Sondyqtan qyzmet kórsetý salasyndaǵy otandyq kompanııalar álemdik naryqtarǵa shyǵýy kerek. Sonda ǵana naryqtaǵy bos keńistikke týyńdy tigip, básekelestikke umtylýǵa bolady. О́kinishke qaraı, bul baǵytta túren salyp júrgen qazaqstandyq kompanııalar asa kóp te emes. Ázirshe aýyz toltyryp aıtarymyz AAEngineering Group kompanııasy ǵana.
Iá, ınjenerlik, jabdyqtaý jáne qurylys jumystaryn qatar atqaratyn otandyq EPC-merdiger – AAEngineering Group JShS shetel naryǵyna shyǵyp otyr. Alaıda bul ońaı sharýa bolǵan joq. Ol úshin tıisti deńgeıde qoldaý sharalary kórsetildi. Seriktestik Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq naryǵyndaǵy qurylys qyzmetteri salasyndaǵy bos keńistikten oryn alýǵa umtyldy. Nátıjesiz emes. Iri óndiristik nysandardy bastan-aıaq jobalap, qurylysymen aınalysatyn otandyq jetekshi ınjınırıngtik jáne qurylys kompanııasy Qyrǵyzstandaǵy «Djerýı» ken ornynda Talas altyn keni kombınatyn salýǵa tapsyrys qabyldady. Bul – Qazaqstan, Qyrǵyzstan jáne Reseı memleketteriniń halyqaralyq jobasy.
Kompanııa halyqaralyq tapsyrysty oryndaýǵa 2018 jyly kiristi. Bıyl tolyq aıaqtamaq. Jobany júzege asyrý sheńberinde qýattylyǵy jylyna 1,3 mln tonna ken óndiretin zamanaýı altyn óndirý fabrıkasy, ilespe ınfraqurylym, sondaı-aq qaldyq sharýashylyǵy salyndy. AAEngineering Group kompanııasynyń qarjy dırektory Ýálıhan Atageldıevtiń habarlaýynsha, joba taý-ken metallýrgııa nysandaryn jobalaý jáne salý salasyndaǵy álemdik úzdik tájirıbelerge tolyq sáıkes keledi. EPC-merdiger qurylys prosesinde jańa tehnologııalyq sheshimderdi, sondaı-aq ESG jáne Qyrǵyz Respýblıkasy zańnamasynyń talaptaryna jaýap beretin ekologııalyq qaýipsizdik jáne qorshaǵan ortany qorǵaý qaǵıdattaryn engizýge erekshe nazar aýdarǵan.
– Joba tehnıkalyq turǵydan alǵanda kúrdeli. Sondyqtan jyldar boıy jınaqtalǵan tájirıbe men bilimdi ushtastyrýǵa týra keldi. Jalpy, ár jobanyń júzege asyrylý strategııasy ártúrli bolady. Táýekelderi de bir-birine uqsamaıdy. Jobanyń tehnıkalyq quramdas bóliginen bólek, áleýmettik, ekologııalyq aspektiler men elder arasyndaǵy táýekelderdi elemeýge, eskermeýge bolmaıdy. Máselen, 2020 jyldyń qazan aıynda «Djerýı» jobasy 97 paıyzǵa aıaqtalyp, iske qosý-jóndeý jumystary bastalǵan kezde Qyrǵyzstan aýmaǵynda jobany tapsyrý merzimin májbúrli túrde buzýǵa qaýip tóndiretin fors-majorlyq jaǵdaılar týyndady. Alaıda ınvestor men merdiger kompanııanyń birlesken kúsh-jigeriniń nátıjesinde fabrıkany qalpyna keltirý jumystary qysqa merzimde aıaqtaldy. Sóıtip osy jyldyń 21 aqpanynda fabrıka alǵashqy altyn quımany óndirdi, – deıdi Ý.Atageldıev.
Taýdaǵy qıyndyqtarǵa, pandemııa men prosess kezinde týyndaıtyn túrli jaǵdaılarǵa qaramastan, AAEngineering Group FIDIC halyqaralyq standartyna sáıkes jobany tabysty aıaqtady. Bul kompanııanyń 12-shi jobasy edi. Osy oraıda «Djerýı» jobasy Qazaqstan damý bankiniń tikeleı qoldaýymen júzege asyrylǵanyn bóle-jara atap ótýge tıispiz.
– Kommersııalyq bankter Qyrǵyzstandaǵy elaralyq ári saıası táýekeli joǵary jobany qarjylandyrýǵa qulyq tanytpady. Tek Qazaqstan damý banki qoldaý bildirdi. Álbette atalǵan qarjy ınstıtýtynyń negizgi maqsatynyń biri – Qazaqstannyń shıkizattyq emes sektoryn jáne eksporttyq áleýetin damytý ekeni anyq. Biz olardyń qoldaýynsyz mundaı iri jobany iske asyrýda jetekshi ınjınırıngtik jáne qurylys kompanııalarymen básekelese almas edik, – deıdi Ý.Atageldıev.
Táýekeldiń joǵary ekenin bile tura, otandyq eksporttyq qyzmettiń bolashaǵyna úmit artqan Qazaqstannyń damý banki AAEngineering Group kompanııasyna 3 jylǵa 37,7 mln dollar kepildik berdi. Atap óterligi, mundaı iri joba qarjy ınstıtýty úshin qanatqaqty joba boldy. Qazaqstannyń damý banki alǵash ret eksporttyq qyzmetke qatysty bank kepildigi quralyn paıdalandy.
– Altyn óndirý salasyndaǵy otandyq kásiporyndardyń tájirıbesi mol. Qazaqstan altynnyń barlanǵan qory boıynsha álemdegi 15 eldiń qataryna kiredi. Budan bólek jyldan-jylǵa jańa ken oryndaryn barlaý jáne el ishinde baǵaly metall óndirýdi ulǵaıtý jumystary qarqyn alýda. Sheteldik tapsyrys berýshiniń otandyq kompanııany altyn shyǵarý fabrıkasynyń qurylysyn júrgizetin bas merdiger retinde tańdaýy – osynyń aıǵaǵy. Bank óz quzyreti aıasynda alǵash ret qyzmetter eksportyn júzege asyratyn otandyq kompanııaǵa banktik kepildik berdi. Qyzmetter eksporty pandemııanyń beleń alǵan kezeńinde, jetkizýdiń logıstıkalyq tizbekteri buzylyp, tolyq oqshaýlaý rejimderi engizilgen kezde júzege asyrylǵanyn atap ótý kerek. Qıyn sharttarǵa qaramastan, qazaqstandyq kompanııa mindettemeni oıdaǵydaı oryndady, – deıdi «Qazaqstan damý banki» AQ klıenttermen jumys júrgizý dıreksııasynyń aǵa bankıri Vladımır Lı.
Osylaısha, qazaqstandyq ınjınırıngtik kompanııa «Djerýı» jobasyn sátti aıaqtap, baǵa jetpes tájirıbe jınady. Kompanııa álemdik naryqtan áli de bos keńistikter izdeýdi jalǵastyrýda. Búginde seriktestik Qyrǵyzstan aýmaǵynda «Jamǵyr» ken ornynda altyn óndirý fabrıkasyn salý jobasyn iske asyrýda. Reseı Federasııasy men О́zbekstannyń iri jobalary da pysyqtalyp jatqan kórinedi.