ULTTYQ TUZDYQTYŃ EREKShELIKTERI

Qazaqstan nary­ǵyn­da­ǵy tamaq ónimi túbe­geı­li ózgerdi – alǵash ret “3 jelanııa” mar­kasy ónim­der­diń jańa je­lisin–hosh ıisti jáne qa­nyqqan daıyn tuzdyqtardy shy­ǵa­rý­da. Sóldi káýap, qabyǵy qytyrlaǵan taýyq eti, hosh ıisti ıtalıan pastasy, irim­shik molynan quıylǵan pıs­sa, folgaǵa oralyp pi­si­rilgen balyq – bir ǵana sý­retteýden-aq tábetińiz ashy­­lady. Eger kúndelikti ta­ǵamdardyń árbirine dám­de­ýishter, dámqosarlar, kók­ó­­nister ári askók qo­syl­ǵan jaqsy kóretin tuz­dyq qu­ıyl­ǵanyn elesteter bolsaq, kez kelgen tamaq tal­ǵa­ǵysh­tyń “aýzynan sýy aǵady”. Erekshe tuzdyq ázir­leýg­e kóptegen qa­zaq­stan­dyq­­tardyń ýaqyty da, kúsh­­teri de jetpeıdi. Kó­ńilińiz qa­lap turǵan tań­daýly as kún saıyn arman bolyp qala beredi. “Tuzdyq ázirleý – úl­ken ǵylym ári óner”, - deı­di árbir aspaz. Bul or­yn­dy aıtylǵan sóz. Tek jańa pis­ken ári sapaly ónim, dám­deý­ishter men dám be­retin qos­palar, askók jáne kók­ón­ister qajet. Son­daı-aq, bar­maǵynan bal ta­mǵan qol­dar men teh­no­logtardyń qııa­ly kerek. Deıtur­ǵan­men, barlyq elementterdiń dámi men paıdasyn saqtap qalatyn zamanaýı jab­dyq­tar­dyń kómegin paıdalanbaý múmkin emes. Osy ýaqytqa deıin respýblıkamyzdyń esh­bir óndirýshisi osynyń bar­lyǵyn tutynýshynyń paı­dasy úshin qoldanǵan emes. Biz súısinip jeıtin “3 je­lanııa” maıonezderi men ketchýptaryn óndirýshi – “Evrazıan Fýds Ko­r­po­reıshn” (“EFK”) kom­pa­nııasy ǵana osy qateliktiń ornyn toltyra bildi. “EFK” zaýyty shetelden áke­lingen eń jańa jabd­yq­tar­men jabdyqtalǵan, bar­lyq óndiristik úderister halyqaralyq sapa jáne ISO (HACCP) ónim qaýipsizdigi standartyna sáıkes keledi, al “3 jelanııa” ónimderi kon­servanttar men emýl­ga­tor­lar basym zamanda Halal jáne EKO standarty bo­ıyn­sha sertıfıkattalǵan. Bizdiń dúkenderge uzaq joldan keletin shetel tuz­dyqta­rynyń dáýiri aıaqtal­dy. Qazaqstandyq satyp alý­shylar óndirýshi-zaýyttan ti­keleı ákelinetin jańa ónim­­di paıdalanyp, “3 je­lanııa” tuzdyǵynyń tek dám­di ǵana emes, ári paıdaly eke­nine senimdi bola alady. Tuz­dyq et, kókónis, salat jáne basqa da tańdaýly tamaqtardyń bar­lyǵyna úılesimdi dám beredi. Bas qosyp bastańǵyǵa shyq­qanda nemese úıde, ká­ýap jáne basqa da et taǵam­da­ryn daıyndaǵanda “3 je­la­nııa - K shashlyký” tuz­dy­ǵy kómekke keledi. Qyzanaq, pııaz, korıandr, askók, paprıka, burysh jáne sa­rym­saq teńdessiz dám berip, siz­diń qajetińizge jaraıdy. Kez kelgen aspaz dál osyn­daı úılesimniń meıli ol ká­ýap bolsyn, qaqtama taýyq nemese barbekıý-et bolsyn et taǵamdarynyń barlyǵyna da til úıirer dám bererine sózsiz keliseri anyq. Endi qazaqstandyq úı bıkeler men aspazdar ıta­lıan ashanasyn una­ta­tyn­dardy ońaılyqpen-aq ba­ǵyn­dyra alady. “3 jelanııa - K spagettı” jáne “3 je­lanııa - Syrnyı s ches­nokom” tuz­dy­ǵy kez kelgen ıtalıan ta­ǵa­myna qosymsha erekshe dám beredi. Italıan­dyqtar jaqsy tuz­dyqtar men erekshe ara­las­qan dámderdiń parqyn jaqsy biledi, sol sebepti olar “3 jelanııa – K spa­gettı” ora­ýy­shyndaǵy qara órik hosh ıisiniń kó­k­ónis­termen, dámdeýishtermen jáne hosh ıisti shóptermen qan­daı sheberlikpen úıles­ke­nine tań qalady. Al eki eń ta­nymal Parmezan jáne Ched­der irimshikteriniń sa­rym­saq jáne hosh ıisti shóp­ter qo­syl­ǵan bir soýs­tyń qu­ra­mynda sheberlikpen ara­las­tyrylǵanyn kórgen árbir aspaz qyzyqpaı qoımas. “3 jelanııa - Ches­noch­nyı” tuzdyǵy balyq, brı­zol qýyrylǵan baklajan ta­ǵam­dary taby­ný­shy­la­ry­nyń kóńilinen shyǵary sóz­siz. Pııaz jáne sa­rymsaq tilim­deri, roz­ma­rın, askók tımıan qo­syl­ǵan tatymdy tuzdyq balyq jáne kókónis taǵam­da­ry­nyń jańa qyryn ashady. Slavıan ashanasyn una­ta­tyndarǵa “3 jelanııa - Grıbnoı” dámdi tuzdy­ǵyn­syz elestetý múmkin emes. Qozyquıryq pen pııaz ti­lim­deri hosh ıisti qara buryshpen úılestirilgen tuzdyq sizge naǵyz lázzat beredi. “Grıbnoı” tuzdy­ǵyn túshpara jáne va­re­nık, quımaq jáne golýbsy taǵam­daryna qosýǵa bolady. Qazaqstandyq tuz­dyq­tardan árbir adam ózine qa­jet­tisin taba alady, tek ashanadaǵy qııalyńyzǵa shek qoımańyz. Kún saıyn das­tar­qanyńyzdyń mol ári alýan túrli bolýyn qa­laı­syz ba? – Bul op-ońaı! Taǵam­­men birge kez kelgen “3 jela­nııa” tuz­dyǵyn us­yn­­sa­ńyz bolǵany.