Táýelsizdik • 09 Tamyz, 2021

Tarıh sabaqtary sanada jańǵyrdy

996 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Qazaqstannyń Táýelsizdiktiń otyz jylynda atqarǵan isi men jetken jetistigi az emes. Qaı sa­lany alyp qarasaq ta, ege­men­dik alǵanǵa deıingi ýaqyt­pen salystyrsaq, ilgerileý men damýdyń dańǵyl jolynda ekeni sózsiz. Mereıtoı qar­sa­­ńynda olardy júıelep ha­lyqqa usynǵan «Habar» telearnasy tarıhı derekter men aımaqtar týraly aqparatty eki túrli jobaǵa biriktirgen eken. «Týǵan aımaq» pen «Tarıh sa­baqtary» anımasııalyq ro­lıkteri óńirlerdiń tynys-tir­shiligi men táýelsizdik jyldary bolǵan basty oqıǵalar týraly syr shertedi.

Tarıh sabaqtary sanada jańǵyrdy

«Tarıh sabaqtary» degen ataý­men jaryq kórgen 15 oqıǵanyń ishi­nen Táýelsizdiktiń nyshanyna aınal­ǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń Mem­le­ket­tik rámizderi týraly rolıkke birden kózimiz tústi. 1992 jyldyń basynda Eltańba, Tý, Ánurannyń jobalaryn daıyndaýǵa baıqaý jarııa­lan­ǵanyn bilgenimizben, ol týraly jastar arasynda jáne otbasymyzda kóp aıta bermeımiz. Tarıhı oqı­ǵa­lardy qaıta esimizge salǵan bul jo­ba­nyń mańyzy jastar úshin tipti orasan. Anımasııa arqyly berilgen beıneler jastar men balalardyń nazaryn birden aýdaratyny sózsiz.

Sonymen, baıqaýǵa qatysý­shy­lar­dan myńnan astam usynys kelip túsken. О́z jumysyn jibergender arasynda qa­zaq­stan­dyqtar ǵana emes, shetel aza­­mat­tary da bolǵan eken. Alaıda olardyń kópshiligi synnan óte almaǵan. Mem­lekettik Týdyń úlgi­sin jasaýǵa otandyq áıgili Sháken Nııazbekov kirisedi. Qazir barshamyz biletin kók jelekti Týymyz bir­den osyndaı qa­lypta bolǵan joq. Alǵa­shynda Týda qyzyl tús qol­da­nylǵan. Keıinirek ony altyn tús almastyrǵan. Odan bólek kún men qyrandy Týdyń qaq ortasyna ornalastyrý sheshilgen. Osylaısha biz biletin Memlekettik rámizder 1992 jylǵy 4 maýsymda qabyldandy. Bul kúndi biz jylda erekshe yqylaspen atap ótemiz. Týdyń avtory Sháken Nııazbekov úzdik ıdeıasy úshin memleketten baǵaly syılyq – túrli-tústi teledıdar alǵan kórinedi.

Al Eltańbamyzdyń negizinde 1991 jyly Qazaqstan Táýelsizdik almaı turyp, jerlesimiz Toqtar Áýbákirov ǵaryshqa saparynda taǵyp ushqan tósbelgi jatyr eken. Eltańba otyz jyl ishinde úsh ret ózgertildi. Degenmen onyń avtorlary Jandarbek Málibekov pen Shot-Aman Ýálıhanov bolyp qala berdi.

Qazaqstannyń Ánuranyna keler bol­saq, ol osydan on bes jyl bu­ryn, ıaǵnı 2006 jyly 7 qańtarda qabyldandy. 1992 jyly tańdalǵan tuńǵysh Ánuran halyqtyń arasynda keń taraı qoımaǵan. Sol sebepti ony aýystyrýǵa sheshim qabyldaǵan. Sonymen 1956 jyly jazylǵan «Meniń Qazaqstanym» atty rýhty án resmı túr­de Qazaqstannyń Ánuranyna aınaldy. Qazaqstannyń  Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaev mátinin zamanǵa saı beıim­dep, túzetýler engizdi. Osy­laısha, bu­rynnan halyq júreginen oryn alǵan Shámshi Qaldaıaqovtyń áni ár qazaqstandyqtyń balabaqshadan bas­tap úırenip, halyqaralyq arenada da shyrqaıtyn basty ánine aınaldy.

Jobada aıtylǵandaı, rasynda eli­mizdiń ár azamaty óz Týyn janyndaı jaq­sy kóredi. Qandaı bir is-sharaǵa, sport­tyq jarysqa qatyssa da kún as­tynda qyran qalyqtaǵan kók aspan tústes baıraǵymyzdy bıikke kóteredi. Qazaqstan Týy halyqtyń qýanyshta da, syn saǵatta da halqymyzdyń bir­tutas ekenin kórsetetin sımvolǵa aı­naldy. Tarıhtaǵy eń mańyzdy sát­terde Týymyz qoldan túsken emes. Al Eltańba men Ánuran jańarǵan kóp­et­nosty Qazaqstandy otyz jylda bir atanyń balasyndaı biriktirgen sımvolǵa aınaldy desek, artyq bolmas. Elimizdiń tól rámizderi – biz­diń tarıhymyz. Al ony jaqsy bilý – ár azamattyń paryzy.

Rasynda, tarıh qoınaýyna ketken keıbir oqıǵalardy qaıta jandan­dy­ryp, óskeleń urpaqtyń esine salyp otyrý mańyzdy. Sebebi Otan tarıhy – ár azamatty sol elmen, onyń qundylyqtarymen, mádenı baılyǵymen baılanystyratyn basty qural. Osyndaı qysqa da tartym­dy ári zamanaýı format sapa­ly aq­paratqa qumar jastardyń talǵa­my­nan shyǵatyny anyq.