MEMLEKET SALYMShYLAR MÚDDESIMEN SANASADY

Sáýir aıynyń basynda bankrot­tyq ahýalyn bastap keshken Valıýt-Tranzıt bank salymshylaryna tólen­begen kepildi qaıtarymdar 302,8 mln. teńgeni qurady. Munyń sebebi ádetten tys – salymshylar bul aq­sha­lardy alýǵa asa talpynyp ta otyr­ǵan joq. Qazaqstannyń depozıt­terge kepildik berý qorynyń máli­met­terine júginsek, ázirge óz jınaqtaýlaryn 204 086 salymshy talap etpegen kórinedi. Bul ahýal Depozıtterge kepildik berý qory kepildi ótemdi tóleýge endi ǵana kirisken 2006 jyldyń jeltoq­sany men 2007 jylǵy naýryzdyń basyndaǵy kezdegiden múldem ózgeshe. Ol kezde adamdar óz depozıtterin ýaıymdap ábigerge túsip, aqshalaryn qaıtaryp alý úshin kezekterde turdy. 2007 jyldyń naýryzynda, naqty­laı tólemder bastalǵan mezettegi alǵashqy aıda Depozıtterge kepildik berý qory salymshylarǵa 10 mlrd. teńge tóledi. Bul salymshylar aldyndaǵy mindettemeniń shamamen 70 paıyzy edi. Kepildi ótemdi tóleýge oraı qor mindetterine aınalǵan bank depozıti ıeleriniń jalpy sany – 267 291, talaptyń bastapqy jalpy somasy  14 171,9 mln. teńge bolatyn. Búgingi kúnge 13 mlrd. teńgeden asta­my nemese salymshylar aldyndaǵy qor mindettemesi jalpy somasynyń 98 paıyzy tólengen. – Keıbir salymshylardyń elden tysqary jerlerde júrgeni aıǵaq. Basqalaryn, bálkim, qor tólemderdi toqtatyp tastady degen jańsaq qaýip tejep jatqan bolar. Is júzinde bulaı emes, –  deıdi “Qazaqstannyń depozıtterge kepildik berý qory” AQ tóraıymy Baqyt Májenova. – Bizdiń málimetter bazamyzda Valıýt-Tranzıt banktiń barlyq salymshy­lary týraly derekter bar. Olar, bankte salymnyń qandaı túri  ashyl­ǵanyna qaramastan, 700 myń teńgege deıingi kólemde óz aqshalaryn ala alady. О́ıtkeni, zańnamaǵa sáıkes kepildeme depozıtterdiń barlyq túrlerin, sonyń ishinde kartalyq esep-shottaǵy aqshalardy da óteıdi. Osy oraıda búkil Qazaqstan boıynsha turaqty jumys isteıtin shuǵyl baılanys ashtyq. Atalmysh bankke ornalastyrǵan aqshasyn alý tártibin anyqtaý úshin kez-kelgen salymshy bizdiń operator­larymyzǵa telefon shala alady. Alǵashqy úsh jylda salymshylardyń kepildi qaıtarymyn Qazaqstannyń depo­zıtterge kepildik berý qorynyń agenti retinde TuranÁlem bank tólep turdy. Sodan keıin óz aqshalaryn talap etýshi salymshylar sany aıtarlyqtaı azaıdy da, 2010 jyldan bastap tólemder tek qordyń ózinen beriletin boldy. Sondyqtan, kepildi ótemdi áli kúnge deıin almaǵan bank salymshy­lary tikeleı qorǵa myna meken-jaı boıyn­sha habarlasýlary kerek: 050040, Almaty q., Kóktem-3 shaǵyn aýdany, 21-úı, 509-bólme. Valıýt-Tranzıt bankte depozıti bar ekendigin rastaı­tyn qujattardy tabys etip, aqsha  aýdarymy úshin Qazaqstannyń kez-kelgen bankindegi esep-shotty kórsetýi qajet. Kepildi ótemdi alý týraly qosymsha aqparatty Qazaqstan­nyń depozıtterge kepildik berý qory­nyń mamandarynan 8-800-080-10-20 “shuǵyl  baılanys” nómirli tegin tele­fony arqyly alýǵa bolady. Sóıtip, saıyp kelgende, bul ıgilikti qadamnan memlekettiń salymshylar múddesimen sanasatynyn kóremiz. Baqyt BALǴARINA.