Árıne, bul jaǵdaıat Pavlodar oblysyna ǵana qatysty emes, degenmen bizdiń óńirimizdi mysalǵa ala otyryp, memlekettik apparatta bolatyn aýys-túıister máselesi týraly qysqasha toqtalýdy jón dep sanadyq. Birinshiden, sońǵy jyldary memlekettik apparattyń júktemesi aıtarlyqtaıartty jáne aldaǵy ýaqytta azaıatyn túri baıqalmaıdy. О́kinishke qaraı, memlekettik qyzmetshilerdiń bári birdeı mundaı júktemege tótep bere almaıdy. Memlekettik qyzmetpen qosh aıtysatyndar da bar. Máselen, bir ǵana kórsetkishti – azamattardyń ótinishterin alyp qarasaq. Sońǵy úsh jyldyń ishinde oblys ákiminiń apparatyna túsken ótinishterdiń sany bir jarym esege artyp, 40 myńnan 60 myńǵa deıin jetti. Bul tek oblystyq apparatqa túskenderi ǵana. Budan bólek, 23 basqarma, 13 qala men aýdandardyń ákimdikteri bar. Turǵyndardyń ótinishterinen bólek, oryndalýǵa tıisti joǵary basshylyqtyń tapsyrmalary, nysanaly ındıkatorlar jáne basqa da mindettemeler bar. Árıne, memlekettik qyzmet jumysqa janyńmen berilip, kúndiz-túni eńbek etýdi talap etedi, biraq kóp adam buǵan shydamaıdy.
Pandemııa jaǵdaıdy odan saıyn qıyndata tústi. Qyzmetshiler shtatynyń 80%-y qashyqtan jumys istep, birazy aýyryp jatqanda jumystyń mundaı kólemin atqarý qıynǵa soqty. Kópshilik bilmeıtin bir jaıt – ótken jyly pandemııanyń órship turǵan kezinde oblystyq densaýlyqsaqtaý basqarmasynda bes qyzmetker ǵana jumys istedi. Onyń ishinde basshy da bar. Árıne, oblys ákimi Ábilqaıyr Sqaqov aýrýhanalardyń bas dárigerleri men óńirlikdensaýlyq saqtaý salasy ardagerleriniń áleýetin utymdy paıdalana bildi. Degenmen bul asa qıyn kezeń edi. Qaýiptikezeń aıaqtalǵanda densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy óz erkimen qyzmetinen ketýge sheshim qabyldady. Pandemııa bastalǵannan beri jumyspen qamtý, bıznes jáne basqa salalardy qoldaý qajettiligi artqany aıtpasa da túsinikti.
Máseleniń ekinshi jaǵyna keler bolsaq, kóp jaǵdaıda sabaqtastyq ınstıtýty jumys istemeıdi. Tájirıbeli áriptesterdiń ornyna jańa kadrlar keledi. Olardyń tájirıbesi, qalada nemese oblysta qordalanǵan máseleler týraly habarynyń az bolýy jıi kezdesedi. Keı kezderi jasmamandar bilek sybanyp jumysqa kirisse de, kóptegen «tarıhı» problemamen betpe-bet kelip, taıqyp shyǵady. Sonymen qatar memlekettik qyzmettiń qatań talaptary men jalaqynyń kólemi eńbek naryǵynyń zamanaýı trendterine saı kelmeıdi. Qazirgi kezde bilikti mamandar úshin frılans, sheteldik kompanııalarda onlaın jumys isteý sııaqty basqada joǵary jalaqy tólenetin múmkindikter bar. Bir jarym jyldyń ishinde jergilikti atqarýshy organdardyń 192 qyzmetkeri memlekettik qyzmetpen qosh aıtysty. Olardyń ishinde maqalada esimi atalǵan áriptesimiz de bar. Qalaı degenmen de, ol qysqa merzim ishinde salany damytýdyń tıimdi mehanızmin iske qosyp úlgerdi. Sondyqtan sabaqtastyq prınsıpi óz jemisin beredi dep oılaımyz. Maqalada aıtylǵan keıbir basshylardyń burynǵy qyzmetine oralýy da ońtaıly nátıje kórsetýi tıis. Buǵan olardyń ınstıtýsıonaldyq jadysy kómektesedi.
Úshinshi jáne bizdiń oıymyzsha eń mańyzdy másele – adamı kapıtaldyń sapasy. Onyń sapasy nashar deýden aýlaqpyz. Alaıda memlekettik qyzmetshilerdiń biliktiligi men quzyrettilikterin úzdiksiz arttyryp otyrmasaq, erte me, kesh pe, memlekettik basqarý salasynda kásipqoılardyń sany azaıa túsedi. Qazirgi kezde Pavlodar oblysy memlekettik qyzmetshileriniń qatarynda Prezıdenttik jas kadrlar rezerviniń tórt múshesi, «Bolashaq» stıpendııasy men Memlekettik basqarý akademııasynyń 22 túlegi, alty ǵylymı dáreje ıegeri bar. Olardyń sany sońǵy bir jarymjyl ishinde 1,2 esege azaıdy. Bul – biz úshin ókinishti jaǵdaı. Sebebi keı jaǵdaılarda kreatıvti, tyń sheshim qabyldaýǵa ázir adamdar qajet ekenin kórip júrmiz. Maqalada esimi atalǵan bir áriptesimiz Prezıdenttik jas kadrlar rezerviniń múshesi ǵana emes, úzdik úshtiktiń qatarynda ekenin atap ótý kerek. Ol qatań irikteýden ótip, Pavlodar oblysyna«ortalyq-óńir» rotasııa jelisi boıynsha qyzmetke turdy. Máselege oralar bolsaq, memlekettik qyzmetshilerdiń aýys-túıis sebepteriniń biri – bilim men daǵdynyń azdyǵy. Muny moıyndaýymyz qajet.
Árıne, Pavlodar oblysynyń ákimdigi problemalardy moıyndaýmen shektelmeıdi. Aımaq basshysynyń alǵashqy bastamalarynyń biri – ákimdik júıesinde fýnksıonaldyq saraptama júrgizý. Problemalardy sheshý úshin olardyńsebebi men alǵysharttaryn túsiný qajet ekeni beseneden belgili. Dáriger de dıagnoz qoımaı turyp, emdeýge kirispeıdi ǵoı. Budan bólek, fýnksııalardyń qaıtalanýy, basqarý normalarynyń buzylýy jáne basqa da olqylyqtar anyqtaldy. Fýnksıonaldyq saraptamanyń nátıjesi boıynsha Ábilqaıyr Sqaqov birqatar júıeli sheshim qabyldap, óziniń orynbasarlary men basqarmalardyń quzyrettilikterin qaıta bólip, oblys ákimi apparatynyń jáne áleýmettik-kásipkerlik korporasııasynyń shtattarynyń tórtten bir bóligin qysqartty.
Alaıda bul sharalardyń ózi azdyq etedi. Máselen, adamı kapıtal sapasynyń máselesin sheshý úshin túbegeıli sharalar qajet. Bul tek memlekettik qyzmetshilerdi daıarlaýǵa qatysty emes. Problema ár salada bar. Aımaq basshysy muny jaqsy túsingendikten mektepter men kolledjderdiń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn nyǵaıtýǵa, ustazdar men oqýshylardy qoldaýǵa kóp kóńil bóledi. Sondaı-aq Ábilqaıyr Sqaqov teorııany tájirıbemen ushtastyrýdy qamtamasyz etý úshin óńirlik jáne ulttyq joǵary oqý oryndarymen tyǵyz áriptestik ornatty.
Aımaq basshysynyń taǵy bir mańyzdy sheshimi – memlekettik basqarý apparatyna sıfrly jobalardy engizýdi qarqyndy júzege asyrý. Qazirgi kezde Pavlodar oblysynyń ákimdiginde aqparattyq-saraptamalyq júıe, tapsyrmalardyń oryndalýyn baqylaý júıesi, ahýaldyq-saraptamalyq ortalyq jáne basqa da jobalar jumys istep tur. Olar memlekettik qyzmetshilerdi qaǵazbastylyqtan aryltyp, sheshim qabyldaý merzimderin qysqartýǵamúmkindik berdi. Eń bastysy – qabyldanǵan sheshimderdiń sapasynyń artýy. Mamandar barlyq aqparat pen salanyńdamý trendterin bir júıeden kórip otyrǵanda, olarǵajaǵdaıdy saraptaýǵa jáne tez sheshim qabyldaýǵa da anaǵurlym yńǵaıly bolady.
F. Byqaı bul júıeniń yńǵaılylyǵyn maqala basylyp shyqqannan keıin bizdiń shaqyrýymyzben jaǵdaıattyq-saraptamalyq ortalyqqa kelip, óz kózimen kórgen edi. Ortalyqtyń mamandary – salalyq basqarmalardyń bilikti mamandary. Sol kúni olar sharýalarǵa sýbsıdııalar berýge baılanysty bıznes-úderisterdiń saraptamasyn aıaqtaǵan edi. Anyqtalǵandaı, sýbsıdııalaýǵa qatysty sharalardyń merzimimen jumsalatyn ýaqytty esh qıyndyqsyz qysqartýǵa bolady eken. Sarapshylardyń usynysy aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń basshysyna joldandy.
Biz Farıda Shaımardanqyzyna ózekti máseleni bir ǵasyrdan astam ýaqyt halyqqa shynaıy aqparat taratyp kele jatqan ulttyq basylymnyń betinde kótergeni úshin alǵysymyzdy aıta otyryp, bul jaıttar oblys basshylyǵyna jaqsy tanys ekenin jáne keshendi sharalar arqyly júıeli túrde sheshilip jatqanyn jetkizgimiz keledi. Sondaı-aq biz mamandardy mansap satysyndaǵy órleýine emes, olardyń jumysynyń nátıjesine qaraı baǵalaýǵa basymdyq beremiz.
Pavlodar oblysy ákiminiń baspasóz qyzmeti
