rezýltatov ojıdalos, chto srokı ejegodnogo remonta sokratıatsıa s 45 do 20 dneı, a polnaıa ostanovka zavoda býdet osýshestvlıatsıa raz v trı goda. No kolıchestvo remontov, srokı provedenııa ı kolıchestvo avarıınyh ostanovok ne snızılıs.
Kak sledstvıe voznıkaet defısıt ı rezkıı rost sen na gorıýche-smazochnye materıaly. S nachala goda seny na toplıvo vyroslı ýje na 13 %. V ıýjnyh regıonah vynýjdeny otpýskat GSM po talonam. Prı etom vse trı NPZ chastıchno ılı polnostıý gosýdarstvennye.
Mınısterstvo energetıkı ı Fond «Samrýk-Kazyna», v chastnostı «Kazmýnaıgaz», doljny bylı jestko kontrolırovat sıtýasııý.
Poetomý vam porýchaetsıa reshıt vopros ývelıchenııa mejremontnyh ıntervalov NPZ ı sozdanııa dempferov dlıa snıjenııa kolebanııa sen. Pravıtelstvý porýchaetsıa sovmestno s «Samrýk-Kazyna» prınıat mery po nakazanııý vınovnyh v sıtýasıı s neplanovoı ostanovkoı Atyraýskogo NPZ. Zdes voobshe polnyı neporıadok.
V rabote kazahstanskıh NPZ ochen mnogo «seryh shem», svıazannyh s otmyvanıem sredstv. Agentstvo fınansovogo monıtorınga, Schetnyı komıtet doljny prıstýpıt k rabote ı dolojıt o ee rezýltatah v pervoı dekade sentıabrıa.
Kelesi másele.
Qazir el ekonomıkasyndaǵy gaz salasynyń róli óte mańyzdy. Jaqynda osy taqyryp boıynsha arnaıy keńes ótkizdik, negizgi baǵyttardy aıqyndadyq.
Elimizdiń gaz tasymaldaý júıesin jańǵyrtý – basty mindettiń biri.
Úkimet jáne «Samuryq-Qazyna» qory tıisti usynystardy ázirledi. Oǵan qoldaý kórsetýge daıynmyn.
Mańǵystaý jáne Atyraý óńirleriniń gazǵa degen suranysy artyp keledi. Osyǵan oraı, «Mańǵystaý oblysynyń gaz tasymaldaý júıesin qaıta qurý» jáne «Maqat – Soltústik Kavkaz» magıstraldy gaz qubyrynyń Lýpıng qurylysy» jobalaryn bastaýdy tapsyramyn.
V zaklıýchenıe o kachestve raboty gosapparata. Gosslýjashıe doljny mobılızovatsıa v etot krıtıcheskıı dlıa nashego gosýdarstva moment.
Vam sledýet proıavlıat ınısıatıvý, ıspolnıtelnost ı ýmenıe, jelanıe prınımat stol neobhodımye operatıvnye reshenııa. Bezynısıatıvnye, ravnodýshnye chınovnıkı nam ne nýjny – ot takogo ballasta sledýet ızbavlıatsıa.
Pravoohranıtelnye organy obıazany proıavlıat bdıtelnost, operatıvnost, obektıvnost v otnoshenıı korrýpsıonnyh proıavlenıı v rabote gosapparata, realno vınovnyh prıvlekat k otvetstvennostı soglasno zakoný.
Sledýet obratıt osoboe vnımanıe na goszakýpkı, tak kak eta sfera po-prejnemý ıavlıaetsıa neprozrachnoı.
Takogo je vnımanııa zaslýjıvaıýt zloýpotreblenııa prı dorojnom ı drýgıh vıdah stroıtelstva, osobenno zatragıvaıýshıe krýpnye ı srednıe ınfrastrýktýrnye proekty.
Slovom, sıstemnaıa ı posledovatelnaıa borba s korrýpsıeı doljna ostavatsıa nashım neızmennym prıorıtetom.
Gosýdarstvennyı apparat doljen byt sobran ı naselen na rezýltat. Polagaıý, chto zadachı vsem ıasny. Býdem prodoljat rabotat.
