Oblystyq jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń basshysy Azamat Mámbetovtiń málimetine súıensek, jyl basynan beri jumyspen qamtý ortalyqtaryna 16 716 adam júgingen. Árıne, munyń bári – «eki qolǵa – bir kúrek» izdegen jumyssyz jandar. Atalǵan basqarma mamandary jumyssyzdardyń bárin bolmaǵanmen, 88 paıyzyn jumyspen qamtýdyń jolyn tapty.
– Nətıjeli jumyspen qamtýdy jəne jappaı kəsipkerlikti damytýdyń 2017-2021 jyldarǵa arnalǵan «Eńbek» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda arnaıy ortalyqqa habarlasqandar jumysqa ornalasýǵa, qosymsha mamandyq alýǵa, kəsip ashýǵa múmkindik alady. Bıyl atalǵan baǵdarlamany iske asyrý úshin 3 mlrd 927 mln teńge bólindi. Jyl sońyna deıin baǵdarlamada kózdelgen nysanaly sharalarǵa 22 695 adamdy tartý josparlandy. Alǵashqy jartyjyldyqta baǵdarlamaǵa 16 783 adam tartylyp, 1 902,2 mln teńge ıgerildi. Máselen, 9 092 adam turaqty jumys tapty. 362 adam əleýmettik jumys oryndaryna, 313 jas túlek «Jastar praktıkasyna» ornalasty. Al 4 823 adam qoǵamdyq jumystarǵa, 950 adam qysqa merzimdi oqý kýrstaryna jiberildi. Onyń ishinde 267 adam osyndaı kýrstarda «Teńizshevroıl» JShS-niń qarjylandyrýymen oqydy, – deıdi Azamat Mámbetov.
Árıne, qysqa merzimdi kýrstarda oqyǵandar belgili bir mamandyqtyń qyr-syryn meńgerýge mashyqtanatyny daýsyz. Sondaı jandardyń arasynda ásirese, aspaz, shashtaraz, dənekerleýshi, gaz operatory, turba qurastyrýshy, aǵash saty qurastyrýshy, manıkıýr sheberi, elektromonter sekildi mamandyqtardy ıgerýge beıimdelgeni kóp. Buǵan qosa, qurylys salasyndaǵy, tamaqtandyrýdy uıymdastyrý jáne basqa da suranysqa ıe mamandyqtardy kásibine aınaldyrýdy kózdegender bar.
Teginde qazir qol qýsyryp otyratyn zaman emes. Onyń ústine memleket tarapynan jumyssyzdardy qoldaýǵa baǵyttalǵan baǵdarlama kóp. Sonyń biri – «Bastaý-bıznes» jobasy. Dál osy baǵdarlamadaǵy basty basymdyqtyń birine jumyssyz jandardy kəsipkerlik negizine tegin oqytyp, 6 paıyzdyq nesıege ıe bolýyna yqpal etý jatady. Sondaı-aq yntaly jandarǵa 200 aılyq eseptik kórsetkish – 583 400 teńge qaıtarymsyz grant beriledi. Mundaı múmkindik qolynan is keletinderdiń bárin yntalandyratyny anyq. Sonyń dálelindeı, 1 myńǵa jýyq adam qaıtarymsyz grantqa ıe bolǵan. Sóıtip, olar shashtaraz, naýbaıhana, kondıterlik ónimder men tigin, qyzmet kórsetý sheberhanalaryn ashqan. Tipti mal, qus sharýashylyqtaryn damytý úshin tehnologııalyq jabdyqtar men eńbek quraldaryn satyp alǵandar bar. Osylaısha, erinbegen janǵa tabysyn eseleýine múmkindik jasaldy.
Qoǵamdaǵy zamanaýı úrdister «Eńbek» baǵdarlamasyna da ózgerister men tolyqtyrýlar engizýge májbúr etip otyr. Biraq budan ásirese jastardyń utary daýsyz. О́ıtkeni jumyssyzdardyń eńbekke ornalasýyna yqpal etetin baǵdarlamada ásirese, jas býynnyń bəsekege qabilettiligin arttyryp, qajetti eńbek daǵdylaryn beretin, bastapqy jumys ornyna beıimdeıtin jańashyldyq basymdyqqa ıe boldy. Máselen, bıyl «Alǵashqy jumys orny» jobasy engizildi. Mundaǵy talapqa sáıkes jumyssyz jastardyń jasy 29-dan aspaǵan, jumys təjirıbesi qalyptaspaǵan bolsa ǵana NEET sanatyna kiredi. Osyndaı jas túlekti jumys berýshi keminde 2 jyl merzimge turaqty jumysqa qabyldaıdy. Al halyqty jumyspen qamtý ortalyǵy jumys berýshige birinshi jyldyń eńbekaqysy úshin sýbsıdııa bóledi. Bul joba qatysýshyǵa 20 aılyq eseptik kórsetkish mólsherinde 58 340 teńge jalaqy tólenedi.
Sonymen birge, byltyrdan beri pandemııaǵa baılanysty jumyspen qamtý jəne jumyssyzdyq deńgeıiniń ósýine jol bermeý maqsatynda «Jumyspen qamtý» jol kartasy iske asyryla bastady. Osyǵan oraı ótken jyly 64 nysanda úzdiksiz jumys júrip, 7 myńnan astam adam jumysqa ornalasty. Al bıyl jeti ınfraqurylymdyq jobany júzege asyrý úshin 4,2 mlrd teńge bólinipti. Bul jobalarda 272 jumys ornyn ashý josparlanǵan.
Degenmen, ataýly áleýmettik kómek alýshylar sanatyna kiretinder de azaıǵan joq. Buǵan bıylǵy 1 shildede 1 349 otbasydan 7 335 adamǵa 289,4 mln teńge ataýly áleýmettik kómek taǵaıyndalǵany dálel bola alady. Oblystyq jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń basshysy Azamat Mámbetovtiń málimetinshe, 1 110 otbasydaǵy 6 287 adamǵa shartty aqshalaı kómek, 239 otbasynyń 1 048 adamyna shartsyz aqshalaı kómek alatyn boldy.
– Ataýly áleýmettik kómektiń shartty aqshalaı kómek túrin alýshylardyń ishinde eńbekke qabilettileriniń sany
2 051 adamdy quraıdy. Onyń ishinde 103 táýelsiz qyzmetker, ortalyqqa kelgen kezde jumysy bolǵany – 1 034, jumyspen qamtý ortalyǵynda jumyssyz retinde tirkelgender – 290, bala kútimindegiler – 624. Jumyssyz retinde tirkelgen 290 adamnyń 85,9 paıyzy jumyspen qamtý sharalaryna tartyldy. Atap aıtqanda, 24 adam turaqty jumysqa, 213-i qoǵamdyq jumysqa, tórteýi kásibı qaıta daıarlaý kýrsyna jiberildi, – deıdi Azamat Mámbetov.
Atyraý oblysy
